नभ्य

Sanskrit

Alternative scripts

Alternative scripts

• নভ্য (Assamese script)
• ᬦᬪ᭄ᬬ (Balinese script)
• নভ্য (Bengali script)
• 𑰡𑰥𑰿𑰧 (Bhaiksuki script)
• 𑀦𑀪𑁆𑀬 (Brahmi script)
• နဘျ (Burmese script)
• નભ્ય (Gujarati script)
• ਨਭ੍ਯ (Gurmukhi script)
• 𑌨𑌭𑍍𑌯 (Grantha script)
• ꦤꦨꦾ (Javanese script)
• 𑂢𑂦𑂹𑂨 (Kaithi script)
• ನಭ್ಯ (Kannada script)
• នភ្យ (Khmer script)
• ນຠ຺ຍ (Lao script)
• നഭ്യ (Malayalam script)
• ᠨᠠᢨᠶᠠ (Manchu script)
• 𑘡𑘥𑘿𑘧 (Modi script)
• ᠨᠠᠪᠾᠶ᠎ᠠ (Mongolian script)
• 𑧁𑧅𑧠𑧇 (Nandinagari script)
• 𑐣𑐨𑑂𑐫 (Newa script)
• ନଭ୍ଯ (Odia script)
• ꢥꢩ꣄ꢫ (Saurashtra script)
• 𑆤𑆨𑇀𑆪 (Sharada script)
• 𑖡𑖥𑖿𑖧 (Siddham script)
• නභ්‍ය (Sinhalese script)
• 𑩯𑩳 𑪙𑩻 (Soyombo script)
• 𑚝𑚡𑚶𑚣 (Takri script)
• நப்⁴ய (Tamil script)
• నభ్య (Telugu script)
• นภฺย (Thai script)
• ན་བྷྱ (Tibetan script)
• 𑒢𑒦𑓂𑒨 (Tirhuta script)
• 𑨝𑨡𑩇𑨪 (Zanabazar Square script)

Etymology 1

Inherited from Proto-Indo-Aryan *Hnábʰyam, from Proto-Indo-Iranian *Hnábʰyam, from Proto-Indo-European *h₃nobʰ-yom, from *h₃nebʰ- (“navel”). See also नाभि॑ (nā́bhi).

Pronunciation

• (Vedic) IPA^(key): /nɐ́bʱ.jɐ/
• (Classical Sanskrit) IPA^(key): /n̪ɐbʱ.jɐ/

Noun

नभ्य॑ • (nábhya) stem, n

1. the centre part of a wheel, nave
2. the middle

Declension

Neuter a-stem declension of नभ्य॑

	singular	dual	plural
nominative	नभ्य॑म् (nábhyam)	नभ्ये॑ (nábhye)	नभ्या॑नि (nábhyāni) नभ्या॑¹ (nábhyā¹)
accusative	नभ्य॑म् (nábhyam)	नभ्ये॑ (nábhye)	नभ्या॑नि (nábhyāni) नभ्या॑¹ (nábhyā¹)
instrumental	नभ्ये॑न (nábhyena)	नभ्या॑भ्याम् (nábhyābhyām)	नभ्यैः॑ (nábhyaiḥ) नभ्ये॑भिः¹ (nábhyebhiḥ¹)
dative	नभ्या॑य (nábhyāya)	नभ्या॑भ्याम् (nábhyābhyām)	नभ्ये॑भ्यः (nábhyebhyaḥ)
ablative	नभ्या॑त् (nábhyāt)	नभ्या॑भ्याम् (nábhyābhyām)	नभ्ये॑भ्यः (nábhyebhyaḥ)
genitive	नभ्य॑स्य (nábhyasya)	नभ्य॑योः (nábhyayoḥ) नभ्योः॑¹ (nábhyoḥ¹)	नभ्या॑नाम् (nábhyānām)
locative	नभ्ये॑ (nábhye)	नभ्य॑योः (nábhyayoḥ) नभ्योः॑¹ (nábhyoḥ¹)	नभ्ये॑षु (nábhyeṣu)
vocative	नभ्य॑ (nábhya)	नभ्ये॑ (nábhye)	नभ्या॑नि (nábhyāni) नभ्या॑¹ (nábhyā¹)

• ¹Vedic

Derived terms

• न॒भ्य॒स्थ (nabhyasthá)
• शवनभ्य (śavanabhya)

