üşümek

Crimean Tatar

Etymology

From Proto-Turkic *üli-, *üĺi-. Compare Turkish üşümek.

Verb

üşümek

1. to feel cold, shiver with cold

Synonyms

• tonmaq

Antonyms

• isinmek

References

• Mirjejev, V. A.; Usejinov, S. M. (2002), Ukrajinsʹko-krymsʹkotatarsʹkyj slovnyk [Ukrainian – Crimean Tatar Dictionary]‎^[1], Simferopol: Dolya, →ISBN

Turkish

Etymology

From Ottoman Turkish اوشومك (üşümek, “to feel cold, shiver with cold”), from Proto-Turkic *üli-, *üĺi- (“to freeze, congeal”).

Cognates

Cognate with Old Turkic [script needed] (üši-, “to feel cold”), Azerbaijani üşümək (“to shiver, be cold”), Bashkir өшөү (öşöw, “to feel cold”), Kazakh үсу (üsu, “to freeze”), Kyrgyz үшүү (üşüü, “to feel cold”), Southern Altai ӱжӱӱр (üžüür), Turkmen üşemek (“to be cold”), Tuvan үжүүр (üjüür, “to grow numb”), Yakut үлүй (ülüy, “to be frostbitten”).

Verb

üşümek (third-person singular simple present üşür)

1. (intransitive) to be cold, feel cold; to feel a chill
2. (intransitive) to get a chill, catch a chill

