विवाह
Appearance
Hindi
[edit]Etymology
[edit]Borrowed from Sanskrit विवाह (vivāha). Doublet of ब्याह (byāh).
Pronunciation
[edit]- (Standard Hindi) IPA(key): /ʋɪ.ʋɑːɦ/, [ʋɪ.ʋäːʱ]
Noun
[edit]विवाह • (vivāh) m (Urdu spelling وواہ)
- marriage, wedding
- Synonyms: शादी (śādī), ब्याह (byāh), लग्न (lagna)
- इस विवाह ने दोनों परिवारों को जोड़ दिया है।
- is vivāh ne donõ parivārõ ko joṛ diyā hai.
- This marriage has united the two families.
- आँधी की वजह से, मेरा विवाह स्थगित हो गया।
- āndhī kī vajah se, merā vivāh sthagit ho gayā.
- Because of the storm, my wedding was postponed.
Declension
[edit]| singular | plural | |
|---|---|---|
| direct | विवाह vivāh |
विवाह vivāh |
| oblique | विवाह vivāh |
विवाहों vivāhõ |
| vocative | विवाह vivāh |
विवाहो vivāho |
Derived terms
[edit]- अनुलोम-विवाह (anulom-vivāh)
- प्रतिलोम-विवाह (pratilom-vivāh)
- प्रीति-विवाह (prīti-vivāh)
- बहुविवाह (bahuvivāh)
- बाल-विवाह (bāl-vivāh)
- विधवा-विवाह (vidhvā-vivāh)
- विवाह करना (vivāh karnā)
References
[edit]- Bahri, Hardev (1989), “विवाह”, in Siksarthi Hindi-Angrejhi Sabdakosa [Learners' Hindi-English Dictionary], Delhi: Rajpal & Sons.
- Caturvedi, Mahendra; Bhola Nath Tiwari (1970), “विवाह”, in A practical Hindi-English dictionary, Delhi: National Publishing House
Marathi
[edit]Etymology
[edit]Learned borrowing from Sanskrit विवाह (vivāha). First attested as Old Marathi 𑘪𑘹𑘌 (veo), 𑘪𑘲𑘪𑘿𑘮𑘰 (vīvhā) and 𑘪𑘲𑘪𑘰𑘌 (vīvāo).
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]विवाह • (vivāh) m
Declension
[edit]| Declension of विवाह (masc cons-stem) | |||
|---|---|---|---|
| direct singular |
विवाह vivāh | ||
| direct plural |
विवाह vivāh | ||
| singular एकवचन |
plural अनेकवचन | ||
| nominative प्रथमा |
विवाह vivāh |
विवाह vivāh | |
| oblique सामान्यरूप |
विवाहा vivāhā |
विवाहां- vivāhān- | |
| acc. / dative द्वितीया / चतुर्थी |
विवाहाला vivāhālā |
विवाहांना vivāhānnā | |
| ergative | विवाहाने, विवाहानं vivāhāne, vivāhāna |
विवाहांनी vivāhānnī | |
| instrumental | विवाहाशी vivāhāśī |
विवाहांशी vivāhānśī | |
| locative सप्तमी |
विवाहात vivāhāt |
विवाहांत vivāhāt | |
| vocative संबोधन |
विवाहा vivāhā |
विवाहांनो vivāhānno | |
| Oblique Note: The oblique case precedes all postpositions. There is no space between the stem and the postposition. Locative Note: -त (-ta) is a postposition. | |||
| Genitive declension of विवाह (masc cons-stem) | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| masculine object पुल्लिंगी कर्म |
feminine object स्त्रीलिंगी कर्म |
neuter object नपुसकलिंगी कर्म |
oblique सामान्यरूप | |||||
| singular एकवचन |
plural अनेकवचन |
singular एकवचन |
plural अनेकवचन |
singular* एकवचन |
plural अनेकवचन |