Adjective

नभ्य॑ • (nábhya) stem

1. belonging to or fit for a nave

Declension

Masculine a-stem declension of नभ्य॑

	singular	dual	plural
nominative	नभ्यः॑ (nábhyaḥ)	नभ्यौ॑ (nábhyau) नभ्या॑¹ (nábhyā¹)	नभ्याः॑ (nábhyāḥ) नभ्या॑सः¹ (nábhyāsaḥ¹)
accusative	नभ्य॑म् (nábhyam)	नभ्यौ॑ (nábhyau) नभ्या॑¹ (nábhyā¹)	नभ्या॑न् (nábhyān)
instrumental	नभ्ये॑न (nábhyena)	नभ्या॑भ्याम् (nábhyābhyām)	नभ्यैः॑ (nábhyaiḥ) नभ्ये॑भिः¹ (nábhyebhiḥ¹)
dative	नभ्या॑य (nábhyāya)	नभ्या॑भ्याम् (nábhyābhyām)	नभ्ये॑भ्यः (nábhyebhyaḥ)
ablative	नभ्या॑त् (nábhyāt)	नभ्या॑भ्याम् (nábhyābhyām)	नभ्ये॑भ्यः (nábhyebhyaḥ)
genitive	नभ्य॑स्य (nábhyasya)	नभ्य॑योः (nábhyayoḥ) नभ्योः॑¹ (nábhyoḥ¹)	नभ्या॑नाम् (nábhyānām)
locative	नभ्ये॑ (nábhye)	नभ्य॑योः (nábhyayoḥ) नभ्योः॑¹ (nábhyoḥ¹)	नभ्ये॑षु (nábhyeṣu)
vocative	नभ्य॑ (nábhya)	नभ्यौ॑ (nábhyau) नभ्या॑¹ (nábhyā¹)	नभ्याः॑ (nábhyāḥ) नभ्या॑सः¹ (nábhyāsaḥ¹)

• ¹Vedic

Feminine ā-stem declension of नभ्या॑

	singular	dual	plural
nominative	नभ्या॑ (nábhyā)	नभ्ये॑ (nábhye)	नभ्याः॑ (nábhyāḥ)
accusative	नभ्या॑म् (nábhyām)	नभ्ये॑ (nábhye)	नभ्याः॑ (nábhyāḥ)
instrumental	नभ्य॑या (nábhyayā) नभ्या॑¹ (nábhyā¹)	नभ्या॑भ्याम् (nábhyābhyām)	नभ्या॑भिः (nábhyābhiḥ)
dative	नभ्या॑यै (nábhyāyai)	नभ्या॑भ्याम् (nábhyābhyām)	नभ्या॑भ्यः (nábhyābhyaḥ)
ablative	नभ्या॑याः (nábhyāyāḥ) नभ्या॑यै² (nábhyāyai²)	नभ्या॑भ्याम् (nábhyābhyām)	नभ्या॑भ्यः (nábhyābhyaḥ)
genitive	नभ्या॑याः (nábhyāyāḥ) नभ्या॑यै² (nábhyāyai²)	नभ्य॑योः (nábhyayoḥ)	नभ्या॑नाम् (nábhyānām)
locative	नभ्या॑याम् (nábhyāyām)	नभ्य॑योः (nábhyayoḥ)	नभ्या॑सु (nábhyāsu)
vocative	नभ्ये॑ (nábhye)	नभ्ये॑ (nábhye)	नभ्याः॑ (nábhyāḥ)

• ¹Vedic
• ²Brāhmaṇas

Neuter a-stem declension of नभ्य॑

	singular	dual	plural
nominative	नभ्य॑म् (nábhyam)	नभ्ये॑ (nábhye)	नभ्या॑नि (nábhyāni) नभ्या॑¹ (nábhyā¹)
accusative	नभ्य॑म् (nábhyam)	नभ्ये॑ (nábhye)	नभ्या॑नि (nábhyāni) नभ्या॑¹ (nábhyā¹)
instrumental	नभ्ये॑न (nábhyena)	नभ्या॑भ्याम् (nábhyābhyām)	नभ्यैः॑ (nábhyaiḥ) नभ्ये॑भिः¹ (nábhyebhiḥ¹)
dative	नभ्या॑य (nábhyāya)	नभ्या॑भ्याम् (nábhyābhyām)	नभ्ये॑भ्यः (nábhyebhyaḥ)
ablative	नभ्या॑त् (nábhyāt)	नभ्या॑भ्याम् (nábhyābhyām)	नभ्ये॑भ्यः (nábhyebhyaḥ)
genitive	नभ्य॑स्य (nábhyasya)	नभ्य॑योः (nábhyayoḥ) नभ्योः॑¹ (nábhyoḥ¹)	नभ्या॑नाम् (nábhyānām)
locative	नभ्ये॑ (nábhye)	नभ्य॑योः (nábhyayoḥ) नभ्योः॑¹ (nábhyoḥ¹)	नभ्ये॑षु (nábhyeṣu)
vocative	नभ्य॑ (nábhya)	नभ्ये॑ (nábhye)	नभ्या॑नि (nábhyāni) नभ्या॑¹ (nábhyā¹)

• ¹Vedic

Etymology 2

From नभ॑स् (nábhas, “mist”).

Pronunciation

• (Vedic) IPA^(key): /nɐbʱ.jɐ/
• (Classical Sanskrit) IPA^(key): /n̪ɐbʱ.jɐ/

Adjective

नभ्य • (nabhya) stem

1. foggy; moist; cloudy (ŚāṅkhGṛ.)

