Jump to content

कल्याण

From Wiktionary, the free dictionary

Hindi

[edit]

Etymology

[edit]

Borrowed from Sanskrit कल्याण (kalyā́ṇa).

Pronunciation

[edit]

Adjective

[edit]

कल्याण (kalyāṇ) (indeclinable)

  1. fortunate, good

Noun

[edit]

कल्याण (kalyāṇm (Urdu spelling کلْیان)

  1. welfare, prosperity, fortune, good luck

Declension

[edit]
Declension of कल्याण (masc cons-stem)
singular plural
direct कल्याण
kalyāṇ
कल्याण
kalyāṇ
oblique कल्याण
kalyāṇ
कल्याणों
kalyāṇõ
vocative कल्याण
kalyāṇ
कल्याणो
kalyāṇo

Proper noun

[edit]

कल्याण (kalyāṇm

  1. a male given name, Kalyan, from Sanskrit

Declension

[edit]
Declension of कल्याण (sg-only masc cons-stem)
singular
direct कल्याण
kalyāṇ
oblique कल्याण
kalyāṇ
vocative कल्याण
kalyāṇ

References

[edit]

Pali

[edit]

Alternative forms

[edit]

Adjective

[edit]

कल्याण

  1. Devanagari script form of kalyāṇa

Sanskrit

[edit]

Alternative scripts

[edit]

Etymology

[edit]

Thought to be a compound of *कल्य् (*kaly, good, beautiful) + *आण (*āṇa, axle-pin), thus something along the lines of "with beautiful hips".[1] The first part of the compound is from Proto-Indo-European *kal- (handsome), and compared with Ancient Greek κάλλος (kállos, beauty), Albanian kolmë (winsome). The second part is cognate with आणि (āṇí, the part of the leg just above the knee; axle-pin).[2]

Pronunciation

[edit]

Adjective

[edit]

क॒ल्याण॑ (kalyā́ṇa) stem

  1. beautiful, agreeable
  2. illustrious, noble, generous
  3. excellent, virtuous, good
  4. beneficial, salutary, auspicious
  5. happy, prosperous, fortunate, lucky, well, right

