चिक्कण
Appearance
Hindi
[edit]Etymology
[edit]Learned borrowing from Sanskrit चिक्कण (cikkaṇa). Doublet of चिकना (ciknā).
Pronunciation
[edit]- (Standard Hindi) IPA(key): /t͡ʃɪk.kəɳ/, [t͡ʃɪk̚.kɐ̃ɳ]
Adjective
[edit]चिक्कण • (cikkaṇ) (indeclinable)
Noun
[edit]चिक्कण • (cikkaṇ) m
Declension
[edit]| singular | plural | |
|---|---|---|
| direct | चिक्कण cikkaṇ |
चिक्कण cikkaṇ |
| oblique | चिक्कण cikkaṇ |
चिक्कणों cikkaṇõ |
| vocative | चिक्कण cikkaṇ |
चिक्कणो cikkaṇo |
Further reading
[edit]- Dāsa, Śyāmasundara (1965–1975), “चिक्कण”, in Hindī Śabdasāgara [lit. “Sea of Hindi words”] (in Hindi), Kashi [Varanasi]: Nagari Pracarini Sabha
Prakrit
[edit]Adjective
[edit]चिक्कण (cikkaṇa)
- Devanagari script form of 𑀘𑀺𑀓𑁆𑀓𑀡 (“smooth”)
Sanskrit
[edit]Alternative forms
[edit]- चिक्किण (cikkiṇa)
Alternative scripts
[edit]Alternative scripts
- চিক্কণ (Assamese script)
- ᬘᬶᬓ᭄ᬓᬡ (Balinese script)
- চিক্কণ (Bengali script)
- 𑰓𑰰𑰎𑰿𑰎𑰜 (Bhaiksuki script)
- 𑀘𑀺𑀓𑁆𑀓𑀡 (Brahmi script)
- စိက္ကဏ (Burmese script)
- ચિક્કણ (Gujarati script)
- ਚਿਕ੍ਕਣ (Gurmukhi script)
- 𑌚𑌿𑌕𑍍𑌕𑌣 (Grantha script)
- ꦕꦶꦏ꧀ꦏꦟ (Javanese script)
- 𑂒𑂱𑂍𑂹𑂍𑂝 (Kaithi script)
- ಚಿಕ್ಕಣ (Kannada script)
- ចិក្កណ (Khmer script)
- ຈິກ຺ກຓ (Lao script)
- ചിക്കണ (Malayalam script)
- ᢜᡳᡬᡬᠠᢏᠠ (Manchu script)
- 𑘓𑘱𑘎𑘿𑘎𑘜 (Modi script)
- ᢋᠢᢉᢉᠠᢏᠠ᠋ (Mongolian script)
- 𑦳𑧒𑦮𑧠𑦮𑦼 (Nandinagari script)
- 𑐔𑐶𑐎𑑂𑐎𑐞 (Newa script)
- ଚିକ୍କଣ (Odia script)
- ꢗꢶꢒ꣄ꢒꢠ (Saurashtra script)
- 𑆖𑆴𑆑𑇀𑆑𑆟 (Sharada script)
- 𑖓𑖰𑖎𑖿𑖎𑖜 (Siddham script)
- චික්කණ (Sinhalese script)
- 𑩡𑩑𑩜 𑪙𑩜𑩪 (Soyombo script)
- 𑚏𑚮𑚊𑚶𑚊𑚘 (Takri script)
- சிக்கண (Tamil script)
- చిక్కణ (Telugu script)
- จิกฺกณ (Thai script)
- ཙི་ཀྐ་ཎ (Tibetan script)
- 𑒔𑒱𑒏𑓂𑒏𑒝 (Tirhuta script)
- 𑨣𑨁𑨋𑩇𑨋𑨘 (Zanabazar Square script)
Etymology
[edit]From चिक्क (cikka, “gummy matter in eyes, lime”) + -अन (-ana). Probably related to चिखल्ल (cikhalla), चिङ्खल (ciṅkhala), चिकिल (cikila), इचिकिल (icikila), Proto-New Indo-Aryan *किच्च (kicca, “slime”). Further etymology is uncertain, with some theories:
- Probably borrowed from Dravidian, whence Tamil சிக்கு (cikku, “to get stuck”).
