कल्याण
Appearance
Hindi
[edit]Etymology
[edit]Borrowed from Sanskrit कल्याण (kalyā́ṇa).
Pronunciation
[edit]- (Standard Hindi) IPA(key): /kəl.jɑːɳ/, [kɐl.jä̃ːɳ]
Adjective
[edit]कल्याण • (kalyāṇ) (indeclinable)
Noun
[edit]कल्याण • (kalyāṇ) m (Urdu spelling کلْیان)
Declension
[edit]| singular | plural | |
|---|---|---|
| direct | कल्याण kalyāṇ |
कल्याण kalyāṇ |
| oblique | कल्याण kalyāṇ |
कल्याणों kalyāṇõ |
| vocative | कल्याण kalyāṇ |
कल्याणो kalyāṇo |
Proper noun
[edit]कल्याण • (kalyāṇ) m
- a male given name, Kalyan, from Sanskrit
Declension
[edit]| singular | |
|---|---|
| direct | कल्याण kalyāṇ |
| oblique | कल्याण kalyāṇ |
| vocative | कल्याण kalyāṇ |
References
[edit]- Dāsa, Śyāmasundara (1965–1975), “कल्याण”, in Hindī Śabdasāgara [lit. “Sea of Hindi words”] (in Hindi), Kashi [Varanasi]: Nagari Pracarini Sabha, page 858
- Caturvedi, Mahendra; Bhola Nath Tiwari (1970), “कल्याण”, in A practical Hindi-English dictionary, Delhi: National Publishing House, page 124
- McGregor, Ronald Stuart (1993), “कल्याण”, in The Oxford Hindi-English Dictionary, London: Oxford University Press, page 180
- Bahri, Hardev (1989), “कल्याण”, in Siksarthi Hindi-Angrejhi Sabdakosa [Learners' Hindi-English Dictionary], Delhi: Rajpal & Sons, page 97.
Pali
[edit]Alternative forms
[edit]Alternative scripts
Adjective
[edit]कल्याण
- Devanagari script form of kalyāṇa
Sanskrit
[edit]Alternative scripts
[edit]Alternative scripts
- কল্যাণ (Assamese script)
- ᬓᬮ᭄ᬬᬵᬡ (Balinese script)
- কল্যাণ (Bengali script)
- 𑰎𑰩𑰿𑰧𑰯𑰜 (Bhaiksuki script)
- 𑀓𑀮𑁆𑀬𑀸𑀡 (Brahmi script)
- ကလျာဏ (Burmese script)
- કલ્યાણ (Gujarati script)
- ਕਲ੍ਯਾਣ (Gurmukhi script)
- 𑌕𑌲𑍍𑌯𑌾𑌣 (Grantha script)
- ꦏꦭꦾꦴꦟ (Javanese script)
- 𑂍𑂪𑂹𑂨𑂰𑂝 (Kaithi script)
- ಕಲ್ಯಾಣ (Kannada script)
- កល្យាណ (Khmer script)
- ກລ຺ຍາຓ (Lao script)
- കല്യാണ (Malayalam script)
- ᡬᠠᠯᠶᠠ᠊ᠠᢏᠠ (Manchu script)
- 𑘎𑘩𑘿𑘧𑘰𑘜 (Modi script)
- ᢉᠠᠯᠶ᠋ᠠᢗᢏᠠ᠋ (Mongolian script)
- 𑦮𑧉𑧠𑧇𑧑𑦼 (Nandinagari script)
- 𑐎𑐮𑑂𑐫𑐵𑐞 (Newa script)
- କଲ୍ଯାଣ (Odia script)
- ꢒꢭ꣄ꢫꢵꢠ (Saurashtra script)
- 𑆑𑆬𑇀𑆪𑆳𑆟 (Sharada script)
- 𑖎𑖩𑖿𑖧𑖯𑖜 (Siddham script)
- කල්යාණ (Sinhalese script)
- 𑩜𑩽 𑪙𑩻𑩛𑩪 (Soyombo script)
- 𑚊𑚥𑚶𑚣𑚭𑚘 (Takri script)
- கல்யாண (Tamil script)
- కల్యాణ (Telugu script)
- กลฺยาณ (Thai script)
- ཀ་ལྱཱ་ཎ (Tibetan script)
- 𑒏𑒪𑓂𑒨𑒰𑒝 (Tirhuta script)