Declension

[edit]
Masculine a-stem declension of क॒ल्याण॑
singular dual plural
nominative क॒ल्याणः॑ (kalyā́ṇaḥ) क॒ल्याणौ॑ (kalyā́ṇau)
क॒ल्याणा॑¹ (kalyā́ṇā¹)
क॒ल्याणाः॑ (kalyā́ṇāḥ)
क॒ल्याणा॑सः¹ (kalyā́ṇāsaḥ¹)
accusative क॒ल्याण॑म् (kalyā́ṇam) क॒ल्याणौ॑ (kalyā́ṇau)
क॒ल्याणा॑¹ (kalyā́ṇā¹)
क॒ल्याणा॑न् (kalyā́ṇān)
instrumental क॒ल्याणे॑न (kalyā́ṇena) क॒ल्याणा॑भ्याम् (kalyā́ṇābhyām) क॒ल्याणैः॑ (kalyā́ṇaiḥ)
क॒ल्याणे॑भिः¹ (kalyā́ṇebhiḥ¹)
dative क॒ल्याणा॑य (kalyā́ṇāya) क॒ल्याणा॑भ्याम् (kalyā́ṇābhyām) क॒ल्याणे॑भ्यः (kalyā́ṇebhyaḥ)
ablative क॒ल्याणा॑त् (kalyā́ṇāt) क॒ल्याणा॑भ्याम् (kalyā́ṇābhyām) क॒ल्याणे॑भ्यः (kalyā́ṇebhyaḥ)
genitive क॒ल्याण॑स्य (kalyā́ṇasya) क॒ल्याण॑योः (kalyā́ṇayoḥ) क॒ल्याणा॑नाम् (kalyā́ṇānām)
locative क॒ल्याणे॑ (kalyā́ṇe) क॒ल्याण॑योः (kalyā́ṇayoḥ) क॒ल्याणे॑षु (kalyā́ṇeṣu)
vocative कल्या॑ण (kályāṇa) कल्या॑णौ (kályāṇau)
कल्या॑णा¹ (kályāṇā¹)
कल्या॑णाः (kályāṇāḥ)
कल्या॑णासः¹ (kályāṇāsaḥ¹)
  • ¹Vedic
Feminine ī-stem declension of क॒ल्या॒णी
singular dual plural
nominative क॒ल्या॒णी (kalyāṇī́)
क॒ल्या॒णीः¹ (kalyāṇī́ḥ¹)
क॒ल्या॒ण्यौ॑ (kalyāṇyàu)
क॒ल्या॒ण्या॑¹ (kalyāṇyā̀¹)
क॒ल्या॒ण्यः॑ (kalyāṇyàḥ)
accusative क॒ल्या॒णीम् (kalyāṇī́m)
क॒ल्या॒ण्य॑म्¹ (kalyāṇyàm¹)
क॒ल्या॒ण्यौ॑ (kalyāṇyàu)
क॒ल्या॒ण्या॑¹ (kalyāṇyā̀¹)
क॒ल्या॒णीः (kalyāṇī́ḥ)
क॒ल्या॒ण्यः॑¹ (kalyāṇyàḥ¹)
instrumental क॒ल्या॒ण्या (kalyāṇyā́)
क॒ल्या॒ण्या॑¹ (kalyāṇyā̀¹)
क॒ल्या॒णीभ्या॑म् (kalyāṇī́bhyām) क॒ल्या॒णीभिः॑ (kalyāṇī́bhiḥ)
dative क॒ल्या॒ण्यै (kalyāṇyái)
क॒ल्या॒ण्ये॑¹ (kalyāṇyè¹)
क॒ल्या॒णीभ्या॑म् (kalyāṇī́bhyām) क॒ल्या॒णीभ्यः॑ (kalyāṇī́bhyaḥ)
ablative क॒ल्या॒ण्याः (kalyāṇyā́ḥ)
क॒ल्या॒ण्यः॑¹ (kalyāṇyàḥ¹)
क॒ल्या॒ण्यै² (kalyāṇyái²)
क॒ल्या॒णीभ्या॑म् (kalyāṇī́bhyām) क॒ल्या॒णीभ्यः॑ (kalyāṇī́bhyaḥ)
genitive क॒ल्या॒ण्याः (kalyāṇyā́ḥ)
क॒ल्या॒ण्यः॑¹ (kalyāṇyàḥ¹)
क॒ल्या॒ण्यै² (kalyāṇyái²)
क॒ल्या॒ण्योः (kalyāṇyóḥ)
क॒ल्या॒ण्योः॑¹ (kalyāṇyòḥ¹)
क॒ल्या॒णीना॑म् (kalyāṇī́nām)
locative क॒ल्या॒ण्याम् (kalyāṇyā́m)
क॒ल्या॒णी¹ (kalyāṇī́¹)
क॒ल्या॒ण्योः (kalyāṇyóḥ)
क॒ल्या॒ण्योः॑¹ (kalyāṇyòḥ¹)
क॒ल्या॒णीषु॑ (kalyāṇī́ṣu)
vocative कल्या॑णि (kályāṇi) कल्या॑ण्यौ (kályāṇyau)
कल्या॑ण्या¹ (kályāṇyā¹)
कल्या॑ण्यः (kályāṇyaḥ)
  • ¹Vedic
  • ²Brāhmaṇas
  • This stem originally had vṛkī́-declension.
Neuter a-stem declension of क॒ल्याण॑
singular dual plural
nominative क॒ल्याण॑म् (kalyā́ṇam) क॒ल्याणे॑ (kalyā́ṇe) क॒ल्याणा॑नि (kalyā́ṇāni)
क॒ल्याणा॑¹ (kalyā́ṇā¹)
accusative क॒ल्याण॑म् (kalyā́ṇam) क॒ल्याणे॑ (kalyā́ṇe) क॒ल्याणा॑नि (kalyā́ṇāni)
क॒ल्याणा॑¹ (kalyā́ṇā¹)
instrumental क॒ल्याणे॑न (kalyā́ṇena) क॒ल्याणा॑भ्याम् (kalyā́ṇābhyām) क॒ल्याणैः॑ (kalyā́ṇaiḥ)
क॒ल्याणे॑भिः¹ (kalyā́ṇebhiḥ¹)
dative क॒ल्याणा॑य (kalyā́ṇāya) क॒ल्याणा॑भ्याम् (kalyā́ṇābhyām) क॒ल्याणे॑भ्यः (kalyā́ṇebhyaḥ)
ablative क॒ल्याणा॑त् (kalyā́ṇāt) क॒ल्याणा॑भ्याम् (kalyā́ṇābhyām) क॒ल्याणे॑भ्यः (kalyā́ṇebhyaḥ)
genitive क॒ल्याण॑स्य (kalyā́ṇasya) क॒ल्याण॑योः (kalyā́ṇayoḥ) क॒ल्याणा॑नाम् (kalyā́ṇānām)
locative क॒ल्याणे॑ (kalyā́ṇe) क॒ल्याण॑योः (kalyā́ṇayoḥ) क॒ल्याणे॑षु (kalyā́ṇeṣu)
vocative कल्या॑ण (kályāṇa) कल्या॑णे (kályāṇe) कल्या॑णानि (kályāṇāni)
कल्या॑णा¹ (kályāṇā¹)
  • ¹Vedic

