t'uksiy
See also: tuksiy
Quechua
[edit]Alternative forms
[edit]Etymology
[edit]Noun
[edit]t'uksiy
Declension
[edit]declension of t'uksiy
singular | plural | |
---|---|---|
nominative | t'uksiy | t'uksiykuna |
accusative | t'uksiyta | t'uksiykunata |
dative | t'uksiyman | t'uksiykunaman |
genitive | t'uksiyp | t'uksiykunap |
locative | t'uksiypi | t'uksiykunapi |
terminative | t'uksiykama | t'uksiykunakama |
ablative | t'uksiymanta | t'uksiykunamanta |
instrumental | t'uksiywan | t'uksiykunawan |
comitative | t'uksiyntin | t'uksiykunantin |
abessive | t'uksiynnaq | t'uksiykunannaq |
comparative | t'uksiyhina | t'uksiykunahina |
causative | t'uksiyrayku | t'uksiykunarayku |
benefactive | t'uksiypaq | t'uksiykunapaq |
associative | t'uksiypura | t'uksiykunapura |
distributive | t'uksiynka | t'uksiykunanka |
exclusive | t'uksiylla | t'uksiykunalla |
possessive forms of t'uksiy
ñuqap - first-person singular
ñuqap (my) | singular | plural |
---|---|---|
nominative | t'uksiyy | t'uksiyykuna |
accusative | t'uksiyyta | t'uksiyykunata |
dative | t'uksiyyman | t'uksiyykunaman |
genitive | t'uksiyypa | t'uksiyykunap |
locative | t'uksiyypi | t'uksiyykunapi |
terminative | t'uksiyykama | t'uksiyykunakama |
ablative | t'uksiyymanta | t'uksiyykunamanta |
instrumental | t'uksiyywan | t'uksiyykunawan |
comitative | t'uksiyynintin | t'uksiyykunantin |
abessive | t'uksiyyninnaq | t'uksiyykunannaq |
comparative | t'uksiyyhina | t'uksiyykunahina |
causative | t'uksiyyrayku | t'uksiyykunarayku |
benefactive | t'uksiyypaq | t'uksiyykunapaq |
associative | t'uksiyypura | t'uksiyykunapura |
distributive | t'uksiyyninka | t'uksiyykunanka |
exclusive | t'uksiyylla | t'uksiyykunalla |
qampa - second-person singular
qampa (your) | singular | plural |
---|---|---|
nominative | t'uksiyyki | t'uksiyykikuna |
accusative | t'uksiyykita | t'uksiyykikunata |
dative | t'uksiyykiman | t'uksiyykikunaman |
genitive | t'uksiyykipa | t'uksiyykikunap |
locative | t'uksiyykipi | t'uksiyykikunapi |
terminative | t'uksiyykikama | t'uksiyykikunakama |
ablative | t'uksiyykimanta | t'uksiyykikunamanta |
instrumental | t'uksiyykiwan | t'uksiyykikunawan |
comitative | t'uksiyykintin | t'uksiyykikunantin |
abessive | t'uksiyykinnaq | t'uksiyykikunannaq |
comparative | t'uksiyykihina | t'uksiyykikunahina |
causative | t'uksiyykirayku | t'uksiyykikunarayku |
benefactive | t'uksiyykipaq | t'uksiyykikunapaq |
associative | t'uksiyykipura | t'uksiyykikunapura |
distributive | t'uksiyykinka | t'uksiyykikunanka |
exclusive | t'uksiyykilla | t'uksiyykikunalla |
paypa - third-person singular
paypa (his/her/its) | singular | plural |
---|---|---|
nominative | t'uksiyn | t'uksiynkuna |
accusative | t'uksiynta | t'uksiynkunata |
dative | t'uksiynman | t'uksiynkunaman |
genitive | t'uksiynpa | t'uksiynkunap |
locative | t'uksiynpi | t'uksiynkunapi |
terminative | t'uksiynkama | t'uksiynkunakama |
ablative | t'uksiynmanta | t'uksiynkunamanta |
instrumental | t'uksiynwan | t'uksiynkunawan |
comitative | t'uksiynintin | t'uksiynkunantin |
abessive | t'uksiynninnaq | t'uksiynkunannaq |
comparative | t'uksiynhina | t'uksiynkunahina |
causative | t'uksiynrayku | t'uksiynkunarayku |
benefactive | t'uksiynpaq | t'uksiynkunapaq |
associative | t'uksiynpura | t'uksiynkunapura |
distributive | t'uksiyninka | t'uksiynkunanka |
exclusive | t'uksiynlla | t'uksiynkunalla |
ñuqanchikpa - first-person inclusive plural
ñuqanchikpa (our(incl)) | singular | plural |
---|---|---|
nominative | t'uksiynchik | t'uksiynchikkuna |
accusative | t'uksiynchikta | t'uksiynchikkunata |
dative | t'uksiynchikman | t'uksiynchikkunaman |
genitive | t'uksiynchikpa | t'uksiynchikkunap |
locative | t'uksiynchikpi | t'uksiynchikkunapi |
terminative | t'uksiynchikkama | t'uksiynchikkunakama |
ablative | t'uksiynchikmanta | t'uksiynchikkunamanta |
instrumental | t'uksiynchikwan | t'uksiynchikkunawan |
comitative | t'uksiynchiknintin | t'uksiynchikkunantin |
abessive | t'uksiynchikninnaq | t'uksiynchikkunannaq |
comparative | t'uksiynchikhina | t'uksiynchikkunahina |
causative | t'uksiynchikrayku | t'uksiynchikkunarayku |
benefactive | t'uksiynchikpaq | t'uksiynchikkunapaq |