- 𑨋𑨬𑩇𑨪𑨊𑨘 (Zanabazar Square script)
Etymology
[edit]Thought to be a compound of *कल्य् (*kaly, “good, beautiful”) + *आण (*āṇa, “axle-pin”), thus something along the lines of "with beautiful hips".[1] The first part of the compound is from Proto-Indo-European *kal- (“handsome”), and compared with Ancient Greek κάλλος (kállos, “beauty”), Albanian kolmë (“winsome”). The second part is cognate with आणि (āṇí, “the part of the leg just above the knee; axle-pin”).[2]
Pronunciation
[edit]Adjective
[edit]क॒ल्याण॑ • (kalyā́ṇa) stem
- beautiful, agreeable
- illustrious, noble, generous
- excellent, virtuous, good
- beneficial, salutary, auspicious
- happy, prosperous, fortunate, lucky, well, right
Declension
[edit]| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | क॒ल्याणः॑ (kalyā́ṇaḥ) | क॒ल्याणौ॑ (kalyā́ṇau) क॒ल्याणा॑¹ (kalyā́ṇā¹) |
क॒ल्याणाः॑ (kalyā́ṇāḥ) क॒ल्याणा॑सः¹ (kalyā́ṇāsaḥ¹) |
| accusative | क॒ल्याण॑म् (kalyā́ṇam) | क॒ल्याणौ॑ (kalyā́ṇau) क॒ल्याणा॑¹ (kalyā́ṇā¹) |
क॒ल्याणा॑न् (kalyā́ṇān) |
| instrumental | क॒ल्याणे॑न (kalyā́ṇena) | क॒ल्याणा॑भ्याम् (kalyā́ṇābhyām) | क॒ल्याणैः॑ (kalyā́ṇaiḥ) क॒ल्याणे॑भिः¹ (kalyā́ṇebhiḥ¹) |
| dative | क॒ल्याणा॑य (kalyā́ṇāya) | क॒ल्याणा॑भ्याम् (kalyā́ṇābhyām) | क॒ल्याणे॑भ्यः (kalyā́ṇebhyaḥ) |
| ablative | क॒ल्याणा॑त् (kalyā́ṇāt) | क॒ल्याणा॑भ्याम् (kalyā́ṇābhyām) | क॒ल्याणे॑भ्यः (kalyā́ṇebhyaḥ) |
| genitive | क॒ल्याण॑स्य (kalyā́ṇasya) | क॒ल्याण॑योः (kalyā́ṇayoḥ) | क॒ल्याणा॑नाम् (kalyā́ṇānām) |
| locative | क॒ल्याणे॑ (kalyā́ṇe) | क॒ल्याण॑योः (kalyā́ṇayoḥ) | क॒ल्याणे॑षु (kalyā́ṇeṣu) |
| vocative | कल्या॑ण (kályāṇa) | कल्या॑णौ (kályāṇau) कल्या॑णा¹ (kályāṇā¹) |
कल्या॑णाः (kályāṇāḥ) कल्या॑णासः¹ (kályāṇāsaḥ¹) |
- ¹Vedic
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | क॒ल्या॒णी (kalyāṇī́) क॒ल्या॒णीः¹ (kalyāṇī́ḥ¹) |
क॒ल्या॒ण्यौ॑ (kalyāṇyàu) क॒ल्या॒ण्या॑¹ (kalyāṇyā̀¹) |
क॒ल्या॒ण्यः॑ (kalyāṇyàḥ) |
| accusative | क॒ल्या॒णीम् (kalyāṇī́m) क॒ल्या॒ण्य॑म्¹ (kalyāṇyàm¹) |
क॒ल्या॒ण्यौ॑ (kalyāṇyàu) क॒ल्या॒ण्या॑¹ (kalyāṇyā̀¹) |
क॒ल्या॒णीः (kalyāṇī́ḥ) क॒ल्या॒ण्यः॑¹ (kalyāṇyàḥ¹) |
| instrumental | क॒ल्या॒ण्या (kalyāṇyā́) क॒ल्या॒ण्या॑¹ (kalyāṇyā̀¹) |
क॒ल्या॒णीभ्या॑म् (kalyāṇī́bhyām) | क॒ल्या॒णीभिः॑ (kalyāṇī́bhiḥ) |
| dative | क॒ल्या॒ण्यै (kalyāṇyái) क॒ल्या॒ण्ये॑¹ (kalyāṇyè¹) |
