Jump to content

चिक्कण

From Wiktionary, the free dictionary

Hindi

[edit]

Etymology

[edit]

Learned borrowing from Sanskrit चिक्कण (cikkaṇa). Doublet of चिकना (ciknā).

Pronunciation

[edit]

Adjective

[edit]

चिक्कण (cikkaṇ) (indeclinable)

  1. (literary) synonym of चिकना (ciknā, smooth, slippery)

Noun

[edit]

चिक्कण (cikkaṇm

  1. (rare) the betel nut
    Synonyms: सुपारी (supārī), पूगफल (pūgphal), छाली (chālī), ताम्बूल (tāmbūl)

Declension

[edit]
Declension of चिक्कण (masc cons-stem)
singular plural
direct चिक्कण
cikkaṇ
चिक्कण
cikkaṇ
oblique चिक्कण
cikkaṇ
चिक्कणों
cikkaṇõ
vocative चिक्कण
cikkaṇ
चिक्कणो
cikkaṇo

Further reading

[edit]

Prakrit

[edit]

Adjective

[edit]

चिक्कण (cikkaṇa)

  1. Devanagari script form of 𑀘𑀺𑀓𑁆𑀓𑀡 (smooth)

Sanskrit

[edit]

Alternative forms

[edit]

Alternative scripts

[edit]

Etymology

[edit]

From चिक्क (cikka, gummy matter in eyes, lime) +‎ -अन (-ana). Probably related to चिखल्ल (cikhalla), चिङ्खल (ciṅkhala), चिकिल (cikila), इचिकिल (icikila), Proto-New Indo-Aryan *किच्च (kicca, slime). Further etymology is uncertain, with some theories:

Pronunciation

[edit]

Adjective

[edit]