|||
| singular subject एकवचनी कर्ता |
विवाहाचा vivāhāċā |
विवाहाचे vivāhāċe |
विवाहाची vivāhācī |
विवाहाच्या vivāhācā |
विवाहाचे, विवाहाचं vivāhāċe, vivāhāċa |
विवाहाची vivāhācī |
विवाहाच्या vivāhācā | |
| plural subject अनेकवचनी कर्ता |
विवाहांचा vivāhānċā |
विवाहांचे vivāhānċe |
विवाहांची vivāhāñcī |
विवाहांच्या vivāhāncā |
विवाहांचे, विवाहांचं vivāhānċe, vivāhānċa |
विवाहांची vivāhāñcī |
विवाहांच्या vivāhāñcā | |
| * Note: Word-final ए (e) in neuter words is alternatively written with the anusvara and pronounced as अ (a). Oblique Note: For most postpostions, the oblique genitive can be optionally inserted between the stem and the postposition. | ||||||||
Synonyms
[edit]- लग्न (lagna)
References
[edit]- Berntsen, Maxine (1982–1983), “विवाह”, in A Basic Marathi-English Dictionary, New Delhi: American Institute of Indian Studies
- Shankar Gopal Tulpule; Anne Feldhaus (1999), “वेओ”, in A Dictionary of Old Marathi, Mumbai: Popular Prakashan
- Shankar Gopal Tulpule; Anne Feldhaus (1999), “विवाओ”, in A Dictionary of Old Marathi, Mumbai: Popular Prakashan
- Shankar Gopal Tulpule; Anne Feldhaus (1999), “विव्हा”, in A Dictionary of Old Marathi, Mumbai: Popular Prakashan
Nepali
[edit]Etymology
[edit]Borrowed from Sanskrit विवाह (vivāha).
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]विवाह • (vivāha)
Derived terms
[edit]- बहुविवाह (bahuvivāha)
- बाल-विवाह (bāl-vivāha)
- विधवा-विवाह (vidhawā-vivāha)
- विवाह गर्नु (vivāha garnu)
References
[edit]- “विवाह”, in नेपाली बृहत् शब्दकोश (nepālī br̥hat śabdakoś) [Comprehensive Nepali Dictionary][1], Kathmandu: Nepal Academy, 2018
Sanskrit
[edit]Alternative scripts
[edit]Alternative scripts
- ৱিৱাহ (Assamese script)
- ᬯᬶᬯᬵᬳ (Balinese script)
- বিবাহ (Bengali script)
- 𑰪𑰰𑰪𑰯𑰮 (Bhaiksuki script)
- 𑀯𑀺𑀯𑀸𑀳 (Brahmi script)
- ဝိဝါဟ (Burmese script)
- વિવાહ (Gujarati script)
- ਵਿਵਾਹ (Gurmukhi script)
- 𑌵𑌿𑌵𑌾𑌹 (Grantha script)
- ꦮꦶꦮꦴꦲ (Javanese script)
- 𑂫𑂱𑂫𑂰𑂯 (Kaithi script)
- ವಿವಾಹ (Kannada script)
- វិវាហ (Khmer script)
- ວິວາຫ (Lao script)
- വിവാഹ (Malayalam script)
- ᠸᡳᠸᠠ᠊ᠠᡥᠠ (Manchu script)
- 𑘪𑘱𑘪𑘰𑘮 (Modi script)
- ᠸᠢᠸᠠᢗᠾᠠ᠋ (Mongolian script)
- 𑧊𑧒𑧊𑧑𑧎 (Nandinagari script)
- 𑐰𑐶𑐰𑐵𑐴 (Newa script)
- ଵିଵାହ (Odia script)
- ꢮꢶꢮꢵꢲ (Saurashtra script)
- 𑆮𑆴𑆮𑆳𑆲 (Sharada script)
- 𑖪𑖰𑖪𑖯𑖮 (Siddham script)
- විවාහ (Sinhalese script)
- 𑩾𑩑𑩾𑩛𑪂 (Soyombo script)
- 𑚦𑚮𑚦𑚭𑚩 (Takri script)
- விவாஹ (Tamil script)
- వివాహ (Telugu script)
- วิวาห (Thai script)
- ཝི་ཝཱ་ཧ (Tibetan script)
- 𑒫𑒱𑒫𑒰𑒯 (Tirhuta script)
- 𑨭𑨁𑨭𑨊𑨱 (Zanabazar Square script)
Etymology
[edit]Etymology tree
From वि- (vi-, “away”) + वाह (vāha, “taking, carrying”), literally “leading away [the bride]”.
