नक्षत्र

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to navigation Jump to search

Hindi[edit]

Etymology[edit]

From Sanskrit नक्षत्र (nakṣatra).

Noun[edit]

नक्षत्र (nakṣatram

  1. star or any astronomical object
  2. constellation

Synonyms[edit]


Sanskrit[edit]

Etymology[edit]

From the root नक्ष् (nakṣ).

Pronunciation[edit]

  • (Vedic) IPA(key): /n̪ɐ́k.ʂɐt̪.ɽɐ/
  • (Classical) IPA(key): /n̪ɐkˈʂɐt̪.ɽɐ/
  • Noun[edit]

    नक्षत्र (nákṣatran, m

    1. a star or any heavenly body
      • c. 1700 BCE – 1200 BCE, Ṛgveda 6.67.6
        ता हि क्षत्रं धारयेथे अनु द्यून्दृंहेथे सानुमुपमादिव द्योः।
        दृळ्हो नक्षत्र उत विश्वदेवो भूमिमातान्द्यां धासिनायोः॥
        tā hi kṣatraṃ dhārayethe anu dyūndṛṃhethe sānumupamādiva dyoḥ.
        dṛḷho nakṣatra uta viśvadevo bhūmimātāndyāṃ dhāsināyoḥ.
        So, through the days maintaining princely power. ye prop the height as ’twere from loftiest heaven.
        The Star of all the Gods, established, filleth the heaven and earth with food of man who liveth.
      Synonyms: स्तृ (stṛ), तृ (tṛ)
    2. the Sun
    3. an asterism or constellation through which the moon passes, a lunar mansion

    Declension[edit]

    Neuter a-stem declension of नक्षत्र (nákṣatra)
    Singular Dual Plural
    Nominative नक्षत्रम्
    nákṣatram
    नक्षत्रे
    nákṣatre
    नक्षत्राणि / नक्षत्रा¹
    nákṣatrāṇi / nákṣatrā¹
    Vocative नक्षत्र
    nákṣatra
    नक्षत्रे
    nákṣatre
    नक्षत्राणि / नक्षत्रा¹
    nákṣatrāṇi / nákṣatrā¹
    Accusative नक्षत्रम्
    nákṣatram
    नक्षत्रे
    nákṣatre
    नक्षत्राणि / नक्षत्रा¹
    nákṣatrāṇi / nákṣatrā¹
    Instrumental नक्षत्रेण
    nákṣatreṇa
    नक्षत्राभ्याम्
    nákṣatrābhyām
    नक्षत्रैः / नक्षत्रेभिः¹
    nákṣatraiḥ / nákṣatrebhiḥ¹
    Dative नक्षत्राय
    nákṣatrāya
    नक्षत्राभ्याम्
    nákṣatrābhyām
    नक्षत्रेभ्यः
    nákṣatrebhyaḥ
    Ablative नक्षत्रात्
    nákṣatrāt
    नक्षत्राभ्याम्
    nákṣatrābhyām
    नक्षत्रेभ्यः
    nákṣatrebhyaḥ
    Genitive नक्षत्रस्य
    nákṣatrasya
    नक्षत्रयोः
    nákṣatrayoḥ
    नक्षत्राणाम्
    nákṣatrāṇām
    Locative नक्षत्रे
    nákṣatre
    नक्षत्रयोः
    nákṣatrayoḥ
    नक्षत्रेषु
    nákṣatreṣu
    Notes
    • ¹Vedic

    Descendants[edit]

    References[edit]

    • Sir Monier Monier-Williams (1898) A Sanskrit-English dictionary etymologically and philologically arranged with special reference to cognate Indo-European languages, Oxford: Clarendon Press, page 0524