Conjugation

Conjugation of üşümek

positive conjugation singular plural 1st person (ben) 2nd person (sen) 3rd person (o) 1st person (biz) 2nd person (siz) 3rd person (onlar) aorist aorist simple üşürüm üşürsün üşür üşürüz üşürsünüz üşürler inferential üşürmüşüm üşürmüşsün üşürmüş üşürmüşüz üşürmüşsünüz üşürlermiş past üşürdüm üşürdün üşürdü üşürdük üşürdünüz üşürlerdi conditional üşürsem üşürsen üşürse üşürsek üşürseniz üşürlerse continuous continuous simple üşüyorum üşüyorsun üşüyor üşüyoruz üşüyorsunuz üşüyorlar inferential üşüyormuşum üşüyormuşsun üşüyormuş üşüyormuşuz üşüyormuşsunuz üşüyorlarmış past üşüyordum üşüyordun üşüyordu üşüyorduk üşüyordunuz üşüyorlardı conditional üşüyorsam üşüyorsan üşüyorsa üşüyorsak üşüyorsanız üşüyorlarsa inferential inferential simple üşümüşüm üşümüşsün üşümüş üşümüşüz üşümüşsünüz üşümüşler inferential üşümüşmüşüm üşümüşmüşsün üşümüşmüş üşümüşmüşüz üşümüşmüşsünüz üşümüşlermiş past üşümüştüm üşümüştün üşümüştü üşümüştük üşümüştünüz üşümüşlerdi conditional üşümüşsem üşümüşsen üşümüşse üşümüşsek üşümüşseniz üşümüşlerse future future simple üşüyeceğim üşüyeceksin üşüyecek üşüyeceğiz üşüyeceksiniz üşüyecekler inferential üşüyecekmişim üşüyecekmişsin üşüyecekmiş üşüyecekmişiz üşüyecekmişsiniz üşüyeceklermiş past üşüyecektim üşüyecektin üşüyecekti üşüyecektik üşüyecektiniz üşüyeceklerdi conditional üşüyeceksem üşüyeceksen üşüyecekse üşüyeceksek üşüyecekseniz üşüyeceklerse progressive progressive simple üşümekteyim üşümektesin üşümekte üşümekteyiz üşümektesiniz üşümekteler inferential üşümekteymişim üşümekteymişsin üşümekteymiş üşümekteymişiz üşümekteymişsiniz üşümektelermiş past üşümekteydim üşümekteydin üşümekteydi üşümekteydik üşümekteydiniz üşümektelerdi conditional üşümekteysem üşümekteysen üşümekteyse üşümekteysek üşümekteyseniz üşümektelerse necessitative necessitative simple üşümeliyim üşümelisin üşümeli üşümeliyiz üşümelisiniz üşümeliler inferential üşümeliymişim üşümeliymişsin üşümeliymiş üşümeliymişiz üşümeliymişsiniz üşümelilermiş past üşümeliydim üşümeliydin üşümeliydi üşümeliydik üşümeliydiniz üşümelilerdi conditional üşümeliysem üşümeliysen üşümeliyse üşümeliysek üşümeliyseniz üşümelilerse past past simple üşüdüm üşüdün üşüdü üşüdük üşüdünüz üşüdüler past üşüdüydüm üşüdüydün üşüdüydü üşüdüydük üşüdüydünüz üşüdülerdi conditional üşüdüysem üşüdüysen üşüdüyse üşüdüysek üşüdüyseniz üşüdülerse conditional conditional simple üşüsem üşüsen üşüse üşüsek üşüseniz üşüseler inferential üşüseymişim üşüseymişsin üşüseymiş üşüseymişiz üşüseymişsiniz üşüselermiş past üşüseydim üşüseydin üşüseydi üşüseydik üşüseydiniz üşüselerdi optative optative simple üşüyeyim üşüyesin üşüye üşüyelim üşüyesiniz üşüyeler inferential üşüyeymişim üşüyeymişsin üşüyeymiş üşüyeymişiz üşüyeymişsiniz üşüyelermiş past üşüyeydim üşüyeydin üşüyeydi üşüyeydik üşüyeydiniz üşüyelerdi imperative imperative regular — üşü üşüsün — üşüyün üşüsünler formal — üşüyünüz — — üşüyünüz — informal — üşüsene — — üşüsenize — infinitive üşümek verbal noun üşüme impersonal participle imperfective üşüyen perfective üşümüş prospective üşüyecek personal participle non-prospective üşüdüğüm üşüdüğün üşüdüğü üşüdüğümüz üşüdüğünüz üşüdükleri prospective üşüyeceğim üşüyeceğin üşüyeceği üşüyeceğimiz üşüyeceğiniz üşüyecekleri temporal adverb temporal adverb simple üşürken1 specific üşüyünce "and" üşüyüp "since" üşüyeli "until" üşüyesiye "as long