Declension

Masculine a-stem declension of नभ्य

	singular	dual	plural
nominative	नभ्यः (nabhyaḥ)	नभ्यौ (nabhyau) नभ्या¹ (nabhyā¹)	नभ्याः (nabhyāḥ) नभ्यासः¹ (nabhyāsaḥ¹)
accusative	नभ्यम् (nabhyam)	नभ्यौ (nabhyau) नभ्या¹ (nabhyā¹)	नभ्यान् (nabhyān)
instrumental	नभ्येन (nabhyena)	नभ्याभ्याम् (nabhyābhyām)	नभ्यैः (nabhyaiḥ) नभ्येभिः¹ (nabhyebhiḥ¹)
dative	नभ्याय (nabhyāya)	नभ्याभ्याम् (nabhyābhyām)	नभ्येभ्यः (nabhyebhyaḥ)
ablative	नभ्यात् (nabhyāt)	नभ्याभ्याम् (nabhyābhyām)	नभ्येभ्यः (nabhyebhyaḥ)
genitive	नभ्यस्य (nabhyasya)	नभ्ययोः (nabhyayoḥ) नभ्योः¹ (nabhyoḥ¹)	नभ्यानाम् (nabhyānām)
locative	नभ्ये (nabhye)	नभ्ययोः (nabhyayoḥ) नभ्योः¹ (nabhyoḥ¹)	नभ्येषु (nabhyeṣu)
vocative	नभ्य (nabhya)	नभ्यौ (nabhyau) नभ्या¹ (nabhyā¹)	नभ्याः (nabhyāḥ) नभ्यासः¹ (nabhyāsaḥ¹)

• ¹Vedic

Feminine ā-stem declension of नभ्या

	singular	dual	plural
nominative	नभ्या (nabhyā)	नभ्ये (nabhye)	नभ्याः (nabhyāḥ)
accusative	नभ्याम् (nabhyām)	नभ्ये (nabhye)	नभ्याः (nabhyāḥ)
instrumental	नभ्यया (nabhyayā) नभ्या¹ (nabhyā¹)	नभ्याभ्याम् (nabhyābhyām)	नभ्याभिः (nabhyābhiḥ)
dative	नभ्यायै (nabhyāyai)	नभ्याभ्याम् (nabhyābhyām)	नभ्याभ्यः (nabhyābhyaḥ)
ablative	नभ्यायाः (nabhyāyāḥ) नभ्यायै² (nabhyāyai²)	नभ्याभ्याम् (nabhyābhyām)	नभ्याभ्यः (nabhyābhyaḥ)
genitive	नभ्यायाः (nabhyāyāḥ) नभ्यायै² (nabhyāyai²)	नभ्ययोः (nabhyayoḥ)	नभ्यानाम् (nabhyānām)
locative	नभ्यायाम् (nabhyāyām)	नभ्ययोः (nabhyayoḥ)	नभ्यासु (nabhyāsu)
vocative	नभ्ये (nabhye)	नभ्ये (nabhye)	नभ्याः (nabhyāḥ)

• ¹Vedic
• ²Brāhmaṇas

Neuter a-stem declension of नभ्य

	singular	dual	plural
nominative	नभ्यम् (nabhyam)	नभ्ये (nabhye)	नभ्यानि (nabhyāni) नभ्या¹ (nabhyā¹)
accusative	नभ्यम् (nabhyam)	नभ्ये (nabhye)	नभ्यानि (nabhyāni) नभ्या¹ (nabhyā¹)
instrumental	नभ्येन (nabhyena)	नभ्याभ्याम् (nabhyābhyām)	नभ्यैः (nabhyaiḥ) नभ्येभिः¹ (nabhyebhiḥ¹)
dative	नभ्याय (nabhyāya)	नभ्याभ्याम् (nabhyābhyām)	नभ्येभ्यः (nabhyebhyaḥ)
ablative	नभ्यात् (nabhyāt)	नभ्याभ्याम् (nabhyābhyām)	नभ्येभ्यः (nabhyebhyaḥ)
genitive	नभ्यस्य (nabhyasya)	नभ्ययोः (nabhyayoḥ) नभ्योः¹ (nabhyoḥ¹)	नभ्यानाम् (nabhyānām)
locative	नभ्ये (nabhye)	नभ्ययोः (nabhyayoḥ) नभ्योः¹ (nabhyoḥ¹)	नभ्येषु (nabhyeṣu)
vocative	नभ्य (nabhya)	नभ्ये (nabhye)	नभ्यानि (nabhyāni) नभ्या¹ (nabhyā¹)

• ¹Vedic

References

• Monier Williams (1899), “नभ्य”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 528, column 1.
• Mayrhofer, Manfred (1996), Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Etymological Dictionary of Old Indo-Aryan]‎^[1] (in German), volume II, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, pages 13-14
• Hellwig, Oliver (2010–2026), “nabhya”, in DCS - The Digital Corpus of Sanskrit, Berlin, Germany.

Further reading

• Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “nábhya-”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 400