- Possibly of Indo-European origin, from older *चिक्रण (*cikraṇa), related to Lithuanian klãnas (“swamp”).
- Kuiper suggests Munda origin, citing the prefixed form इचिकिल (icikila) and the suffix in चिकट- (cikaṭ-). as Munda-like features.
Pronunciation
[edit]- (Vedic) IPA(key): /t͡ɕik.kɐ́.ɳɐ/, [t͡ɕik̚.kɐ́.ɳɐ]
- (Classical Sanskrit) IPA(key): /t͡ɕik.kɐ.ɳɐ/, [t͡ɕik̚.kɐ.ɳɐ]
Adjective
[edit]चि॒क्कण॑ • (cikkáṇa) stem
Declension
[edit]| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | चि॒क्कणः॑ (cikkáṇaḥ) | चि॒क्कणौ॑ (cikkáṇau) चि॒क्कणा॑¹ (cikkáṇā¹) |
चि॒क्कणाः॑ (cikkáṇāḥ) चि॒क्कणा॑सः¹ (cikkáṇāsaḥ¹) |
| accusative | चि॒क्कण॑म् (cikkáṇam) | चि॒क्कणौ॑ (cikkáṇau) चि॒क्कणा॑¹ (cikkáṇā¹) |
चि॒क्कणा॑न् (cikkáṇān) |
| instrumental | चि॒क्कणे॑न (cikkáṇena) | चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) | चि॒क्कणैः॑ (cikkáṇaiḥ) चि॒क्कणे॑भिः¹ (cikkáṇebhiḥ¹) |
| dative | चि॒क्कणा॑य (cikkáṇāya) | चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) | चि॒क्कणे॑भ्यः (cikkáṇebhyaḥ) |
| ablative | चि॒क्कणा॑त् (cikkáṇāt) | चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) | चि॒क्कणे॑भ्यः (cikkáṇebhyaḥ) |
| genitive | चि॒क्कण॑स्य (cikkáṇasya) | चि॒क्कण॑योः (cikkáṇayoḥ) | चि॒क्कणा॑नाम् (cikkáṇānām) |
| locative | चि॒क्कणे॑ (cikkáṇe) | चि॒क्कण॑योः (cikkáṇayoḥ) | चि॒क्कणे॑षु (cikkáṇeṣu) |
| vocative | चिक्क॑ण (cíkkaṇa) | चिक्क॑णौ (cíkkaṇau) चिक्क॑णा¹ (cíkkaṇā¹) |
चिक्क॑णाः (cíkkaṇāḥ) चिक्क॑णासः¹ (cíkkaṇāsaḥ¹) |
- ¹Vedic
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | चि॒क्कणा॑ (cikkáṇā) | चि॒क्कणे॑ (cikkáṇe) | चि॒क्कणाः॑ (cikkáṇāḥ) |
| accusative | चि॒क्कणा॑म् (cikkáṇām) | चि॒क्कणे॑ (cikkáṇe) | चि॒क्कणाः॑ (cikkáṇāḥ) |
| instrumental | चि॒क्कण॑या (cikkáṇayā) चि॒क्कणा॑¹ (cikkáṇā¹) |
चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) | चि॒क्कणा॑भिः (cikkáṇābhiḥ) |
| dative | चि॒क्कणा॑यै (cikkáṇāyai) | चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) | चि॒क्कणा॑भ्यः (cikkáṇābhyaḥ) |
| ablative | चि॒क्कणा॑याः (cikkáṇāyāḥ) चि॒क्कणा॑यै² (cikkáṇāyai²) |
चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) | चि॒क्कणा॑भ्यः (cikkáṇābhyaḥ) |
| genitive | चि॒क्कणा॑याः (cikkáṇāyāḥ) चि॒क्कणा॑यै² (cikkáṇāyai²) |
चि॒क्कण॑योः (cikkáṇayoḥ) | चि॒क्कणा॑नाम् (cikkáṇānām) |
| locative | चि॒क्कणा॑याम् (cikkáṇāyām) | चि॒क्कण॑योः (cikkáṇayoḥ) | चि॒क्कणा॑सु (cikkáṇāsu) |
| vocative | चिक्क॑णे (cíkkaṇe) | चिक्क॑णे (cíkkaṇe) | चिक्क॑णाः (cíkkaṇāḥ) |
- ¹Vedic
- ²Brāhmaṇas
