śliczny

Old Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *h₁wes-

Proto-Indo-European *-us

Proto-Indo-European *h₁wésus?

Proto-Indo-European *h₁es-?

Proto-Indo-European *h₁su-

Proto-Balto-Slavic *su-

Proto-Slavic *sъ-

Proto-Indo-European *léykomder.

Proto-Balto-Slavic *léikader.

Proto-Slavic *likъ

Proto-Indo-European *-yeti

Proto-Indo-European *-éyeti

Proto-Balto-Slavic *-éitei

Proto-Slavic *-iti

Proto-Slavic *ličiti

Proto-Indo-European *-nós

Proto-Balto-Slavic *-inas

Proto-Slavic *-ьnъ

Proto-Slavic *sъličьnъ

Old Polish śliczny

Inherited from Proto-Slavic *sъličьnъ, from *sъ- + *ličiti (“to shape, to form, to decorate”) + *-ьnъ. First attested in the 15th century. By surface analysis, z- +‎ liczyć +‎ -ny.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /ɕlʲit͡ʃʲniː/
• IPA^(key): (15^th CE) /ɕlʲit͡ʃʲni/

Adjective

śliczny (derived adverb śliczno)

1. (attested in Lesser Poland, Sieradz-Łęczyca, Greater Poland, Masovia) beautiful (distinguished by beauty)
   • 1874-1891 [XV med.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[1], [2], [3]}, volume XXIV, page 360:

     Qui cum yidisset beatum Adalbertum adhuc parwlum multum elegantem, gl. elegans valens uel excellens, nobilis, pulcer […] vlg. slycznhy, kstaltownhy

     [Qui cum yidisset beatum Adalbertum adhuc parwlum multum elegantem, gl. elegans valens uel excellens, nobilis, pulcer […] vlg. slycznhy, kształtowny]

   • 1874-1891 [XV med.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[4], [5], [6]}, volume XXIV, page 363:

     Adhuc consenti mihi, o amena, slyczna, puellal

     [Adhuc consenti mihi, o amena, śliczna, puellal]

   • XV med., Elżbieta Belcarzowa, editor, Glosy i zapiski polskie z dwóch rękopisów, numbers 1490/11, 1945/1, Zakład Narodowy im. Ossolińskich we Lwowie, page 360:

     Erat autem ruphus et pulcer, decoraque, slicznego a wybornego, facie

     [Erat autem ruphus et pulcer, decoraque, ślicznego a wybornego, facie]

   • 1930 [c. 1455], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 24, 16:

     dzewka wyelmy sliczna panna przekrasna møza nyeznala ata przysla kustudnyczi ynapelnyla swe wyadro Agdisz syø zassyø wroczyla

     [dziewka wielmi śliczna, panna przekrasna, męża nieznała, a ta przyszła ku studnicy i napełniła swe wiadro, a *gdyż się zasię *wrociła]

   • 1887 [1482-1483], Wacław Ubogi z Brodni, edited by Lucjan Malinowski, Modlitwy Wacława. Zabytek języka polskiego z wieku XV odkryty i skopjowany przez Aleksandra Przezdzieckiego wydał i objaśnił Lucyjan Malinowski‎^[7], Krakow, Brodnia, page 74a:

     Roszka szlyczna, panna naszwyathsza Maria, porodzila

     [Rożka śliczna, panna naświętsza Maria, porodziła]

   • 1973 [1493], Elżbieta Belcarzowa, Felicja Wysocka, editors, Glosy polskie w zbiorze kazań łacińskich w rękopisie Biblioteki Jagiellońskiej nr 67/54‎^[8], Lutomiersk, page 122:

     Stetit enim retro velut muta ante faciem conspicuam, slycznym, Iesu

     [Stetit enim retro velut muta ante faciem conspicuam, ślicznym, Iesu]

   • 1921-2024 [XV p. post.], Slavia Occidentalis‎^[9], volume XXXIV, Gniezno, Warsaw, page 162:

     Tacz panna […] szlyczną yako myeszyącz w pelny

     [Tać panna […] śliczna jako miesiąc w pełni]

   • 1915 [XV ex.], Jan Łoś, editor, Przegląd językowych zabytków staropolskich do r. 1543‎^[10], page 444:

     Slvsbą moya vstavyczna thwey mylosczy, panno slyczna!

     [Służba moja ustawiczna twej miłości, panno śliczna!]

   • 1874-1891 [c. 1500], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[11], [12], [13]}, volume XIX, page 74:

     Cwathek cyrvony, rosa zamorska a tha slyczna panna crolewna nyebesca

     [Kwiatek czyrwony, rosa zamorska a ta śliczna panna krolewna niebieska]

Derived terms

nouns

• śliczność

Descendants

• Polish: śliczny
• Silesian: śliczny

References

• Boryś, Wiesław (2005), “śliczny”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
• Mańczak, Witold (2017), “śliczny”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
• Brückner, Aleksander (1927), “śliczny”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna
• Krystyna Długosz-Kurczabowa (2021), “liczyć”, in Wielki słownik etymologiczno-historyczny języka polskiego, →ISBN
• S. Urbańczyk, editor (1982), “śliczny”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 9, Wrocław, Warsaw, Kraków, Gdańsk, Łódź: Polish Academy of Sciences, page 13
• Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “śliczny”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
• Ewa Deptuchowa, et al., editors (2024), “śliczny”, in Baza Leksykalna Średniowiecznej Polszczyzny [Lexical Base of Medieval Polish] (in Polish), Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *h₁wes-

Proto-Indo-European *-us

Proto-Indo-European *h₁wésus?