क॒ल्या॒णीभ्या॑म् (kalyāṇī́bhyām) | क॒ल्या॒णीभ्यः॑ (kalyāṇī́bhyaḥ) |
| ablative | क॒ल्या॒ण्याः (kalyāṇyā́ḥ) क॒ल्या॒ण्यः॑¹ (kalyāṇyàḥ¹) क॒ल्या॒ण्यै² (kalyāṇyái²) |
क॒ल्या॒णीभ्या॑म् (kalyāṇī́bhyām) | क॒ल्या॒णीभ्यः॑ (kalyāṇī́bhyaḥ) |
| genitive | क॒ल्या॒ण्याः (kalyāṇyā́ḥ) क॒ल्या॒ण्यः॑¹ (kalyāṇyàḥ¹) क॒ल्या॒ण्यै² (kalyāṇyái²) |
क॒ल्या॒ण्योः (kalyāṇyóḥ) क॒ल्या॒ण्योः॑¹ (kalyāṇyòḥ¹) |
क॒ल्या॒णीना॑म् (kalyāṇī́nām) |
| locative | क॒ल्या॒ण्याम् (kalyāṇyā́m) क॒ल्या॒णी¹ (kalyāṇī́¹) |
क॒ल्या॒ण्योः (kalyāṇyóḥ) क॒ल्या॒ण्योः॑¹ (kalyāṇyòḥ¹) |
क॒ल्या॒णीषु॑ (kalyāṇī́ṣu) |
| vocative | कल्या॑णि (kályāṇi) | कल्या॑ण्यौ (kályāṇyau) कल्या॑ण्या¹ (kályāṇyā¹) |
कल्या॑ण्यः (kályāṇyaḥ) |
- ¹Vedic
- ²Brāhmaṇas
- This stem originally had vṛkī́-declension.
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | क॒ल्याण॑म् (kalyā́ṇam) | क॒ल्याणे॑ (kalyā́ṇe) | क॒ल्याणा॑नि (kalyā́ṇāni) क॒ल्याणा॑¹ (kalyā́ṇā¹) |
| accusative | क॒ल्याण॑म् (kalyā́ṇam) | क॒ल्याणे॑ (kalyā́ṇe) | क॒ल्याणा॑नि (kalyā́ṇāni) क॒ल्याणा॑¹ (kalyā́ṇā¹) |
| instrumental | क॒ल्याणे॑न (kalyā́ṇena) | क॒ल्याणा॑भ्याम् (kalyā́ṇābhyām) | क॒ल्याणैः॑ (kalyā́ṇaiḥ) क॒ल्याणे॑भिः¹ (kalyā́ṇebhiḥ¹) |
| dative | क॒ल्याणा॑य (kalyā́ṇāya) | क॒ल्याणा॑भ्याम् (kalyā́ṇābhyām) | क॒ल्याणे॑भ्यः (kalyā́ṇebhyaḥ) |
| ablative | क॒ल्याणा॑त् (kalyā́ṇāt) | क॒ल्याणा॑भ्याम् (kalyā́ṇābhyām) | क॒ल्याणे॑भ्यः (kalyā́ṇebhyaḥ) |
| genitive | क॒ल्याण॑स्य (kalyā́ṇasya) | क॒ल्याण॑योः (kalyā́ṇayoḥ) | क॒ल्याणा॑नाम् (kalyā́ṇānām) |
| locative | क॒ल्याणे॑ (kalyā́ṇe) | क॒ल्याण॑योः (kalyā́ṇayoḥ) | क॒ल्याणे॑षु (kalyā́ṇeṣu) |
| vocative | कल्या॑ण (kályāṇa) | कल्या॑णे (kályāṇe) | कल्या॑णानि (kályāṇāni) कल्या॑णा¹ (kályāṇā¹) |
- ¹Vedic
Noun
[edit]क॒ल्याण॑ • (kalyā́ṇa) stem, n
Declension
[edit]| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | क॒ल्याण॑म् (kalyā́ṇam) | क॒ल्याणे॑ (kalyā́ṇe) | क॒ल्याणा॑नि (kalyā́ṇāni) क॒ल्याणा॑¹ (kalyā́ṇā¹) |
| accusative | क॒ल्याण॑म् (kalyā́ṇam) | क॒ल्याणे॑ (kalyā́ṇe) | क॒ल्याणा॑नि (kalyā́ṇāni) क॒ल्याणा॑¹ (kalyā́ṇā¹) |
| instrumental | क॒ल्याणे॑न (kalyā́ṇena) | क॒ल्याणा॑भ्याम् (kalyā́ṇābhyām) | क॒ल्याणैः॑ (kalyā́ṇaiḥ) क॒ल्याणे॑भिः¹ (kalyā́ṇebhiḥ¹) |
| dative | क॒ल्याणा॑य (kalyā́ṇāya) | क॒ल्याणा॑भ्याम् (kalyā́ṇābhyām) | क॒ल्याणे॑भ्यः (kalyā́ṇebhyaḥ) |
| ablative | क॒ल्याणा॑त् (kalyā́ṇāt) | क॒ल्याणा॑भ्याम् (kalyā́ṇābhyām) | क॒ल्याणे॑भ्यः (kalyā́ṇebhyaḥ) |