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | चि॒क्कणी॑ (cikkáṇī) | चि॒क्कण्यौ॑ (cikkáṇyau) चि॒क्कणी॑¹ (cikkáṇī¹) |
चि॒क्कण्यः॑ (cikkáṇyaḥ) चि॒क्कणीः॑¹ (cikkáṇīḥ¹) |
| accusative | चि॒क्कणी॑म् (cikkáṇīm) | चि॒क्कण्यौ॑ (cikkáṇyau) चि॒क्कणी॑¹ (cikkáṇī¹) |
चि॒क्कणीः॑ (cikkáṇīḥ) |
| instrumental | चि॒क्कण्या॑ (cikkáṇyā) | चि॒क्कणी॑भ्याम् (cikkáṇībhyām) | चि॒क्कणी॑भिः (cikkáṇībhiḥ) |
| dative | चि॒क्कण्यै॑ (cikkáṇyai) | चि॒क्कणी॑भ्याम् (cikkáṇībhyām) | चि॒क्कणी॑भ्यः (cikkáṇībhyaḥ) |
| ablative | चि॒क्कण्याः॑ (cikkáṇyāḥ) चि॒क्कण्यै॑² (cikkáṇyai²) |
चि॒क्कणी॑भ्याम् (cikkáṇībhyām) | चि॒क्कणी॑भ्यः (cikkáṇībhyaḥ) |
| genitive | चि॒क्कण्याः॑ (cikkáṇyāḥ) चि॒क्कण्यै॑² (cikkáṇyai²) |
चि॒क्कण्योः॑ (cikkáṇyoḥ) | चि॒क्कणी॑नाम् (cikkáṇīnām) |
| locative | चि॒क्कण्या॑म् (cikkáṇyām) | चि॒क्कण्योः॑ (cikkáṇyoḥ) | चि॒क्कणी॑षु (cikkáṇīṣu) |
| vocative | चिक्क॑णि (cíkkaṇi) | चिक्क॑ण्यौ (cíkkaṇyau) चिक्क॑णी¹ (cíkkaṇī¹) |
चिक्क॑ण्यः (cíkkaṇyaḥ) चिक्क॑णीः¹ (cíkkaṇīḥ¹) |
- ¹Vedic
- ²Brāhmaṇas
| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | चि॒क्कण॑म् (cikkáṇam) | चि॒क्कणे॑ (cikkáṇe) | चि॒क्कणा॑नि (cikkáṇāni) चि॒क्कणा॑¹ (cikkáṇā¹) |
| accusative | चि॒क्कण॑म् (cikkáṇam) | चि॒क्कणे॑ (cikkáṇe) | चि॒क्कणा॑नि (cikkáṇāni) चि॒क्कणा॑¹ (cikkáṇā¹) |
| instrumental | चि॒क्कणे॑न (cikkáṇena) | चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) | चि॒क्कणैः॑ (cikkáṇaiḥ) चि॒क्कणे॑भिः¹ (cikkáṇebhiḥ¹) |
| dative | चि॒क्कणा॑य (cikkáṇāya) | चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) | चि॒क्कणे॑भ्यः (cikkáṇebhyaḥ) |
| ablative | चि॒क्कणा॑त् (cikkáṇāt) | चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) | चि॒क्कणे॑भ्यः (cikkáṇebhyaḥ) |
| genitive | चि॒क्कण॑स्य (cikkáṇasya) | चि॒क्कण॑योः (cikkáṇayoḥ) | चि॒क्कणा॑नाम् (cikkáṇānām) |
| locative | चि॒क्कणे॑ (cikkáṇe) | चि॒क्कण॑योः (cikkáṇayoḥ) | चि॒क्कणे॑षु (cikkáṇeṣu) |
| vocative | चिक्क॑ण (cíkkaṇa) | चिक्क॑णे (cíkkaṇe) | चिक्क॑णानि (cíkkaṇāni) चिक्क॑णा¹ (cíkkaṇā¹) |
- ¹Vedic
Descendants
[edit]- Prakrit: 𑀘𑀺𑀓𑁆𑀓𑀡 (cikkaṇa), 𑀘𑀺𑀓𑁆𑀓𑀺𑀡 (cikkiṇa)
- → Hindi: चिक्कण (cikkaṇ)
Noun
[edit]चि॒क्कण॑ • (cikkáṇa) stem, n
- any smooth liquid, gum
- the betel nut
- Synonyms: see Thesaurus:बिम्बु
Declension
[edit]| singular | dual | plural | |
|---|---|---|---|
| nominative | चि॒क्कण॑म् (cikkáṇam) | चि॒क्कणे॑ (cikkáṇe) | चि॒क्कणा॑नि (cikkáṇāni) चि॒क्कणा॑¹ (cikkáṇā¹) |
| accusative | चि॒क्कण॑म् (cikkáṇam) | चि॒क्कणे॑ (cikkáṇe) | चि॒क्कणा॑नि (cikkáṇāni) चि॒क्कणा॑¹ (cikkáṇā¹) |