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]वि॒वा॒ह • (vivāhá) stem, m (root विवह्)
Declension
[edit]| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | वि॒वा॒हः (vivāháḥ) | वि॒वा॒हौ (vivāháu) वि॒वा॒हा¹ (vivāhā́¹) |
वि॒वा॒हाः (vivāhā́ḥ) वि॒वा॒हासः॑¹ (vivāhā́saḥ¹) |
| accusative | वि॒वा॒हम् (vivāhám) | वि॒वा॒हौ (vivāháu) वि॒वा॒हा¹ (vivāhā́¹) |
वि॒वा॒हान् (vivāhā́n) |
| instrumental | वि॒वा॒हेन॑ (vivāhéna) | वि॒वा॒हाभ्या॑म् (vivāhā́bhyām) | वि॒वा॒हैः (vivāháiḥ) वि॒वा॒हेभिः॑¹ (vivāhébhiḥ¹) |
| dative | वि॒वा॒हाय॑ (vivāhā́ya) | वि॒वा॒हाभ्या॑म् (vivāhā́bhyām) | वि॒वा॒हेभ्यः॑ (vivāhébhyaḥ) |
| ablative | वि॒वा॒हात् (vivāhā́t) | वि॒वा॒हाभ्या॑म् (vivāhā́bhyām) | वि॒वा॒हेभ्यः॑ (vivāhébhyaḥ) |
| genitive | वि॒वा॒हस्य॑ (vivāhásya) | वि॒वा॒हयोः॑ (vivāháyoḥ) | वि॒वा॒हाना॑म् (vivāhā́nām) |
| locative | वि॒वा॒हे (vivāhé) | वि॒वा॒हयोः॑ (vivāháyoḥ) | वि॒वा॒हेषु॑ (vivāhéṣu) |
| vocative | विवा॑ह (vívāha) | विवा॑हौ (vívāhau) विवा॑हा¹ (vívāhā¹) |
विवा॑हाः (vívāhāḥ) विवा॑हासः¹ (vívāhāsaḥ¹) |
- ¹Vedic
Descendants
[edit]- Prakrit: 𑀯𑀺𑀯𑀸𑀳 (vivāha) (see there for further descendants)
- → Hindustani:
- → Kannada: ವಿವಾಹ (vivāha)
- → Lao: ວິວາຫະ (wi wā ha)
- → Malayalam: വിവാഹം (vivāhaṁ)
- → Marathi: विवाह (vivāh)
- → Nepali: विवाह (vivāha)
- → Old Javanese: wiwāha (see there for further descendants)
- → Tamil: விவாகம் (vivākam), விவாஹம் (vivāham)
- → Telugu: వివాహము (vivāhamu)
- → Thai: วิวาห์ (wí-waa)
References
[edit]- Monier Williams (1899), “Vi-vāhá”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 987, column 2.
Categories:
- Hindi terms derived from Proto-Indo-Aryan
- Hindi terms derived from Proto-Indo-Iranian
- Hindi terms derived from Proto-Indo-European
- Hindi terms borrowed from Sanskrit
- Hindi terms derived from Sanskrit
- Hindi doublets
- Hindi terms with IPA pronunciation
- Hindi lemmas
- Hindi nouns
- Hindi masculine nouns
- Hindi terms with usage examples
- Hindi masculine consonant-stem nouns
- Marathi terms borrowed from Sanskrit
- Marathi learned borrowings from Sanskrit
- Marathi terms derived from Sanskrit
- Marathi terms inherited from Old Marathi
- Marathi terms derived from Old Marathi
- Marathi terms with IPA pronunciation
- Marathi lemmas
- Marathi nouns
- Marathi nouns in Devanagari script
- Marathi masculine nouns
- Marathi nouns with declension
- Marathi masculine consonant-stem nouns
- Nepali terms borrowed from Sanskrit
- Nepali terms derived from Sanskrit
- Nepali terms with IPA pronunciation
- Nepali lemmas
- Nepali nouns
- Sanskrit terms derived from the Proto-Indo-Iranian root *waȷ́ʰ-
- Sanskrit terms derived from the Proto-Indo-European root *weǵʰ-
- Sanskrit terms prefixed with वि-
- Sanskrit terms with IPA pronunciation
- Sanskrit lemmas
- Sanskrit nouns
- Sanskrit terms belonging to the root विवह्
- Sanskrit nouns in Devanagari script
- Sanskrit masculine nouns
- Sanskrit a-stem nouns
