Jump to content

शुभ्र

From Wiktionary, the free dictionary

Sanskrit

[edit]

Alternative scripts

[edit]

Etymology

[edit]

From Proto-Indo-European *ḱubʰ-ró-s, from *ḱewbʰ- (beautiful, clean). Cognate with Old Armenian սուրբ (surb, pure, holy). By surface analysis, शुभ् (śubh) +‎ -र (-ra).[1]

Pronunciation

[edit]

Adjective

[edit]

शु॒भ्र (śubhrá) stem (root शुभ्)

  1. bright, radiant, shining
  2. beautiful, splendid
    • c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda 2.11.4:
      शु॒भ्रं नु ते॒ शुष्मं॑ व॒र्धय॑न्तः शु॒भ्रं वज्रं॑ बा॒ह्वोर्दधा॑नाः।
      शु॒भ्रस्त्वमि॑न्द्र वावृधा॒नो अ॒स्मे दासी॒र्विशः॒ सूर्ये॑ण सह्याः॥
      śubhráṃ nú te śúṣmaṃ vardháyantaḥ śubhráṃ vájraṃ bāhvórdádhānāḥ.
      śubhrástvámindra vāvṛdhānó asmé dā́sīrvíśaḥ sū́ryeṇa sahyāḥ.
      We who add strength to thine own splendid vigour, laying within thine arms the splendid thunder—
      With us mayst thou, O Indra, waxen splendid, with Sūrya overcome the Dāsa races.
  3. clear, spotless

Declension

[edit]
Masculine a-stem declension of शु॒भ्र
singular dual plural
nominative शु॒भ्रः (śubhráḥ) शु॒भ्रौ (śubhráu)
शु॒भ्रा¹ (śubhrā́¹)
शु॒भ्राः (śubhrā́ḥ)
शु॒भ्रासः॑¹ (śubhrā́saḥ¹)
accusative शु॒भ्रम् (śubhrám) शु॒भ्रौ (śubhráu)
शु॒भ्रा¹ (śubhrā́¹)
शु॒भ्रान् (śubhrā́n)
instrumental शु॒भ्रेण॑ (śubhréṇa) शु॒भ्राभ्या॑म् (śubhrā́bhyām) शु॒भ्रैः (śubhráiḥ)
शु॒भ्रेभिः॑¹ (śubhrébhiḥ¹)
dative शु॒भ्राय॑ (śubhrā́ya) शु॒भ्राभ्या॑म् (śubhrā́bhyām) शु॒भ्रेभ्यः॑ (śubhrébhyaḥ)
ablative शु॒भ्रात् (śubhrā́t) शु॒भ्राभ्या॑म् (śubhrā́bhyām) शु॒भ्रेभ्यः॑ (śubhrébhyaḥ)
genitive शु॒भ्रस्य॑ (śubhrásya) शु॒भ्रयोः॑ (śubhráyoḥ) शु॒भ्राणा॑म् (śubhrā́ṇām)
locative शु॒भ्रे (śubhré) शु॒भ्रयोः॑ (śubhráyoḥ) शु॒भ्रेषु॑ (śubhréṣu)
vocative शुभ्र॑ (śúbhra) शुभ्रौ॑ (śúbhrau)
शुभ्रा॑¹ (śúbhrā¹)
शुभ्राः॑ (śúbhrāḥ)
शुभ्रा॑सः¹ (śúbhrāsaḥ¹)
  • ¹Vedic
Feminine ā-stem declension of शु॒भ्रा
singular dual plural
nominative शु॒भ्रा (śubhrā́) शु॒भ्रे (śubhré) शु॒भ्राः (śubhrā́ḥ)
accusative शु॒भ्राम् (śubhrā́m) शु॒भ्रे (śubhré) शु॒भ्राः (śubhrā́ḥ)
instrumental शु॒भ्रया॑ (śubhráyā)
शु॒भ्रा¹ (śubhrā́¹)
शु॒भ्राभ्या॑म् (śubhrā́bhyām) शु॒भ्राभिः॑ (śubhrā́bhiḥ)
dative शु॒भ्रायै॑ (śubhrā́yai) शु॒भ्राभ्या॑म् (śubhrā́bhyām) शु॒भ्राभ्यः॑ (śubhrā́bhyaḥ)
ablative शु॒भ्रायाः॑ (śubhrā́yāḥ)
शु॒भ्रायै॑² (śubhrā́yai²)
शु॒भ्राभ्या॑म् (śubhrā́bhyām) शु॒भ्राभ्यः॑ (śubhrā́bhyaḥ)
genitive शु॒भ्रायाः॑ (śubhrā́yāḥ)
शु॒भ्रायै॑² (śubhrā́yai²)
शु॒भ्रयोः॑ (śubhráyoḥ) शु॒भ्राणा॑म् (śubhrā́ṇām)
locative शु॒भ्राया॑म् (śubhrā́yām) शु॒भ्रयोः॑ (śubhráyoḥ) शु॒भ्रासु॑ (śubhrā́su)
vocative शुभ्रे॑ (śúbhre) शुभ्रे॑ (śúbhre) शुभ्राः॑ (śúbhrāḥ)
  • ¹Vedic
  • ²Brāhmaṇas
Neuter a-stem declension of शु॒भ्र
singular dual plural
nominative शु॒भ्रम् (śubhrám) शु॒भ्रे (śubhré) शु॒भ्राणि॑ (śubhrā́ṇi)
शु॒भ्रा¹ (śubhrā́¹)
accusative शु॒भ्रम् (śubhrám) शु॒भ्रे (śubhré) शु॒भ्राणि॑ (śubhrā́ṇi)
शु॒भ्रा¹ (śubhrā́¹)
instrumental शु॒भ्रेण॑ (śubhréṇa) शु॒भ्राभ्या॑म् (śubhrā́bhyām) शु॒भ्रैः (śubhráiḥ)
शु॒भ्रेभिः॑¹ (śubhrébhiḥ¹)
dative शु॒भ्राय॑ (śubhrā́ya) शु॒भ्राभ्या॑म् (śubhrā́bhyām) शु॒भ्रेभ्यः॑ (śubhrébhyaḥ)
ablative शु॒भ्रात् (śubhrā́t) शु॒भ्राभ्या॑म् (śubhrā́bhyām) शु॒भ्रेभ्यः॑ (śubhrébhyaḥ)
genitive शु॒भ्रस्य॑ (śubhrásya) शु॒भ्रयोः॑ (śubhráyoḥ) शु॒भ्राणा॑म् (śubhrā́ṇām)
locative शु॒भ्रे (śubhré) शु॒भ्रयोः॑ (śubhráyoḥ) शु॒भ्रेषु॑ (śubhréṣu)
vocative शुभ्र॑ (śúbhra) शुभ्रे॑ (śúbhre) शुभ्रा॑णि (śúbhrāṇi)
शुभ्रा॑¹ (śúbhrā¹)
  • ¹Vedic

Borrowed terms

[edit]
  • Telugu: శుభ్రము (śubhramu)

Descendants

[edit]
  • Dardic:
    • Northwest Pashayi: [script needed] (šulā, clay)
  • Sauraseni Prakrit: 𑀲𑀼𑀩𑁆𑀪 (subbha, white)
  • Punjabi: ਸੁੱਭਰ (subbhar, a kind of thick, coarse traditional red cloth given to a bride by her maternal grandparents)

References

[edit]
  1. ^ Mayrhofer, Manfred (1996), “śubhrá-”, in Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Etymological Dictionary of Old Indo-Aryan]‎[1] (in German), volume 2, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 647

Further reading

[edit]