as" üşüdükçe modal adverb modal adverb simple üşüyerek reduplicated üşüye üşüye "as if" üşürcesine1 negative conjugation negative conjugation singular plural 1st person (ben) 2nd person (sen) 3rd person (o) 1st person (biz) 2nd person (siz) 3rd person (onlar) aorist aorist simple üşümem üşümezsin üşümez üşümeyiz üşümezsiniz üşümezler inferential üşümezmişim üşümezmişsin üşümezmiş üşümezmişiz üşümezmişsiniz üşümezlermiş past üşümezdim üşümezdin üşümezdi üşümezdik üşümezdiniz üşümezlerdi conditional üşümezsem üşümezsen üşümezse üşümezsek üşümezseniz üşümezlerse continuous continuous simple üşümüyorum üşümüyorsun üşümüyor üşümüyoruz üşümüyorsunuz üşümüyorlar inferential üşümüyormuşum üşümüyormuşsun üşümüyormuş üşümüyormuşuz üşümüyormuşsunuz üşümüyorlarmış past üşümüyordum üşümüyordun üşümüyordu üşümüyorduk üşümüyordunuz üşümüyorlardı conditional üşümüyorsam üşümüyorsan üşümüyorsa üşümüyorsak üşümüyorsanız üşümüyorlarsa inferential inferential simple üşümemişim üşümemişsin üşümemiş üşümemişiz üşümemişsiniz üşümemişler inferential üşümemişmişim üşümemişmişsin üşümemişmiş üşümemişmişiz üşümemişmişsiniz üşümemişlermiş past üşümemiştim üşümemiştin üşümemişti üşümemiştik üşümemiştiniz üşümemişlerdi conditional üşümemişsem üşümemişsen üşümemişse üşümemişsek üşümemişseniz üşümemişlerse future future simple üşümeyeceğim üşümeyeceksin üşümeyecek üşümeyeceğiz üşümeyeceksiniz üşümeyecekler inferential üşümeyecekmişim üşümeyecekmişsin üşümeyecekmiş üşümeyecekmişiz üşümeyecekmişsiniz üşümeyeceklermiş past üşümeyecektim üşümeyecektin üşümeyecekti üşümeyecektik üşümeyecektiniz üşümeyeceklerdi conditional üşümeyeceksem üşümeyeceksen üşümeyecekse üşümeyeceksek üşümeyecekseniz üşümeyeceklerse progressive progressive simple üşümemekteyim üşümemektesin üşümemekte üşümemekteyiz üşümemektesiniz üşümemekteler inferential üşümemekteymişim üşümemekteymişsin üşümemekteymiş üşümemekteymişiz üşümemekteymişsiniz üşümemektelermiş past üşümemekteydim üşümemekteydin üşümemekteydi üşümemekteydik üşümemekteydiniz üşümemektelerdi conditional üşümemekteysem üşümemekteysen üşümemekteyse üşümemekteysek üşümemekteyseniz üşümemektelerse necessitative necessitative simple üşümemeliyim üşümemelisin üşümemeli üşümemeliyiz üşümemelisiniz üşümemeliler inferential üşümemeliymişim üşümemeliymişsin üşümemeliymiş üşümemeliymişiz üşümemeliymişsiniz üşümemelilermiş past üşümemeliydim üşümemeliydin üşümemeliydi üşümemeliydik üşümemeliydiniz üşümemelilerdi conditional üşümemeliysem üşümemeliysen üşümemeliyse üşümemeliysek üşümemeliyseniz üşümemelilerse past past simple üşümedim üşümedin üşümedi üşümedik üşümediniz üşümediler past üşümediydim üşümediydin üşümediydi üşümediydik üşümediydiniz üşümedilerdi conditional üşümediysem üşümediysen üşümediyse üşümediysek üşümediyseniz üşümedilerse conditional conditional simple üşümesem üşümesen üşümese üşümesek üşümeseniz üşümeseler inferential üşümeseymişim üşümeseymişsin üşümeseymiş üşümeseymişiz üşümeseymişsiniz üşümeselermiş past üşümeseydim üşümeseydin üşümeseydi üşümeseydik üşümeseydiniz üşümeselerdi optative optative simple üşümeyeyim üşümeyesin üşümeye üşümeyelim üşümeyesiniz üşümeyeler inferential üşümeyeymişim üşümeyeymişsin üşümeyeymiş üşümeyeymişiz üşümeyeymişsiniz üşümeyelermiş past üşümeyeydim üşümeyeydin üşümeyeydi üşümeyeydik üşümeyeydiniz üşümeyelerdi imperative imperative regular — üşüme üşümesin — üşümeyin üşümesinler formal — üşümeyiniz — — üşümeyiniz — informal — üşümesene — — üşümesenize — infinitive üşümemek verbal noun üşümeme impersonal participle imperfective üşümeyen perfective üşümemiş prospective üşümeyecek personal participle non-prospective üşümediğim üşümediğin üşümediği üşümediğimiz üşümediğiniz üşümedikleri prospective üşümeyeceğim üşümeyeceğin üşümeyeceği üşümeyeceğimiz üşümeyeceğiniz üşümeyecekleri temporal adverb temporal adverb simple üşümezken1 specific üşümeyince "and" üşümeyip "since" üşümeyeli "until" üşümeyesiye "as long as" üşümedikçe modal adverb modal adverb simple üşümeyerek reduplicated üşümeye üşümeye "as if" üşümezcesine1 potential conjugation potential conjugation singular plural 1st person (ben) 2nd person (sen) 3rd person (o) 1st person (biz) 2nd person (siz) 3rd person (onlar) aorist aorist simple üşüyebilirim üşüyebilirsin üşüyebilir üşüyebiliriz üşüyebilirsiniz üşüyebilirler inferential üşüyebilirmişim üşüyebilirmişsin üşüyebilirmiş üşüyebilirmişiz üşüyebilirmişsiniz üşüyebilirlermiş past üşüyebilirdim üşüyebilirdin üşüyebilirdi üşüyebilirdik üşüyebilirdiniz üşüyebilirlerdi conditional üşüyebilirsem üşüyebilirsen üşüyebilirse üşüyebilirsek üşüyebilirseniz üşüyebilirlerse continuous continuous simple üşüyebiliyorum üşüyebiliyorsun üşüyebiliyor üşüyebiliyoruz üşüyebiliyorsunuz üşüyebiliyorlar inferential üşüyebiliyormuşum üşüyebiliyormuşsun üşüyebiliyormuş üşüyebiliyormuşuz üşüyebiliyormuşsunuz üşüyebiliyorlarmış past üşüyebiliyordum üşüyebiliyordun üşüyebiliyordu üşüyebiliyorduk üşüyebiliyordunuz üşüyebiliyorlardı conditional üşüyebiliyorsam üşüyebiliyorsan üşüyebiliyorsa üşüyebiliyorsak üşüyebiliyorsanız üşüyebiliyorlarsa inferential inferential simple üşüyebilmişim üşüyebilmişsin üşüyebilmiş üşüyebilmişiz üşüyebilmişsiniz üşüyebilmişler inferential üşüyebilmişmişim üşüyebilmişmişsin üşüyebilmişmiş üşüyebilmişmişiz üşüyebilmişmişsiniz üşüyebilmişlermiş past üşüyebilmiştim üşüyebilmiştin üşüyebilmişti üşüyebilmiştik üşüyebilmiştiniz üşüyebilmişlerdi conditional üşüyebilmişsem üşüyebilmişsen üşüyebilmişse üşüyebilmişsek üşüyebilmişseniz üşüyebilmişlerse future future simple üşüyebileceğim üşüyebileceksin üşüyebilecek üşüyebileceğiz üşüyebileceksiniz üşüyebilecekler inferential üşüyebilecekmişim üşüyebilecekmişsin üşüyebilecekmiş üşüyebilecekmişiz üşüyebilecekmişsiniz üşüyebileceklermiş past üşüyebilecektim üşüyebilecektin üşüyebilecekti üşüyebilecektik üşüyebilecektiniz üşüyebileceklerdi conditional üşüyebileceksem üşüyebileceksen üşüyebilecekse üşüyebileceksek üşüyebilecekseniz üşüyebileceklerse progressive progressive simple üşüyebilmekteyim üşüyebilmektesin üşüyebilmekte üşüyebilmekteyiz üşüyebilmektesiniz üşüyebilmekteler inferential üşüyebilmekteymişim üşüyebilmekteymişsin üşüyebilmekteymiş üşüyebilmekteymişiz üşüyebilmekteymişsiniz üşüyebilmektelermiş past üşüyebilmekteydim üşüyebilmekteydin üşüyebilmekteydi üşüyebilmekteydik üşüyebilmekteydiniz üşüyebilmektelerdi conditional üşüyebilmekteysem üşüyebilmekteysen üşüyebilmekteyse üşüyebilmekteysek üşüyebilmekteyseniz üşüyebilmektelerse necessitative necessitative simple üşüyebilmeliyim üşüyebilmelisin üşüyebilmeli üşüyebilmeliyiz üşüyebilmelisiniz üşüyebilmeliler inferential üşüyebilmeliymişim üşüyebilmeliymişsin üşüyebilmeliymiş üşüyebilmeliymişiz üşüyebilmeliymişsiniz üşüyebilmelilermiş past üşüyebilmeliydim üşüyebilmeliydin üşüyebilmeliydi üşüyebilmeliydik