| instrumental | चि॒क्कणे॑न (cikkáṇena) | चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) | चि॒क्कणैः॑ (cikkáṇaiḥ) चि॒क्कणे॑भिः¹ (cikkáṇebhiḥ¹) |
| dative | चि॒क्कणा॑य (cikkáṇāya) | चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) | चि॒क्कणे॑भ्यः (cikkáṇebhyaḥ) |
| ablative | चि॒क्कणा॑त् (cikkáṇāt) | चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) | चि॒क्कणे॑भ्यः (cikkáṇebhyaḥ) |
| genitive | चि॒क्कण॑स्य (cikkáṇasya) | चि॒क्कण॑योः (cikkáṇayoḥ) | चि॒क्कणा॑नाम् (cikkáṇānām) |
| locative | चि॒क्कणे॑ (cikkáṇe) | चि॒क्कण॑योः (cikkáṇayoḥ) | चि॒क्कणे॑षु (cikkáṇeṣu) |
| vocative | चिक्क॑ण (cíkkaṇa) | चिक्क॑णे (cíkkaṇe) | चिक्क॑णानि (cíkkaṇāni) चिक्क॑णा¹ (cíkkaṇā¹) |
- ¹Vedic
Further reading
[edit]- Mayrhofer, Manfred (1956), Kurzgefasstes Etymologisches Wörterbuch des Altindischen [A Concise Etymological Sanskrit Dictionary][1] (in German), volume 1, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 385
- Monier Williams (1899), “चिक्कण”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 395.
- Hellwig, Oliver (2010–2026), “cikkaṇa”, in DCS - The Digital Corpus of Sanskrit, Berlin, Germany.
- Apte, Vaman Shivram (1890), “चिक्कण”, in The practical Sanskrit-English dictionary, Poona: Prasad Prakashan
- Arthur Anthony Macdonell (1893), “चिक्कण”, in A practical Sanskrit dictionary with transliteration, accentuation, and etymological analysis throughout, London: Oxford University Press
- Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “cikkáṇa”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press
Categories:
- Hindi terms derived from Munda languages
- Hindi terms derived from Dravidian languages
- Hindi terms borrowed from Sanskrit
- Hindi learned borrowings from Sanskrit
- Hindi terms derived from Sanskrit
- Hindi doublets
- Hindi terms with IPA pronunciation
- Hindi lemmas
- Hindi adjectives
- Hindi indeclinable adjectives
- Hindi literary terms
- Hindi nouns
- Hindi masculine nouns
- Hindi terms with rare senses
- Hindi masculine consonant-stem nouns
- hi:Palm trees
- hi:Nuts
- Prakrit lemmas
- Prakrit adjectives
- Prakrit adjectives in Devanagari script
- Sanskrit terms suffixed with -अन
- Sanskrit terms borrowed from Dravidian languages
- Sanskrit terms derived from Dravidian languages
- Sanskrit terms with IPA pronunciation
- Sanskrit lemmas
- Sanskrit adjectives
- Sanskrit adjectives in Devanagari script
- Sanskrit a-stem adjectives
- Sanskrit nouns
- Sanskrit nouns in Devanagari script
- Sanskrit neuter nouns
- Sanskrit a-stem nouns
- sa:Palm trees
- sa:Nuts