चि॒क्कण॑ (cikkáṇa) stem

  1. smooth, glossy
  2. slippery
  3. bland
  4. unctuous, greasy

Declension

[edit]
Masculine a-stem declension of चि॒क्कण॑
singular dual plural
nominative चि॒क्कणः॑ (cikkáṇaḥ) चि॒क्कणौ॑ (cikkáṇau)
चि॒क्कणा॑¹ (cikkáṇā¹)
चि॒क्कणाः॑ (cikkáṇāḥ)
चि॒क्कणा॑सः¹ (cikkáṇāsaḥ¹)
accusative चि॒क्कण॑म् (cikkáṇam) चि॒क्कणौ॑ (cikkáṇau)
चि॒क्कणा॑¹ (cikkáṇā¹)
चि॒क्कणा॑न् (cikkáṇān)
instrumental चि॒क्कणे॑न (cikkáṇena) चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) चि॒क्कणैः॑ (cikkáṇaiḥ)
चि॒क्कणे॑भिः¹ (cikkáṇebhiḥ¹)
dative चि॒क्कणा॑य (cikkáṇāya) चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) चि॒क्कणे॑भ्यः (cikkáṇebhyaḥ)
ablative चि॒क्कणा॑त् (cikkáṇāt) चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) चि॒क्कणे॑भ्यः (cikkáṇebhyaḥ)
genitive चि॒क्कण॑स्य (cikkáṇasya) चि॒क्कण॑योः (cikkáṇayoḥ) चि॒क्कणा॑नाम् (cikkáṇānām)
locative चि॒क्कणे॑ (cikkáṇe) चि॒क्कण॑योः (cikkáṇayoḥ) चि॒क्कणे॑षु (cikkáṇeṣu)
vocative चिक्क॑ण (cíkkaṇa) चिक्क॑णौ (cíkkaṇau)
चिक्क॑णा¹ (cíkkaṇā¹)
चिक्क॑णाः (cíkkaṇāḥ)
चिक्क॑णासः¹ (cíkkaṇāsaḥ¹)
  • ¹Vedic
Feminine ā-stem declension of चि॒क्कणा॑
singular dual plural
nominative चि॒क्कणा॑ (cikkáṇā) चि॒क्कणे॑ (cikkáṇe) चि॒क्कणाः॑ (cikkáṇāḥ)
accusative चि॒क्कणा॑म् (cikkáṇām) चि॒क्कणे॑ (cikkáṇe) चि॒क्कणाः॑ (cikkáṇāḥ)
instrumental चि॒क्कण॑या (cikkáṇayā)
चि॒क्कणा॑¹ (cikkáṇā¹)
चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) चि॒क्कणा॑भिः (cikkáṇābhiḥ)
dative चि॒क्कणा॑यै (cikkáṇāyai) चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) चि॒क्कणा॑भ्यः (cikkáṇābhyaḥ)
ablative चि॒क्कणा॑याः (cikkáṇāyāḥ)
चि॒क्कणा॑यै² (cikkáṇāyai²)
चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) चि॒क्कणा॑भ्यः (cikkáṇābhyaḥ)
genitive चि॒क्कणा॑याः (cikkáṇāyāḥ)
चि॒क्कणा॑यै² (cikkáṇāyai²)
चि॒क्कण॑योः (cikkáṇayoḥ) चि॒क्कणा॑नाम् (cikkáṇānām)
locative चि॒क्कणा॑याम् (cikkáṇāyām) चि॒क्कण॑योः (cikkáṇayoḥ) चि॒क्कणा॑सु (cikkáṇāsu)
vocative चिक्क॑णे (cíkkaṇe) चिक्क॑णे (cíkkaṇe) चिक्क॑णाः (cíkkaṇāḥ)
  • ¹Vedic
  • ²Brāhmaṇas
Feminine ī-stem declension of चि॒क्कणी॑
singular dual plural
nominative चि॒क्कणी॑ (cikkáṇī) चि॒क्कण्यौ॑ (cikkáṇyau)
चि॒क्कणी॑¹ (cikkáṇī¹)
चि॒क्कण्यः॑ (cikkáṇyaḥ)
चि॒क्कणीः॑¹ (cikkáṇīḥ¹)
accusative चि॒क्कणी॑म् (cikkáṇīm) चि॒क्कण्यौ॑ (cikkáṇyau)
चि॒क्कणी॑¹ (cikkáṇī¹)
चि॒क्कणीः॑ (cikkáṇīḥ)
instrumental चि॒क्कण्या॑ (cikkáṇyā) चि॒क्कणी॑भ्याम् (cikkáṇībhyām) चि॒क्कणी॑भिः (cikkáṇībhiḥ)
dative चि॒क्कण्यै॑ (cikkáṇyai) चि॒क्कणी॑भ्याम् (cikkáṇībhyām) चि॒क्कणी॑भ्यः (cikkáṇībhyaḥ)
ablative चि॒क्कण्याः॑ (cikkáṇyāḥ)
चि॒क्कण्यै॑² (cikkáṇyai²)
चि॒क्कणी॑भ्याम् (cikkáṇībhyām) चि॒क्कणी॑भ्यः (cikkáṇībhyaḥ)
genitive चि॒क्कण्याः॑ (cikkáṇyāḥ)
चि॒क्कण्यै॑² (cikkáṇyai²)
चि॒क्कण्योः॑ (cikkáṇyoḥ) चि॒क्कणी॑नाम् (cikkáṇīnām)
locative चि॒क्कण्या॑म् (cikkáṇyām) चि॒क्कण्योः॑ (cikkáṇyoḥ) चि॒क्कणी॑षु (cikkáṇīṣu)
vocative चिक्क॑णि (cíkkaṇi) चिक्क॑ण्यौ (cíkkaṇyau)
चिक्क॑णी¹ (cíkkaṇī¹)
चिक्क॑ण्यः (cíkkaṇyaḥ)
चिक्क॑णीः¹ (cíkkaṇīḥ¹)
  • ¹Vedic
  • ²Brāhmaṇas
Neuter a-stem declension of चि॒क्कण॑
singular dual plural
nominative चि॒क्कण॑म् (cikkáṇam) चि॒क्कणे॑ (cikkáṇe) चि॒क्कणा॑नि (cikkáṇāni)
चि॒क्कणा॑¹ (cikkáṇā¹)
accusative चि॒क्कण॑म् (cikkáṇam) चि॒क्कणे॑ (cikkáṇe) चि॒क्कणा॑नि (cikkáṇāni)
चि॒क्कणा॑¹ (cikkáṇā¹)
instrumental चि॒क्कणे॑न (cikkáṇena) चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) चि॒क्कणैः॑ (cikkáṇaiḥ)
चि॒क्कणे॑भिः¹ (cikkáṇebhiḥ¹)
dative चि॒क्कणा॑य (cikkáṇāya) चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) चि॒क्कणे॑भ्यः (cikkáṇebhyaḥ)
ablative चि॒क्कणा॑त् (cikkáṇāt) चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) चि॒क्कणे॑भ्यः (cikkáṇebhyaḥ)
genitive चि॒क्कण॑स्य (cikkáṇasya) चि॒क्कण॑योः (cikkáṇayoḥ) चि॒क्कणा॑नाम् (cikkáṇānām)
locative चि॒क्कणे॑ (cikkáṇe) चि॒क्कण॑योः (cikkáṇayoḥ) चि॒क्कणे॑षु (cikkáṇeṣu)
vocative चिक्क॑ण (cíkkaṇa) चिक्क॑णे (cíkkaṇe) चिक्क॑णानि (cíkkaṇāni)
चिक्क॑णा¹ (cíkkaṇā¹)
  • ¹Vedic

