хәреф

Bashkir

Ҙ хәрефе

Etymology

From Arabic حَرْف (ḥarf, “letter of alphabet”). Cognate with Tatar хәреф (xäref), Kazakh әріп (ärıp), қаріп (qarıp), Kyrgyz арип (arip), Uzbek, Turkish harf, Turkmen harp, Azerbaijani hərf (“letter of alphabet”).

Pronunciation

• IPA^(key): [χæˈrɪ̞f]
• Hyphenation: хә‧реф

Noun

хәреф • (xəref)

1. letter, character (of the alphabet)

   бәләкәй хәреф, юл хәрефе ― bələkəy xəref, yul xərefe ― lowercase letter

   ҙур хәреф ― źur xəref ― capital letter

   Башҡорт әлифбаһында 42 хәреф бар.

   Başqort əlifbahında 42 xəref bar.

   There are 42 letters in the Bashkir alphabet.

   Исем-шәрифегеҙҙе дәфтәрҙең тышына баҫма хәрефтәр менән яҙып ҡуйығыҙ.

   İsem-şərifegeźźe dəftərźeñ tışına baśma xəreftər menən yaźıp quyığıź.

   Write your given and family name on the cover of the work book in block letters.

2. piece of type

   хәреф йыйыусы ― xəref yıyıwsı ― typesetter

Declension

Declension of хәреф

	singular	plural
absolute	хәреф (xəref)	хәрефтәр (xəreftər)
definite genitive	хәрефтең (xərefteñ)	хәрефтәрҙең (xəreftərźeñ)
dative	хәрефкә (xərefkə)	хәрефтәргә (xəreftərgə)
definite accusative	хәрефте (xərefte)	хәрефтәрҙе (xəreftərźe)
locative	хәрефтә (xəreftə)	хәрефтәрҙә (xəreftərźə)
ablative	хәрефтән (xəreftən)	хәрефтәрҙән (xəreftərźən)

Tatar

Other scripts

Cyrillic	хәреф (xäref)‍
Zamanälif	xäref‍
Jaꞑalif	xəref
Yaña imlâ	‍حەرف (xärf)

Ә хәрефе

Etymology

From Arabic حَرْف (ḥarf, “letter of alphabet”). Cognate with Bashkir хәреф (xəref), Kazakh әріп (ärıp), қаріп (qarıp), Kyrgyz арип (arip), Uzbek, Turkish harf, Turkmen harp, Azerbaijani hərf (“letter of alphabet”).

Pronunciation

• IPA^(key): [χæˈrɪ̞f]
• Hyphenation: хә‧реф

Noun

хәреф • (xäref) (Latin spelling xäref)

1. letter, character (of the alphabet)

   зур хәреф ― zur xäref ― capital letter

   Борынгы яһуд телендә Аллаһының исеме дүрт хәреф белән язылган.

   Borınğı yahud telendä Allahınıñ iseme dürt xäref belän yazılğan.

   In Biblical Hebrew, God's name consists of four letters.

   Татар әлифбада 39 хәреф бар.

   Tatar älifbada 39 xäref bar.

   There are 39 letters in the Tatar alphabet.

2. piece of type

   хәреф җыючы ― xäref cıyuçı ― typesetter

Declension

Declension of хәреф

	singular	plural
nominative	хәреф (xäref)	хәрефләр (xäreflär)
genitive	хәрефнең (xärefneñ)	хәрефләрнең (xäreflärneñ)
definite accusative	хәрефне (xärefne)	хәрефләрне (xäreflärne)
dative	хәрефкә (xärefkä)	хәрефләргә (xäreflärgä)
locative	хәрефтә (xäreftä)	хәрефләрдә (xäreflärdä)
ablative	хәрефтән (xäreftän)	хәрефләрдән (xäreflärdän)

