wcześnie

Old Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *h₁énder.

Proto-Slavic *vъ(n)

Old Polish w

Proto-Indo-European *kʷey-der.

Proto-Indo-European *k(ʷ)eh₁s-

Proto-Balto-Slavic *keˀs-der.

Proto-Slavic *čàsъ

Old Polish czas

Proto-Indo-European *-nós

Proto-Balto-Slavic *-inas

Proto-Slavic *-ьnъ

Old Polish -ny

univ.

Old Polish wczesny

Proto-Slavic *-e

Old Polish -ie

Old Polish wcześnie

From wczesny + -ie. First attested in 1447.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /ft͡ʃʲɛɕɲɛ/
• IPA^(key): (15^th CE) /ft͡ʃʲɛɕɲɛ/

Adverb

wcześnie

1. (attested in Sieradz-Łęczyca) averagely, mediocrely
   • 1874-1891 [1447], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[2], [3], [4]}, volume XXII, Łęczyca, page 41:

     Wczessznye mediocriter

     [Wcześnie mediocriter]

Descendants

• Polish: wcześnie

References

• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “wcześnie”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *h₁énder.

Proto-Slavic *vъ(n)

Old Polish w

Proto-Indo-European *kʷey-der.

Proto-Indo-European *k(ʷ)eh₁s-

Proto-Balto-Slavic *keˀs-der.

Proto-Slavic *čàsъ

Old Polish czas

Proto-Indo-European *-nós

Proto-Balto-Slavic *-inas

Proto-Slavic *-ьnъ

Old Polish -ny

univ.

Old Polish wczesny

Proto-Slavic *-e

Old Polish -ie

Old Polish wcześnie

Polish wcześnie

Inherited from Old Polish wcześnie. By surface analysis, wczesny +‎ -ie.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /ˈft͡ʂɛɕ.ɲɛ/

• (Middle Polish) IPA^(key): /ˈft͡ʂɛɕ.ɲɛ/

• Audio 1:

  (file)

• Audio 2:

  (file)

• Rhymes: -ɛɕɲɛ
• Syllabification: wcześ‧nie

Adverb

wcześnie (comparative wcześniej, superlative najwcześniej)

1. early (close to the beginning; at a time before expected; sooner than usual)

   Antonym: późno

2. early (close to the beginning of the day)

   Antonym: późno

Derived terms

adjectives

• wcześnie urodzony

Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), wcześnie is one of the most used words in Polish, appearing 13 times in scientific texts, 11 times in news, 8 times in essays, 20 times in fiction, and 17 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 69 times, making it the 937th most common word in a corpus of 500,000 words.

Further reading

• wcześnie in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• wcześnie in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “wcześnie”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• “WCZEŚNIE”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 14.09.2021
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “wcześnie”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “wcześnie”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1919), “wcześnie”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 7, Warsaw, page 490