Jump to content

furtum

From Wiktionary, the free dictionary

Latin

[edit]

Alternative forms

[edit]

Etymology

[edit]

    From fūr (thief) + -tus (forming participles), literally “a stolen thing”, as if built on a genuine verb, compare other fūr derivatives as well as those of ūber.

    Pronunciation

    [edit]

    Noun

    [edit]

    fūrtum n (genitive fūrtī); second declension

    1. a theft, robbery
      Near-synonyms: latrocinium, raptum
      alicui fūrtum facereto rob someone
      • c. 211 BCE, Plautus, Rudens 4.3.15:
        Audi.
        Furtum ego vidi qui faciebat;
        noram dominum, id cui fiebat,
        post ad furem egomet devenio
        feroque ei condicionem hoc pacto:
        'ego istuc furtum scio cui factum est;
        nunc mihi si vis dare dimidium,
        indicium domino non faciam.'
        (please add an English translation of this quotation)
      • c. 52 BCE, Julius Caesar, Commentarii de bello Gallico VI.16:
        Supplicia eorum qui in furto aut in latrocinio aut aliqua noxia sint comprehensi gratiora dis immortalibus esse arbitrantur; sed, cum eius generis copia defecit, etiam ad innocentium supplicia descendunt.
        (please add an English translation of this quotation)
      • Vulgata—Exodus 20.15:
        Non furtum facies.
        Thou shalt not steal.
      • 493 CE – 526 CE, Edictum Theodorici Regis 118:
        Si propter furtum servi dominus conventus furem ipsum magis tradere, quam defendere eum in iudicio voluerit, illa etiam quae ad eum ex ipso furtu pervenisse constiterit, pariter debebit exsolvere.
        (please add an English translation of this quotation)
    2. thieving, the act of robbing
    3. a stolen thing
    4. (transferred senses) any secret action:
      1. an excuse or pretext
      2. crafty deceit, trick, artifice, stratagem
      3. (chiefly in the plural) stolen or secret love, intrigue

    Declension

    [edit]

    Second-declension noun (neuter).

    NB: fūrtū is found in Late Latin and early Medieval Latin.

    Derived terms

    [edit]

    Descendants

    [edit]
    • Aromanian: furtu
    • Catalan: furt
    • Galician: furto
    • Italian: furto
    • Occitan: furt
    • Portuguese: furto
    • Romanian: furt
    • Old Spanish: furto
    • Sicilian: furtu

    Noun

    [edit]

    fūrtum

    1. accusative singular of fūrtus

    References

    [edit]
    • furtum”, in Charlton T. Lewis and Charles Short (1879), A Latin Dictionary, Oxford: Clarendon Press
    • furtum”, in Charlton T. Lewis (1891), An Elementary Latin Dictionary, New York: Harper & Brothers
    • "furtum", in Charles du Fresne du Cange, Glossarium Mediæ et Infimæ Latinitatis (augmented edition with additions by D. P. Carpenterius, Adelungius and others, edited by Léopold Favre, 1883–1887)
    • furtum”, in Gaffiot, Félix (1934), Dictionnaire illustré latin-français, Hachette.
    • furtum”, in Harry Thurston Peck, editor (1898), Harper’s Dictionary of Classical Antiquities, New York: Harper & Brothers
    • furtum”, in William Smith et al., editor (1890), A Dictionary of Greek and Roman Antiquities, London: William Wayte. G. E. Marindin