szpital

Old Polish

Alternative forms

• śpital

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *gʰóstis

Proto-Indo-European *pótis

Proto-Indo-European *gʰóstipotis

Proto-Italic *hostipotis

Latin hospes

Proto-Indo-European *h₂el-

Proto-Indo-European *-is

Proto-Indo-European *h₂élisder.?

Proto-Italic *-ālis

Latin -ālis

Latin hospitālis

Late Latin hospitāle

Proto-Indo-European *(s)kewH-der.?

Proto-Germanic *hūsą

Proto-West Germanic *hūs

Old High German hūs

Old High German hospitalhūsder.

Middle High German spitālbor.

Old Polish szpital

Borrowed from Middle High German spitāl. First attested in 1424.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /ʃʲpʲitaːlʲ/
• IPA^(key): (15^th CE) /ʃʲpʲitɒlʲ/

Noun

szpital m animacy unattested (related adjective szpitalny)

1. (attested in Masovia, Greater Poland) hospital (medical facility for sick people)
   • 1950 [1498], Władysław Kuraszkiewicz, Adam Wolff, editors, Zapiski i roty polskie XV-XVI wieku z ksiąg sądowych ziemi warszawskiej, number 1800, Warsaw:

     Jakom ya nye wszyal cztherech korczi pszenycze... Yana... we spythalv Szwyathego Ducha

     [Jakom ja nie wziął czterech korcy pszenice... Jana... we szpitalu Świętego Ducha]

   • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 61v:

     Hospitale est domus pauperum eyn spital spythal

     [Hospitale est domus pauperum eyn spital szpital]

Descendants

• Polish: szpital, śpital (Middle Polish)
  • → Belarusian: шпіта́ль (špitálʹ)
  • → Kashubian: szpëtôl (through Middle Polish)
  • → Ukrainian: шпиталь (špytalʹ)
• Silesian: szpitŏl

References

• Boryś, Wiesław (2005), “szpital”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Mańczak, Witold (2017), “szpital”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “szpital”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
• Ewa Deptuchowa, et al., editors (2023), “szpital”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

Polish

Alternative forms

• śpital (Middle Polish)

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *gʰóstis

Proto-Indo-European *pótis

Proto-Indo-European *gʰóstipotis

Proto-Italic *hostipotis

Latin hospes

Proto-Indo-European *h₂el-

Proto-Indo-European *-is

Proto-Indo-European *h₂élisder.?

Proto-Italic *-ālis

Latin -ālis

Latin hospitālis

Late Latin hospitāle

Proto-Indo-European *(s)kewH-der.?

Proto-Germanic *hūsą

Proto-West Germanic *hūs

Old High German hūs

Old High German hospitalhūsder.

Middle High German spitālbor.

Old Polish szpital

Polish szpital

Inherited from Old Polish szpital. Doublet of hostel and hotel.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /ˈʂpi.tal/

• (Middle Polish) IPA^(key): /ˈʂpi.tɒl/

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -ital
• Syllabification: szpi‧tal

Noun

szpital m inan (diminutive szpitalik, related adjective szpitalny)

1. hospital (medical facility for sick people)

   Hypernym: lecznica

   Hyponyms: klinika, lazaret

2. (archaic) poorhouse, almshouse

   Synonym: przytułek

Usage notes

The genitive singular form szpitalu and the genitive plural form szpitalów are obsolete.

Declension

Declension of szpital

	singular	plural
nominative	szpital	szpitale
genitive	szpitala/szpitalu	szpitali/szpitalów
dative	szpitalowi	szpitalom
accusative	szpital	szpitale
instrumental	szpitalem	szpitalami
locative	szpitalu	szpitalach
vocative	szpitalu	szpitale

Derived terms

noun

• szpitalnik

Derived terms

adverb

• szpitalnie

Descendants

• → Belarusian: шпіта́ль (špitálʹ)
• → Kashubian: szpëtôl (through Middle Polish)
• → Ukrainian: шпиталь (špytalʹ)

Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), szpital is one of the most used words in Polish, appearing 7 times in scientific texts, 29 times in news, 14 times in essays, 15 times in fiction, and 6 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 71 times, making it the 912th most common word in a corpus of 500,000 words.

Further reading

• “szpital”, in Wielki słownik języka polskiego‎^[2] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
• “szpital”, in Polish dictionaries at PWN‎^[3] (in Polish)
• Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “szpital”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• “SZPITAL”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 25.05.2023
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “szpital”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “szpital”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1915), “szpital”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 6, Warsaw, page 657