գիշեր
Definition from Wiktionary, the free dictionary
Contents |
Armenian [edit]
Etymology [edit]
From Old Armenian գիշեր (gišer); see it for more.
Pronunciation [edit]
- (Eastern Armenian) IPA: [ɡiˈʃɛɾ]
- (Western Armenian) IPA: [kʰiˈʃɛɾ]
Noun [edit]
գիշեր • (gišer)
- night
- ամբողջ գիշեր — all night
- մութ գիշեր — dark night
- գիշերն ընկավ — the night fell
- (figuratively) darkness
- (mineralogy) black amber, jet
Declension [edit]
va-type, inanimate (Eastern Armenian)
| singular | plural | ||
|---|---|---|---|
| nominative | գիշեր (gišer) | գիշերներ (gišerner) | |
| nominative definite | գիշերը/գիշերն (gišerə/gišern) | գիշերները/գիշերներն (gišernerə/gišernern) | |
| dative | գիշերվա (gišerva) | գիշերների (gišerneri) | |
| dative definite | գիշերվան (gišervan) | գիշերներին (gišernerin) | |
| ablative | գիշերվանից (gišervanicʿ) | գիշերներից (gišernericʿ) | |
| instrumental | գիշերով (gišerov) | գիշերներով (gišernerov) | |
| locative | գիշերում (gišerum) | գիշերներում (gišernerum) |
but in the sense of black amber:
i-type, inanimate (Eastern Armenian)
| singular | plural | ||
|---|---|---|---|
| nominative | գիշեր (gišer) | գիշերներ (gišerner) | |
| nominative definite | գիշերը/գիշերն (gišerə/gišern) | գիշերները/գիշերներն (gišernerə/gišernern) | |
| dative | գիշերի (gišeri) | գիշերների (gišerneri) | |
| dative definite | գիշերին (gišerin) | գիշերներին (gišernerin) | |
| ablative | գիշերից (gišericʿ) | գիշերներից (gišernericʿ) | |
| instrumental | գիշերով (gišerov) | գիշերներով (gišernerov) | |
| locative | գիշերում (gišerum) | գիշերներում (gišernerum) |
Derived terms [edit]
- բարի գիշեր (bari gišer)
Descendants [edit]
External links [edit]
- Search “գիշեր” in the Eastern Armenian National Corpus.
Old Armenian [edit]
Etymology [edit]
From Proto-Armenian *geišero-, from Proto-Armenian *we(k)še(w)ero-, from Proto-Indo-European *wek(ʷ)speros. Cognates include Ancient Greek ἕσπερος (hesperos), Latin vesper, Old Church Slavonic вєчєръ (večerŭ) (Russian вечер), Lithuanian vākaras and Latvian vakars. Contaminated with Proto-Indo-European *k(ʷ)sep-r/n- (“night”), whence Sanskrit क्षप् (kṣáp, “night”).
Noun [edit]
գիշեր • (gišer)
- night
- գիշերաւ, ի գիշերի (gišeraw, i gišeri) — by night, during the night; nightly
- զգիշերն ողջոյն/ի բուն (zgišern ołǰoyn/i bun) — all the night
- անքուն գիշեր (ankʿun gišer) — sleepless night
- գիշեր յաւիտենական (gišer yawitenakan) — eternal night, night of the tomb
- հեշտալի գիշեր (heštali gišer) — delicious night
- աննշոյլ գիշեր (annšoyl gišer) — impenetrable night
- զտիւն ամենայն եւ զգիշերն ամենայն (ztiwn amenayn ew zgišern amenayn) — all day and night
- զհասարակ գիշերաւ (zhasarak gišeraw) — at midnight
- զգիշեր իւր օգնական առեալ (zgišer iwr ōgnakan aṙeal) — hidden by the night or darkness
- անքուն անցուցանել զգիշերն (ankʿun ancʿucʿanel zgišern) — to pass a sleepless or bad night
- գիշեր ի տուընջեան եղեւ (gišer i tuənǰean ełew) — the day changed into night
- տիւ առնել զգիշերն (tiw aṙnel zgišern) — to turn night into day
- ընդ մութ գիշերոյն (ənd mutʿ gišeroyn) — in the darkness of night
- ագանել ուրեք զգիշերն (aganel urekʿ zgišern) — to set up all night, to pass the whole night
- մաշել զերկայնութիւն գիշերացն յերգս (mašel zerkaynutʿiwn gišeracʿn yergs) — to pass every night in singing
- մինչդեռ կայր եւս գիշերոյ (minčʿdeṙ kayr ews gišeroy) — while it was yet dark
- գիշերաց (gišeracʿ) — by night, nightly, in the night time
- darkness, obscurity
Declension [edit]
o-type
| singular | plural | ||
|---|---|---|---|
| nominative | գիշեր (gišer) | գիշերք (gišerkʿ) | |
| genitive | գիշերոյ (gišeroy) | գիշերոց (gišerocʿ) | |
| dative | գիշերոյ (gišeroy) | գիշերոց (gišerocʿ) | |
| accusative | գիշեր (gišer) | գիշերս (gišers) | |
| accusative definite | զգիշեր (zgišer) | զգիշերս (zgišers) | |
| ablative | ի գիշերոյ (i gišeroy) | ի գիշերոց (i gišerocʿ) | |
| instrumental | գիշերով (gišerov) | գիշերովք (gišerovkʿ) | |
| locative | ի գիշեր (i gišer) | ի գիշերս (i gišers) |
i-a-type
| singular | plural | ||
|---|---|---|---|
| nominative | գիշեր (gišer) | գիշերք (gišerkʿ) | |
| genitive | գիշերի (gišeri) | գիշերաց (gišeracʿ) | |
| dative | գիշերի (gišeri) | գիշերաց (gišeracʿ) | |
| accusative | գիշեր (gišer) | գիշերս (gišers) | |
| accusative definite | զգիշեր (zgišer) | զգիշերս (zgišers) | |
| ablative | ի գիշերէ (i gišerē) | ի գիշերաց (i gišeracʿ) | |
| instrumental | գիշերաւ (gišeraw) | գիշերաւք = գիշերօք (gišerawkʿ = gišerōkʿ) | |
| locative | ի գիշերի (i gišeri) | ի գիշերս (i gišers) |
Derived terms [edit]
Descendants [edit]
References [edit]
- “գիշեր” in Mathias Bedrossian (1879), New Dictionary Armenian-English (Venice: S. Lazarus Armenian Academy)
- “գիշեր” in Hračʿeay Ačaṙean (1926–35), Hayerēn armatakan baṙaran (Yerevan: Yerevan State University), 2nd ed., 1971–79
- “գիշեր” in G. Awetikʿean, X. Siwrmēlean, M. Awgerean (1836–37), Nor baṙgirkʿ haykazean lezui (Venice: S. Lazarus Armenian Academy)
- Hrach Martirosyan (2009), Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Brill Academic Publishers), page 215
