Jump to content

alkierz

From Wiktionary, the free dictionary
See also: ałkierz and alkiérz

Old Polish

[edit]

Alternative forms

[edit]

Etymology

[edit]
Etymology tree
Proto-Indo-European *h₂erkʷ-
Proto-Indo-European *h₂erkʷos
Proto-Italic *arkuos
Latin arcorabor.
Middle High German ärkerbor.
Old Czech alkéřbor.
Old Polish alkierz

    Borrowed from Old Czech alkéř.[1][2][3][4][5] First attested in 1426.

    Pronunciation

    [edit]
    • IPA(key): (10th–15th CE) /alʲkɛ(ː)r̝/
    • IPA(key): (15th CE) /alʲkɛr̝/, /alʲker̝/

    Noun

    [edit]

    alkierz m animacy unattested

    1. defense protrusion, defense bay
      • 1874 [1426], Monumenta Medii Aevi Historica res gestas Poloniae illustrantia. Pomniki Dziejowe Wieków Średnich do objaśnienia rzeczy polskich służące‎[2], volume XVI, page 991:
        Item tecturam faciat in modum crinalis, in vulgari crancz, et hoc idem tegat... simul cum propugnaculis et in eisdem propugnaculis erectis in vulgari alkerz
        [Item tecturam faciat in modum crinalis, in vulgari kranc, et hoc idem tegat... simul cum propugnaculis et in eisdem propugnaculis erectis in vulgari alkierz]
    2. (architecture, attested in Greater Poland) bower, deambulatory
      • 1876-1929 [c. 1500], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎[3], volume X, Trzemeszno, page 383:
        Ganek, halkerz pinnaculum templi (statuit eum super pinnaculum templi Mat 4, 5).
        [Ganek, halkierz pinnaculum templi (statuit eum super pinnaculum templi Mat 4, 5).]

    Descendants

    [edit]

    References

    [edit]
    1. ^ Mirosław Bańko; Lidia Wiśniakowska (2021), “alkierz”, in Wielki słownik wyrazów obcych, →ISBN
    2. ^ Dubisz, Stanisław, editor (2003), “alkierz”, in Uniwersalny słownik języka polskiego [Universal Dictionary of the Polish Language]‎[1] (in Polish), volumes 1–4, Warsaw: Wydawnictwo Naukowe PWN, →ISBN, →OCLC
    3. ^ Bańkowski, Andrzej (2000), “alkierz”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
    4. ^ Witold Doroszewski, editor (1958–1969), “alkierz”, in Słownik języka polskiego (in Polish), Warszawa: PWN
    5. ^ Brückner, Aleksander (1927), “alkierz”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna
    • B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “alkierz”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

    Polish

    [edit]
    Polish Wikipedia has an article on:
    Wikipedia pl

    Alternative forms

    [edit]
    Alternative forms

    Etymology

    [edit]
    Etymology tree
    Proto-Indo-European *h₂erkʷ-
    Proto-Indo-European *h₂erkʷos
    Proto-Italic *arkuos
    Latin arcorabor.
    Middle High German ärkerbor.
    Old Czech alkéřbor.
    Old Polish alkierz
    Polish alkierz

      Inherited from Old Polish alkierz.

      Pronunciation

      [edit]
       
      • Audio:(file)
      • Rhymes: -alkjɛʂ
      • Syllabification: al‧kierz

      Noun

      [edit]

      alkierz m inan (diminutive alkierzyk, related adjective alkierzowy)

      1. (architecture) bower (covered room on the corner of a building) [from 15 c.][1]
        narożne alkierze ― corner bowers
      2. (architecture) bower (small sleeping room) [from 17th c.][2]
        drzwi alkierza ― bower door
        okno alkierza ― bower window
      3. (Sieradz, Pabianice) synonym of jadalnia
      4. (Podlachia) anteroom, alcove (small room behind the common room, i.e. the main room)
      5. (Middle Polish) fish pond [16th c.][3]

      Declension

      [edit]
      Declension of alkierz
      singular plural
      nominative alkierz alkierze
      genitive alkierza alkierzy
      dative alkierzowi alkierzom
      accusative alkierz alkierze
      instrumental alkierzem alkierzami
      locative alkierzu alkierzach
      vocative alkierzu alkierze

      References

      [edit]
      1. ^ B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “alkierz”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
      2. ^ Barbara Rykiel-Kempf (21.03.2019), “ALKIERZ”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
      3. ^ Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “ałkierz”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]

      Further reading

      [edit]
      Retrieved from "https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=alkierz&oldid=89212751"