brzydki

Old Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Slavic *bridъ

Proto-Indo-European *-kos

Proto-Slavic *-kъ

Proto-Slavic *-ъkъ

Proto-Slavic *-ъkъ

Proto-Slavic *bridъkъ

Old Polish brzydki

Inherited from Proto-Slavic *bridъkъ. First attested in 1444.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /br̝itkiː/
• IPA^(key): (15^th CE) /br̝itki/

Adjective

brzydki

1. ugly (not pretty)
   • 1874-1891 [XV med.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[1], [2], [3]}, volume XXV, page 155:

     Brzythkye displicibile

     [Brzydkie displicibile]

   • 1874-1891 [XV med.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[4], [5], [6]}, volume XXV, page 159:

     Brzythka displicens

     [Brzydka displicens]

2. (attested in Greater Poland, hapax legomenon) disgusting, abominable, detestable (arousing reluctance, disgust)
   • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 1v:

     Abominabilis vnmenschlich wsgardzony vel brzythky

     [Abominabilis vnmenschlich wsgardzony vel brzydki]

3. (hapax legomenon) nasty, ugly, unpleasant
   • 1874-1891 [1453], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[7], [8], [9]}, volume XXIII, page 298:

     Brzytką per amaram passionem

     [Brzydka per amaram passionem]

4. (hapax legomenon) severe, harsh
   • 1874-1891 [1444], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[10], [11], [12]}, volume XXIII, page 310:

     Brzitka rigorosam vitam

     [Brzydka rigorosam vitam]

Derived terms

nouns

• brzydkość

Related terms

nouns

• brzydliwość
• brzytwa

verbs

• brzydzieć impf
• brzydzić impf

Descendants

• Polish: brzydki, brzydźki (Western Kraków, Kielce, Lasovia, Podhale, Żywiec), brydźki (Podegrodzie), brzydzki (Podhale)
• Silesian: brzidki

References

• Boryś, Wiesław (2005), “brzydki”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Mańczak, Witold (2017), “brzydki”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• Bańkowski, Andrzej (2000), “brzydki”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• Sławski, Franciszek (1958-1965), “brzydki”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
• K. Nitsch, editor (1954), “brzydki”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 1, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 173
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “brzydki”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
• Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “brzydki”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

Polish

Alternative forms

• brzydźki (Western Kraków, Kielce, Lasovia, Podhale, Żywiec)
• brydźki (Podegrodzie)
• brzydzki (Podhale)

Etymology

Etymology tree

Proto-Slavic *bridъ

Proto-Indo-European *-kos

Proto-Slavic *-kъ

Proto-Slavic *-ъkъ

Proto-Slavic *-ъkъ

Proto-Slavic *bridъkъ

Old Polish brzydki

Polish brzydki

Inherited from Old Polish brzydki.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /ˈbʐɘt.ki/

• (Middle Polish) IPA^(key): (16^th c.) /ˈbr̝ɨt.ki/, (17^th–18^th c.) /ˈbʐɨt.ki/
• (Lesser Poland):
  • (Western Lublin) IPA^(key): [ˈbʐɘt.ki]
  • (Eastern Lublin) IPA^(key): [ˈbʐɘt.ki]

• Audio 1:

  (file)

• Audio 2:

  (file)

• Rhymes: -ɘtki
• Syllabification: brzyd‧ki

Adjective

brzydki (comparative brzydszy, superlative najbrzydszy, derived adverb brzydko)

1. ugly (not pretty in appearance)

   Synonym: nieładny

   Antonyms: ładny, niebrzydki

2. nasty, ugly (arousing unpleasant feelings and is not good in some respect in someone's opinion)
3. nasty, ugly (breaking some moral or social rules and is therefore reprehensible)
4. (Western Lublin, Eastern Lublin, Lublin Voivodeship, of a dog) synonym of wściekły
5. (Middle Polish) disgusting

   Synonym: obrzydliwy

6. (Middle Polish, of dishes) unclean; forbidden
7. (Middle Polish) pagan

   Synonym: pogański

Declension

Declension of brzydki (velar)

singular					plural
	masculine animate	masculine inanimate	feminine	neuter	virile (= masculine personal)	non-virile
nominative/vocative	brzydki		brzydka	brzydkie	brzydcy	brzydkie
genitive	brzydkiego		brzydkiej	brzydkiego	brzydkich
dative	brzydkiemu		brzydkiej	brzydkiemu	brzydkim
accusative	brzydkiego	brzydki	brzydką	brzydkie	brzydkich	brzydkie
instrumental	brzydkim		brzydką	brzydkim	brzydkimi
locative	brzydkim		brzydkiej	brzydkim	brzydkich

Derived terms

nouns

• brzydkie kaczątko
• płeć brzydka

Related terms

verbs

• brzydzić impf

Further reading

• brzydki in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• brzydki in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “brzydki”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Ewa Małachowska-Pasek (04.11.2024), “BRZYDKI”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “brzydki”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “brzydki”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “brzydki”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 222
• Jan Karłowicz (1900), “brzydki”, in Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volume 1: A do E, Kraków: Akademia Umiejętności, page 129
• A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1908), “pies”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 4, Warsaw, page 96