| genitive | क॒ल्याण॑स्य (kalyā́ṇasya) | क॒ल्याण॑योः (kalyā́ṇayoḥ) | क॒ल्याणा॑नाम् (kalyā́ṇānām) |
| locative | क॒ल्याणे॑ (kalyā́ṇe) | क॒ल्याण॑योः (kalyā́ṇayoḥ) | क॒ल्याणे॑षु (kalyā́ṇeṣu) |
| vocative | कल्या॑ण (kályāṇa) | कल्या॑णे (kályāṇe) | कल्या॑णानि (kályāṇāni) कल्या॑णा¹ (kályāṇā¹) |
- ¹Vedic
Related terms
[edit]- कल्य (kalya, “healthy”) (perhaps)
Descendants
[edit]- → Hindi: कल्याण (kalyāṇ)
- → Malayalam: കല്യാണം (kalyāṇaṁ)
- → Pali: kalyāṇa
- → Punjabi:
- → Tamil: கல்யாணம் (kalyāṇam), கண்ணாலம் (kaṇṇālam), கலியாணம் (kaliyāṇam)
- → Telugu: కళ్యాణము (kaḷyāṇamu)
References
[edit]- ^ Beekes, Robert S. P. (2010), “καλός”, in Etymological Dictionary of Greek (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 10), with the assistance of Lucien van Beek, Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 626
- ^ Mayrhofer, Manfred (1992), “kalyā́ṇa-”, in Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Etymological Dictionary of Old Indo-Aryan][1] (in German), volume 1, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 325
Further reading
[edit]- Monier Williams (1899), “कल्याण”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 263, column 2.
- Wackernagel, Jakob; Albert Debrunner (1896-1964), Altindische Grammatik [Grammar of Ancient Indian] (Indogermanische Bibliothek. 2. Reihe: Wörterbücher)[2] (in German), Vol. II.2: Die Nominalsuffixe, Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, published 1954, page 377
Categories:
- Hindi terms borrowed from Sanskrit
- Hindi terms derived from Sanskrit
- Hindi terms with IPA pronunciation
- Hindi lemmas
- Hindi adjectives
- Hindi indeclinable adjectives
- Hindi nouns
- Hindi masculine nouns
- Hindi masculine consonant-stem nouns
- Hindi proper nouns
- Hindi given names
- Hindi male given names
- Hindi male given names from Sanskrit
- Hindi uncountable nouns
- Pali lemmas
- Pali adjectives
- Pali adjectives in Devanagari script
- Sanskrit terms derived from Proto-Indo-European
- Sanskrit terms with IPA pronunciation
- Sanskrit lemmas
- Sanskrit adjectives
- Sanskrit adjectives in Devanagari script
- Sanskrit a-stem adjectives
- Sanskrit nouns
- Sanskrit nouns in Devanagari script
- Sanskrit neuter nouns
- Sanskrit a-stem nouns