Proto-Indo-European *h₁es-?

Proto-Indo-European *h₁su-

Proto-Balto-Slavic *su-

Proto-Slavic *sъ-

Proto-Indo-European *léykomder.

Proto-Balto-Slavic *léikader.

Proto-Slavic *likъ

Proto-Indo-European *-yeti

Proto-Indo-European *-éyeti

Proto-Balto-Slavic *-éitei

Proto-Slavic *-iti

Proto-Slavic *ličiti

Proto-Indo-European *-nós

Proto-Balto-Slavic *-inas

Proto-Slavic *-ьnъ

Proto-Slavic *sъličьnъ

Old Polish śliczny

Polish śliczny

Inherited from Old Polish śliczny. By surface analysis, z- + liczyć + -ny.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /ˈɕlit͡ʂ.nɘ/

• (Middle Polish) IPA^(key): /ˈɕlit͡ʂ.nɨ/

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -it͡ʂnɘ
• Syllabification: ślicz‧ny

Adjective

śliczny (comparative śliczniejszy, superlative najśliczniejszy, derived adverb ślicznie, diminutive śliczniutki)

1. beautiful, gorgeous (distinguished by beauty)

   Synonyms: ładny, piękny, uroczy, urodziwy

   Antonyms: brzydki, paskudny, szkaradny, szpetny

   1. (ironic, colloquial) beautiful, gorgeous (not distinguished by beauty)

      Synonym: ładny

2. wonderful (being a fine specimen of its genus, species, etc.)

   Synonym: wspaniały

Declension

Declension of śliczny (hard)

singular					plural
	masculine animate	masculine inanimate	feminine	neuter	virile (= masculine personal)	non-virile
nominative/vocative	śliczny		śliczna	śliczne	śliczni	śliczne
genitive	ślicznego		ślicznej	ślicznego	ślicznych
dative	ślicznemu		ślicznej	ślicznemu	ślicznym
accusative	ślicznego	śliczny	śliczną	śliczne	ślicznych	śliczne
instrumental	ślicznym		śliczną	ślicznym	ślicznymi
locative	ślicznym		ślicznej	ślicznym	ślicznych

Derived terms

nouns

• śliczność

Further reading

• “śliczny”, in Wielki słownik języka polskiego‎^[14] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
• “śliczny”, in Polish dictionaries at PWN‎^[15] (in Polish)
• Maria Renata Mayenowa, et al., editors (2010-2023), “śliczny”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• “ŚLICZNY”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 03.01.2009
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “śliczny”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “śliczny”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1915), “śliczny”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 6, Warsaw, page 729

Silesian

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *h₁wes-

Proto-Indo-European *-us

Proto-Indo-European *h₁wésus?

Proto-Indo-European *h₁es-?

Proto-Indo-European *h₁su-

Proto-Balto-Slavic *su-

Proto-Slavic *sъ-

Proto-Indo-European *léykomder.

Proto-Balto-Slavic *léikader.

Proto-Slavic *likъ

Proto-Indo-European *-yeti

Proto-Indo-European *-éyeti

Proto-Balto-Slavic *-éitei

Proto-Slavic *-iti

Proto-Slavic *ličiti

Proto-Indo-European *-nós

Proto-Balto-Slavic *-inas

Proto-Slavic *-ьnъ

Proto-Slavic *sъličьnъ

Old Polish śliczny

Silesian śliczny

Inherited from Old Polish śliczny.

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈɕlit͡ʂ.nɪ/
• Rhymes: -it͡ʂnɪ
• Syllabification: ślicz‧ny

Adjective

śliczny (comparative śliczniyjszy, superlative nojśliczniyjszy)

1. beautiful, gorgeous; wonderful

Declension

Declension of śliczny

		singular					plural
		masculine		neuter	feminine		virile	nonvirile
		animate	inanimate
nominative		śliczny		śliczne	ślicznŏ		śliczni	śliczne
genitive		ślicznego			ślicznyj		ślicznych
dative		ślicznymu			ślicznyj		ślicznym
accusative		ślicznego	śliczny	śliczne	ślicznõ		ślicznych	śliczne
instrumental		ślicznym			ślicznōm		ślicznymi
locative		ślicznym			ślicznyj		ślicznych
vocative		śliczny		śliczne	ślicznŏ		śliczni	śliczne

Further reading

• śliczny in silling.org
• Henryk Jaroszewicz (2022), “ślicznŏ”, in Zasady pisowni języka śląskiego (in Polish), Siedlce: Wydawnictwo Naukowe IKR[i]BL, page 141