üşüyebilmeliydiniz üşüyebilmelilerdi conditional üşüyebilmeliysem üşüyebilmeliysen üşüyebilmeliyse üşüyebilmeliysek üşüyebilmeliyseniz üşüyebilmelilerse past past simple üşüyebildim üşüyebildin üşüyebildi üşüyebildik üşüyebildiniz üşüyebildiler past üşüyebildiydim üşüyebildiydin üşüyebildiydi üşüyebildiydik üşüyebildiydiniz üşüyebildilerdi conditional üşüyebildiysem üşüyebildiysen üşüyebildiyse üşüyebildiysek üşüyebildiyseniz üşüyebildilerse conditional conditional simple üşüyebilsem üşüyebilsen üşüyebilse üşüyebilsek üşüyebilseniz üşüyebilseler inferential üşüyebilseymişim üşüyebilseymişsin üşüyebilseymiş üşüyebilseymişiz üşüyebilseymişsiniz üşüyebilselermiş past üşüyebilseydim üşüyebilseydin üşüyebilseydi üşüyebilseydik üşüyebilseydiniz üşüyebilselerdi optative optative simple üşüyebileyim üşüyebilesin üşüyebile üşüyebilelim üşüyebilesiniz üşüyebileler inferential üşüyebileymişim üşüyebileymişsin üşüyebileymiş üşüyebileymişiz üşüyebileymişsiniz üşüyebilelermiş past üşüyebileydim üşüyebileydin üşüyebileydi üşüyebileydik üşüyebileydiniz üşüyebilelerdi imperative imperative regular — üşüyebil üşüyebilsin — üşüyebilin üşüyebilsinler formal — üşüyebiliniz — — üşüyebiliniz — informal — üşüyebilsene — — üşüyebilsenize — infinitive üşüyebilmek verbal noun üşüyebilme impersonal participle imperfective üşüyebilen perfective üşüyebilmiş prospective üşüyebilecek personal participle non-prospective üşüyebildiğim üşüyebildiğin üşüyebildiği üşüyebildiğimiz üşüyebildiğiniz üşüyebildikleri prospective üşüyebileceğim üşüyebileceğin üşüyebileceği üşüyebileceğimiz üşüyebileceğiniz üşüyebilecekleri temporal adverb temporal adverb simple üşüyebilirken1 specific üşüyebilince "and" üşüyebilip "since" üşüyebileli "until" üşüyebilesiye "as long as" üşüyebildikçe modal adverb modal adverb simple üşüyebilerek reduplicated üşüyebile üşüyebile "as if" üşüyebilircesine1 impotential conjugation impotential conjugation singular plural 1st person (ben) 2nd person (sen) 3rd person (o) 1st person (biz) 2nd person (siz) 3rd person (onlar) aorist aorist simple üşüyemem üşüyemezsin üşüyemez üşüyemeyiz üşüyemezsiniz üşüyemezler inferential üşüyemezmişim üşüyemezmişsin üşüyemezmiş üşüyemezmişiz üşüyemezmişsiniz üşüyemezlermiş past üşüyemezdim üşüyemezdin üşüyemezdi üşüyemezdik üşüyemezdiniz üşüyemezlerdi conditional üşüyemezsem üşüyemezsen üşüyemezse üşüyemezsek üşüyemezseniz üşüyemezlerse continuous continuous simple üşüyemiyorum üşüyemiyorsun üşüyemiyor üşüyemiyoruz üşüyemiyorsunuz üşüyemiyorlar inferential üşüyemiyormuşum üşüyemiyormuşsun üşüyemiyormuş üşüyemiyormuşuz üşüyemiyormuşsunuz üşüyemiyorlarmış past üşüyemiyordum üşüyemiyordun üşüyemiyordu üşüyemiyorduk üşüyemiyordunuz üşüyemiyorlardı conditional üşüyemiyorsam üşüyemiyorsan üşüyemiyorsa üşüyemiyorsak üşüyemiyorsanız üşüyemiyorlarsa inferential inferential simple üşüyememişim üşüyememişsin üşüyememiş üşüyememişiz üşüyememişsiniz üşüyememişler inferential üşüyememişmişim üşüyememişmişsin üşüyememişmiş üşüyememişmişiz üşüyememişmişsiniz üşüyememişlermiş past üşüyememiştim üşüyememiştin üşüyememişti üşüyememiştik üşüyememiştiniz üşüyememişlerdi conditional üşüyememişsem üşüyememişsen üşüyememişse üşüyememişsek üşüyememişseniz üşüyememişlerse future future simple üşüyemeyeceğim üşüyemeyeceksin üşüyemeyecek üşüyemeyeceğiz üşüyemeyeceksiniz üşüyemeyecekler inferential üşüyemeyecekmişim üşüyemeyecekmişsin