associative | t'uksiynchikpura | t'uksiynchikkunapura |
distributive | t'uksiynchikninka | t'uksiynchikkunanka |
exclusive | t'uksiynchiklla | t'uksiynchikkunalla |
ñuqaykup - first-person exclusive plural
ñuqaykup (our(excl)) | singular | plural |
---|---|---|
nominative | t'uksiyyku | t'uksiyykukuna |
accusative | t'uksiyykuta | t'uksiyykukunata |
dative | t'uksiyykuman | t'uksiyykukunaman |
genitive | t'uksiyykupa | t'uksiyykukunap |
locative | t'uksiyykupi | t'uksiyykukunapi |
terminative | t'uksiyykukama | t'uksiyykukunakama |
ablative | t'uksiyykumanta | t'uksiyykukunamanta |
instrumental | t'uksiyykuwan | t'uksiyykukunawan |
comitative | t'uksiyykuntin | t'uksiyykukunantin |
abessive | t'uksiyykunnaq | t'uksiyykukunannaq |
comparative | t'uksiyykuhina | t'uksiyykukunahina |
causative | t'uksiyykurayku | t'uksiyykukunarayku |
benefactive | t'uksiyykupaq | t'uksiyykukunapaq |
associative | t'uksiyykupura | t'uksiyykukunapura |
distributive | t'uksiyykunka | t'uksiyykukunanka |
exclusive | t'uksiyykulla | t'uksiyykukunalla |
qamkunap - second-person plural
qamkunap (your(pl)) | singular | plural |
---|---|---|
nominative | t'uksiyykichik | t'uksiyykichikkuna |
accusative | t'uksiyykichikta | t'uksiyykichikkunata |
dative | t'uksiyykichikman | t'uksiyykichikkunaman |
genitive | t'uksiyykichikpa | t'uksiyykichikkunap |
locative | t'uksiyykichikpi | t'uksiyykichikkunapi |
terminative | t'uksiyykichikkama | t'uksiyykichikkunakama |
ablative | t'uksiyykichikmanta | t'uksiyykichikkunamanta |
instrumental | t'uksiyykichikwan | t'uksiyykichikkunawan |
comitative | t'uksiyykichiknintin | t'uksiyykichikkunantin |
abessive | t'uksiyykichikninnaq | t'uksiyykichikkunannaq |
comparative | t'uksiyykichikhina | t'uksiyykichikkunahina |
causative | t'uksiyykichikrayku | t'uksiyykichikkunarayku |
benefactive | t'uksiyykichikpaq | t'uksiyykichikkunapaq |
associative | t'uksiyykichikpura | t'uksiyykichikkunapura |
distributive | t'uksiyykichikninka | t'uksiyykichikkunanka |
exclusive | t'uksiyykichiklla | t'uksiyykichikkunalla |
paykunap - third-person plural
paykunap (their) | singular | plural |
---|---|---|
nominative | t'uksiynku | t'uksiynkukuna |
accusative | t'uksiynkuta | t'uksiynkukunata |
dative | t'uksiynkuman | t'uksiynkukunaman |
genitive | t'uksiynkupa | t'uksiynkukunap |
locative | t'uksiynkupi | t'uksiynkukunapi |
terminative | t'uksiynkukama | t'uksiynkukunakama |
ablative | t'uksiynkumanta | t'uksiynkukunamanta |
instrumental | t'uksiynkuwan | t'uksiynkukunawan |
comitative | t'uksiynkuntin | t'uksiynkukunantin |
abessive | t'uksiynkunnaq | t'uksiynkukunannaq |
comparative | t'uksiynkuhina | t'uksiynkukunahina |
causative | t'uksiynkurayku | t'uksiynkukunarayku |
benefactive | t'uksiynkupaq | t'uksiynkukunapaq |
associative | t'uksiynkupura | t'uksiynkukunapura |
distributive | t'uksiynkunka | t'uksiynkukunanka |
exclusive | t'uksiynkulla | t'uksiynkukunalla |
Verb
[edit]t'uksiy
- (transitive) to prick, sting, puncture
- (transitive) to indicate, mark, point
Conjugation
[edit] Conjugation of t'uksiy
infinitive | t'uksiy | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
agentive | t'uksiq | |||||||
present participle | t'uksispa | |||||||
past participle | t'uksisqa | |||||||
future participle | t'uksina | |||||||
singular | plural | |||||||
1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person inclusive |
1st person exclusive |
2nd person | 3rd person | ||
indicative | ñuqa | qam | pay | ñuqanchik | ñuqayku | qamkuna | paykuna | |
present | t'uksini | t'uksinki | t'uksin | t'uksinchik | t'uksiyku | t'uksinkichik | t'uksinku | |
past (experienced) |
t'uksirqani | t'uksirqanki | t'uksirqan | t'uksirqanchik | t'uksirqaniku | t'uksirqankichik | t'uksirqanku | |
past (reported) |
t'uksisqani | t'uksisqanki | t'uksisqan | t'uksisqanchik | t'uksisqaniku | t'uksisqankichik | t'uksisqanku | |
future | t'uksisaq | t'uksinki | t'uksinqa | t'uksisunchik | t'uksisaqku | t'uksinkichik | t'uksinqaku | |
imperative | — | qam | pay | — | — | qamkuna | paykuna | |
affirmative | t'uksiy | t'uksichun | t'uksiychik | t'uksichunku | ||||
negative | ama t'uksiychu |
ama t'uksichunchu |
ama t'uksiychikchu |
ama t'uksichunkuchu |