warzywo

Old Polish

Etymology

Inherited from Proto-Slavic *varivo. First attested in the 15th century. By surface analysis, warzyć +‎ -ywo.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /ˈvar̝ivɔ/
• IPA^(key): (15^th CE) /ˈvar̝ivɔ/

Noun

warzywo n

1. (attested in Greater Poland) nourishment (cooked food)
   • 1930 [c. 1455], “Num”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 15, 21:

     Takyesz y z warziwa napirwszego daycze bogv

     [Takież i z warzywa napirwszego dajcie Bogu]

   • 1977-1980 [c. 1470], urowska-Górowska Wanda, Kyas Vladimir, editors, Mamotrekty staropolskie‎^{[1], [2], [3]}, Lubin, page 241:

     Warzywo pulmentum

     [Warzywo pulmentum]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[4], page 122:

     Marya dzyevycza […] slala mylego Iesvsa na polye po zyelya, ktore by szye godzylo varzyw

     [Maryja dziewica […] słała miłego Jezusa na pole po ziela, ktore by godziło warzywu]

Declension

Declension of warzywo

	singular	dual	plural
nominative	warzywo	—	—
genitive	warzywa	—	—
dative	warzywu	—	—
accusative	—	—	—
instrumental	—	—	—
locative	—	—	—
vocative	—	—	—

Related terms

nouns

• warz
• warza
• warzanie
• warzenie
• warząchew

Descendants

• Polish: warzywo

References

• Boryś, Wiesław (2005), “warzywo”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Mańczak, Witold (2017), “warzywo”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• S. Urbańczyk, editor (1988), “warzywo”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 10, Wrocław, Warsaw, Kraków, Gdańsk, Łódź: Polish Academy of Sciences, page 47
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “warzywo”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
• Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska-Różycka, Magdalena Klapper, Tomasz Kolowca, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Joanna Duska, Maria Bugajska, Jan German, Beata Hejmo, Iwona Nobis, Dariusz Piwowarczyk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, editors (2024), “warzywo”, in Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny [Lexical Base of Medieval Polish] (in Polish), Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

Polish

warzywa

Etymology

Etymology tree

Proto-Slavic *varivo

Old Polish warzywo

Polish warzywo

Inherited from Old Polish warzywo. By surface analysis, warzyć +‎ -ywo.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /vaˈʐɘ.vɔ/

• (Middle Polish) IPA^(key): (16^th c.) /vaˈr̝ɨ.vɔ/, (17^th–18^th c.) /vaˈʐɨ.vɔ/
• (Greater Poland):
  • (Central Greater Poland) IPA^(key): [vaˈʐɘ.vɔ]
• (Borderlands):
  • (Southern Borderlands) IPA^(key): [vaˈʐɘ.vɔ]

• Audio 1:

  (file)

• Audio 2:

  (file)

• Rhymes: -ɘvɔ
• Syllabification: wa‧rzy‧wo

Noun

warzywo n (related adjective warzywny or (rare) warzywowy)

1. vegetable (plant raised for some edible part of it, such as the leaves, roots, fruit, or flowers, but excluding any plant considered to be a fruit, grain, herb, or spice in the culinary sense)

   Synonym: jarzyna

   1. vegetable (edible part of this plant)

      Synonym: jarzyna

2. (colloquial, figurative) vegetable (person that is brain dead or suffers from extensive paralysis)
3. (Southern Borderlands, Volhynia) synonym of rosół
4. (obsolete) nourishment (cooked food)
5. (obsolete) brewing; boiling (act of boiling food or brewing beer)

   Synonym: warzenie

Declension

Declension of warzywo

	singular	plural
nominative	warzywo	warzywa
genitive	warzywa	warzyw
dative	warzywu	warzywom
accusative	warzywo	warzywa
instrumental	warzywem	warzywami
locative	warzywie	warzywach
vocative	warzywo	warzywa

Derived terms

nouns

• warzywnia
• warzywniak
• warzywnica
• warzywnik

Related terms

adjectives

• warzywniczy

nouns

• warzywnictwo
• warzywniczka

Further reading

• “warzywo”, in Wielki słownik języka polskiego‎^[5] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
• “warzywo”, in Polish dictionaries at PWN‎^[6] (in Polish)
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “warzywo”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Paweł Kupiszewski (28.06.2021), “WARZYWO”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “warzywo”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “warzywo”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1919), “warzywo”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 7, Warsaw, page 471
• Jan Karłowicz (1911), “warzywo”, in Jan Łoś, editors, Słownik gwar polskich [Dictionary of Polish dialects] (in Polish), volumes 6: U—Ż, Kraków: Akademia Umiejętności, page 76
• warzywo in Narodowy Fotokorpus Języka Polskiego