üşüyemeyecekmiş üşüyemeyecekmişiz üşüyemeyecekmişsiniz üşüyemeyeceklermiş past üşüyemeyecektim üşüyemeyecektin üşüyemeyecekti üşüyemeyecektik üşüyemeyecektiniz üşüyemeyeceklerdi conditional üşüyemeyeceksem üşüyemeyeceksen üşüyemeyecekse üşüyemeyeceksek üşüyemeyecekseniz üşüyemeyeceklerse progressive progressive simple üşüyememekteyim üşüyememektesin üşüyememekte üşüyememekteyiz üşüyememektesiniz üşüyememekteler inferential üşüyememekteymişim üşüyememekteymişsin üşüyememekteymiş üşüyememekteymişiz üşüyememekteymişsiniz üşüyememektelermiş past üşüyememekteydim üşüyememekteydin üşüyememekteydi üşüyememekteydik üşüyememekteydiniz üşüyememektelerdi conditional üşüyememekteysem üşüyememekteysen üşüyememekteyse üşüyememekteysek üşüyememekteyseniz üşüyememektelerse necessitative necessitative simple üşüyememeliyim üşüyememelisin üşüyememeli üşüyememeliyiz üşüyememelisiniz üşüyememeliler inferential üşüyememeliymişim üşüyememeliymişsin üşüyememeliymiş üşüyememeliymişiz üşüyememeliymişsiniz üşüyememelilermiş past üşüyememeliydim üşüyememeliydin üşüyememeliydi üşüyememeliydik üşüyememeliydiniz üşüyememelilerdi conditional üşüyememeliysem üşüyememeliysen üşüyememeliyse üşüyememeliysek üşüyememeliyseniz üşüyememelilerse past past simple üşüyemedim üşüyemedin üşüyemedi üşüyemedik üşüyemediniz üşüyemediler past üşüyemediydim üşüyemediydin üşüyemediydi üşüyemediydik üşüyemediydiniz üşüyemedilerdi conditional üşüyemediysem üşüyemediysen üşüyemediyse üşüyemediysek üşüyemediyseniz üşüyemedilerse conditional conditional simple üşüyemesem üşüyemesen üşüyemese üşüyemesek üşüyemeseniz üşüyemeseler inferential üşüyemeseymişim üşüyemeseymişsin üşüyemeseymiş üşüyemeseymişiz üşüyemeseymişsiniz üşüyemeselermiş past üşüyemeseydim üşüyemeseydin üşüyemeseydi üşüyemeseydik üşüyemeseydiniz üşüyemeselerdi optative optative simple üşüyemeyeyim üşüyemeyesin üşüyemeye üşüyemeyelim üşüyemeyesiniz üşüyemeyeler inferential üşüyemeyeymişim üşüyemeyeymişsin üşüyemeyeymiş üşüyemeyeymişiz üşüyemeyeymişsiniz üşüyemeyelermiş past üşüyemeyeydim üşüyemeyeydin üşüyemeyeydi üşüyemeyeydik üşüyemeyeydiniz üşüyemeyelerdi imperative imperative regular — üşüyeme üşüyemesin — üşüyemeyin üşüyemesinler formal — üşüyemeyiniz — — üşüyemeyiniz — informal — üşüyemesene — — üşüyemesenize — infinitive üşüyememek verbal noun üşüyememe impersonal participle imperfective üşüyemeyen perfective üşüyememiş prospective üşüyemeyecek personal participle non-prospective üşüyemediğim üşüyemediğin üşüyemediği üşüyemediğimiz üşüyemediğiniz üşüyemedikleri prospective üşüyemeyeceğim üşüyemeyeceğin üşüyemeyeceği üşüyemeyeceğimiz üşüyemeyeceğiniz üşüyemeyecekleri temporal adverb temporal adverb simple üşüyemezken1 specific üşüyemeyince "and" üşüyemeyip "since" üşüyemeyeli "until" üşüyemeyesiye "as long as" üşüyemedikçe modal adverb modal adverb simple üşüyemeyerek reduplicated üşüyemeye üşüyemeye "as if" üşüyemezcesine1

¹ The suffixes -ken and -cesine may be suffixed to the base form of any of the following tenses: aorist, continuous, inferential (even when it follows another suffix), and future.

Derived terms

• üşünmek
• üşütmek

Further reading

• “üşümek”, in Turkish dictionaries, Türk Dil Kurumu
• Ayverdi, İlhan (2010), “üşümek”, in Misalli Büyük Türkçe Sözlük, a reviewed and expanded single-volume edition, Istanbul: Kubbealtı Neşriyatı
• Nişanyan, Sevan (2002–), “üşümek”, in Nişanyan Sözlük