ხემსი
Jump to navigation
Jump to search
Georgian
[edit]Alternative forms
[edit]- ხეფსი (xepsi)
Etymology
[edit]Inherited from Old Georgian ხევსი (xevsi, “light meal; puree, porridge”).
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]ხემსი • (xemsi) (plural ხემსები)
Inflection
[edit] Declension of ხემსი (see Georgian declension)
singular | plural | archaic plural | |
---|---|---|---|
nominative | ხემსი (xemsi) | ხემსები (xemsebi) | ხემსნი (xemsni) |
ergative | ხემსმა (xemsma) | ხემსებმა (xemsebma) | ხემსთ(ა) (xemst(a)) |
dative | ხემსს(ა) (xemss(a)) | ხემსებს(ა) (xemsebs(a)) | ხემსთ(ა) (xemst(a)) |
genitive | ხემსის(ა) (xemsis(a)) | ხემსების(ა) (xemsebis(a)) | ხემსთ(ა) (xemst(a)) |
instrumental | ხემსით(ა) (xemsit(a)) | ხემსებით(ა) (xemsebit(a)) | |
adverbial | ხემსად(ა) (xemsad(a)) | ხემსებად(ა) (xemsebad(a)) | |
vocative | ხემსო (xemso) | ხემსებო (xemsebo) | ხემსნო (xemsno) |
Notes: archaic plurals might not exist. |
Postpositional inflection of ხემსი (see Georgian postpositions)
postpositions taking a dative case | singular | plural |
---|---|---|
-ზე (on - ) | ხემსზე (xemsze) | ხემსებზე (xemsebze) |
-თან (near - ) | ხემსთან (xemstan) | ხემსებთან (xemsebtan) |
-ში (in - ) | ხემსში (xemsši) | ხემსებში (xemsebši) |
-ვით (like a - ) | ხემსივით (xemsivit) | ხემსებივით (xemsebivit) |
postpositions taking a genitive case | singular | plural |
-თვის (for - ) | ხემსისთვის (xemsistvis) | ხემსებისთვის (xemsebistvis) |
-ებრ (like a - ) | ხემსისებრ (xemsisebr) | ხემსებისებრ (xemsebisebr) |
-კენ (towards - ) | ხემსისკენ (xemsisḳen) | ხემსებისკენ (xemsebisḳen) |
-გან (from/of - ) | ხემსისგან (xemsisgan) | ხემსებისგან (xemsebisgan) |
postpositions taking an instrumental case | singular | plural |
-დან (from / since - ) | ხემსიდან (xemsidan) | ხემსებიდან (xemsebidan) |
-ურთ (together with - ) | ხემსითურთ (xemsiturt) | ხემსებითურთ (xemsebiturt) |
postpositions taking an adverbial case | singular | plural |
-მდე (up to - ) | ხემსამდე (xemsamde) | ხემსებამდე (xemsebamde) |
See also
[edit]- წაიხემსებს (c̣aixemsebs)
Further reading
[edit]- Čikobava, Arnold et al., editors (1950–1964), “ხემსი”, in Kartuli enis ganmarṭebiti leksiḳoni [Explanatory Dictionary of the Georgian language] (in Georgian), Tbilisi: Academy Press
- Čikobava, Arnold et al., editors (1950–1964), “ხეფსი”, in Kartuli enis ganmarṭebiti leksiḳoni [Explanatory Dictionary of the Georgian language] (in Georgian), Tbilisi: Academy Press
- Č̣q̇onia, Ilia (1910) “ხემსი”, in Siṭq̇vis-ḳona. Saba-sulxan orbelianis da davit čubinašvilis leksiḳonebši gamoṭovebuli siṭq̇vebi / Грузинский Глоссарий. Слова не вошедшие в словари Савы-Сулхана Орбелиани и Давида Чубинова (Материалы по яфетическому языкознанию; 1)[1], with etymologies added by N. Marr, Saint Petersburg: Academy Press, page 71
- Orbeliani, Sulxan-Saba (1685–1716) “ხემსი”, in S. Iordanišvili, editor, Siṭq̇vis ḳona kartuli, romel ars leksiḳoni [Collection of Georgian words, that is a dictionary][2], Tbilisi: Georgian SSR print, published 1949, page 466a