Possessive forms of хәреф

nominative
	singular	plural
минем (“my”)	хәрефем (xärefem)	хәрефләрем (xäreflärem)
синең (“your”)	хәрефең (xärefeñ)	хәрефләрең (xärefläreñ)
аның (“his/her/it”)	хәрефе (xärefe)	хәрефләре (xärefläre)
безнең (“our”)	хәрефебез (xärefebez)	хәрефләребез (xäreflärebez)
сезнең (“your”)	хәрефегез (xärefegez)	хәрефләрегез (xärefläregez)
аларның (“their”)	хәрефе (xärefe)	хәрефләре (xärefläre)
genitive
	singular	plural
минем (“my”)	хәрефемнең (xärefemneñ)	хәрефләремнең (xärefläremneñ)
синең (“your”)	хәрефеңнең (xärefeñneñ)	хәрефләреңнең (xärefläreñneñ)
аның (“his/her/it”)	хәрефенең (xärefeneñ)	хәрефләренең (xärefläreneñ)
безнең (“our”)	хәрефебезнең (xärefebezneñ)	хәрефләребезнең (xäreflärebezneñ)
сезнең (“your”)	хәрефегезнең (xärefegezneñ)	хәрефләрегезнең (xärefläregezneñ)
аларның (“their”)	хәрефенең (xärefeneñ)	хәрефләренең (xärefläreneñ)
definite accusative
	singular	plural
минем (“my”)	хәрефемне (xärefemne)	хәрефләремне (xärefläremne)
синең (“your”)	хәрефеңне (xärefeñne)	хәрефләреңне (xärefläreñne)
аның (“his/her/it”)	хәрефен (xärefen)	хәрефләрен (xäreflären)
безнең (“our”)	хәрефебезне (xärefebezne)	хәрефләребезне (xäreflärebezne)
сезнең (“your”)	хәрефегезне (xärefegezne)	хәрефләрегезне (xärefläregezne)
аларның (“their”)	хәрефен (xärefen)	хәрефләрен (xäreflären)
dative
	singular	plural
минем (“my”)	хәрефемгә (xärefemgä)	хәрефләремгә (xärefläremgä)
синең (“your”)	хәрефеңгә (xärefeñgä)	хәрефләреңгә (xärefläreñgä)
аның (“his/her/it”)	хәрефенә (xärefenä)	хәрефләренә (xäreflärenä)
безнең (“our”)	хәрефебезгә (xärefebezgä)	хәрефләребезгә (xäreflärebezgä)
сезнең (“your”)	хәрефегезгә (xärefegezgä)	хәрефләрегезгә (xärefläregezgä)
аларның (“their”)	хәрефенә (xärefenä)	хәрефләренә (xäreflärenä)
locative
	singular	plural
минем (“my”)	хәрефемдә (xärefemdä)	хәрефләремдә (xärefläremdä)
синең (“your”)	хәрефеңдә (xärefeñdä)	хәрефләреңдә (xärefläreñdä)
аның (“his/her/it”)	хәрефендә (xärefendä)	хәрефләрендә (xäreflärendä)
безнең (“our”)	хәрефебездә (xärefebezdä)	хәрефләребездә (xäreflärebezdä)
сезнең (“your”)	хәрефегездә (xärefegezdä)	хәрефләрегездә (xärefläregezdä)
аларның (“their”)	хәрефендә (xärefendä)	хәрефләрендә (xäreflärendä)
ablative
	singular	plural
минем (“my”)	хәрефемнән (xärefemnän)	хәрефләремнән (xärefläremnän)
синең (“your”)	хәрефеңнән (xärefeñnän)	хәрефләреңнән (xärefläreñnän)
аның (“his/her/it”)	хәрефеннән (xärefennän)	хәрефләреннән (xäreflärennän)
безнең (“our”)	хәрефебездән (xärefebezdän)	хәрефләребездән (xäreflärebezdän)
сезнең (“your”)	хәрефегездән (xärefegezdän)	хәрефләрегездән (xärefläregezdän)
аларның (“their”)	хәрефеннән (xärefennän)	хәрефләреннән (xäreflärennän)