Noun

[edit]

क॒ल्याण॑ (kalyā́ṇa) stemn

  1. good fortune, happiness, prosperity
  2. good conduct, virtue
  3. festival
  4. marriage
    Synonym: विवाह (vivāha)

Declension

[edit]
Neuter a-stem declension of क॒ल्याण॑
singular dual plural
nominative क॒ल्याण॑म् (kalyā́ṇam) क॒ल्याणे॑ (kalyā́ṇe) क॒ल्याणा॑नि (kalyā́ṇāni)
क॒ल्याणा॑¹ (kalyā́ṇā¹)
accusative क॒ल्याण॑म् (kalyā́ṇam) क॒ल्याणे॑ (kalyā́ṇe) क॒ल्याणा॑नि (kalyā́ṇāni)
क॒ल्याणा॑¹ (kalyā́ṇā¹)
instrumental क॒ल्याणे॑न (kalyā́ṇena) क॒ल्याणा॑भ्याम् (kalyā́ṇābhyām) क॒ल्याणैः॑ (kalyā́ṇaiḥ)
क॒ल्याणे॑भिः¹ (kalyā́ṇebhiḥ¹)
dative क॒ल्याणा॑य (kalyā́ṇāya) क॒ल्याणा॑भ्याम् (kalyā́ṇābhyām) क॒ल्याणे॑भ्यः (kalyā́ṇebhyaḥ)
ablative क॒ल्याणा॑त् (kalyā́ṇāt) क॒ल्याणा॑भ्याम् (kalyā́ṇābhyām) क॒ल्याणे॑भ्यः (kalyā́ṇebhyaḥ)
genitive क॒ल्याण॑स्य (kalyā́ṇasya) क॒ल्याण॑योः (kalyā́ṇayoḥ) क॒ल्याणा॑नाम् (kalyā́ṇānām)
locative क॒ल्याणे॑ (kalyā́ṇe) क॒ल्याण॑योः (kalyā́ṇayoḥ) क॒ल्याणे॑षु (kalyā́ṇeṣu)
vocative कल्या॑ण (kályāṇa) कल्या॑णे (kályāṇe) कल्या॑णानि (kályāṇāni)
कल्या॑णा¹ (kályāṇā¹)
  • ¹Vedic
[edit]

Descendants

[edit]

References

[edit]
  1. ^ Beekes, Robert S. P. (2010), “καλός”, in Etymological Dictionary of Greek (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 10), with the assistance of Lucien van Beek, Leiden, Boston: Brill, →ISBN, page 626
  2. ^ Mayrhofer, Manfred (1992), “kalyā́ṇa-”, in Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Etymological Dictionary of Old Indo-Aryan]‎[1] (in German), volume 1, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 325

Further reading

[edit]
  • Monier Williams (1899), “कल्याण”, in A Sanskrit–English Dictionary, [], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 263, column 2.
  • Wackernagel, Jakob; Albert Debrunner (1896-1964), Altindische Grammatik [Grammar of Ancient Indian] (Indogermanische Bibliothek. 2. Reihe: Wörterbücher)‎[2] (in German), Vol. II.2: Die Nominalsuffixe, Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, published 1954, page 377