Descendants

[edit]

Noun

[edit]

चि॒क्कण॑ (cikkáṇa) stemn

  1. any smooth liquid, gum
  2. the betel nut
    Synonyms: see Thesaurus:बिम्बु

Declension

[edit]
Neuter a-stem declension of चि॒क्कण॑
singular dual plural
nominative चि॒क्कण॑म् (cikkáṇam) चि॒क्कणे॑ (cikkáṇe) चि॒क्कणा॑नि (cikkáṇāni)
चि॒क्कणा॑¹ (cikkáṇā¹)
accusative चि॒क्कण॑म् (cikkáṇam) चि॒क्कणे॑ (cikkáṇe) चि॒क्कणा॑नि (cikkáṇāni)
चि॒क्कणा॑¹ (cikkáṇā¹)
instrumental चि॒क्कणे॑न (cikkáṇena) चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) चि॒क्कणैः॑ (cikkáṇaiḥ)
चि॒क्कणे॑भिः¹ (cikkáṇebhiḥ¹)
dative चि॒क्कणा॑य (cikkáṇāya) चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) चि॒क्कणे॑भ्यः (cikkáṇebhyaḥ)
ablative चि॒क्कणा॑त् (cikkáṇāt) चि॒क्कणा॑भ्याम् (cikkáṇābhyām) चि॒क्कणे॑भ्यः (cikkáṇebhyaḥ)
genitive चि॒क्कण॑स्य (cikkáṇasya) चि॒क्कण॑योः (cikkáṇayoḥ) चि॒क्कणा॑नाम् (cikkáṇānām)
locative चि॒क्कणे॑ (cikkáṇe) चि॒क्कण॑योः (cikkáṇayoḥ) चि॒क्कणे॑षु (cikkáṇeṣu)
vocative चिक्क॑ण (cíkkaṇa) चिक्क॑णे (cíkkaṇe) चिक्क॑णानि (cíkkaṇāni)
चिक्क॑णा¹ (cíkkaṇā¹)
  • ¹Vedic

Further reading

[edit]
  • Mayrhofer, Manfred (1956), Kurzgefasstes Etymologisches Wörterbuch des Altindischen [A Concise Etymological Sanskrit Dictionary]‎[1] (in German), volume 1, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 385
  • Monier Williams (1899), “चिक्कण”, in A Sanskrit–English Dictionary, [], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 395.
  • Hellwig, Oliver (2010–2026), “cikkaṇa”, in DCS - The Digital Corpus of Sanskrit, Berlin, Germany.
  • Apte, Vaman Shivram (1890), “चिक्कण”, in The practical Sanskrit-English dictionary, Poona: Prasad Prakashan
  • Arthur Anthony Macdonell (1893), “चिक्कण”, in A practical Sanskrit dictionary with transliteration, accentuation, and etymological analysis throughout, London: Oxford University Press
  • Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “cikkáṇa”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press