մայր

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to navigation Jump to search

Armenian[edit]

Pronunciation[edit]

Etymology 1[edit]

Learned borrowing from Old Armenian մայր (mayr). The inherited form is մեր (mer).

Alternative forms[edit]

  • մեր (mer) (colloquial, dialectal)

Noun[edit]

մայր (mayr)

  1. mother
Declension[edit]

Etymology 2[edit]

From Old Armenian մայր (mayr).

Noun[edit]

մայր (mayr)

  1. cedar
Declension[edit]
Derived terms[edit]

Etymology 3[edit]

From Old Armenian մայր (mayr).

Noun[edit]

մայր (mayr)

  1. Only used in մայր մտնել (mayr mtnel)

Old Armenian[edit]

Etymology 1[edit]

From Proto-Indo-European *méh₂tēr.

Noun[edit]

մայր (mayr)

  1. mother
    մայր անասնոցmayr anasnocʿdam, mother
    մայր թռչնոցmayr tʿṙčʿnocʿmother, hen
    մեծ մայրmec mayrgrandmother
    մայր լեզուmayr lezumother tongue
    մայր լինելmayr linelto be a mother
    կորուսանել զմայր իւրkorusanel zmayr iwrto lose one's mother
    ազնիւ, գորովագութ մայրazniw, gorovagutʿ mayrgood, tender mother
    անպիտան, չար մայրanpitan, čʿar mayrbad, ill-natured mother
    մայր վանից, մարց պետmayr vanicʿ, marcʿ petabbess, prioress
    մայր հասարակացmayr hasarakacʿour common mother, earth
    մայր եկեղեցի, եկեղեցեացmayr ekełecʿi, ekełecʿeacʿmother church; cathedral, basilic
    մայր քաղաքացmayr kʿałakʿacʿmetropolis, capital
  2. (figuratively) mother, author, cause, source, spring, rise
    անգործութիւնն է մայր ամենային ախտիցangorcutʿiwnn ē mayr amenayin axticʿidleness is the mother of all vice
  3. (post-classical) matrix, mould
Declension[edit]
Derived terms[edit]
Related terms[edit]
Descendants[edit]

Etymology 2[edit]

Of uncertain origin. Different from the above sense of “mother”, despite the folk etymology that the Sun went to its “mother” after sunset.

Alternative forms[edit]

Noun[edit]

մայր (mayr)

  1. darkness
    մայր արեւուmayr arewuthe west, sun-set
    ի մայր դարձուցանելi mayr darjucʿanelto put out, to extinguish or blow out
    թաղիլ ի մայրն ամենեցունtʿałil i mayrn amenecʿunto return to mother earth
    արեգակն ի մայրն դառնայր/մտանէրaregakn i mayrn daṙnayr/mtanērthe sun was setting
Derived terms[edit]
Descendants[edit]

Etymology 3[edit]

The wood of the tree մայր (mayr) was used as a building material. The basic meaning is ‘timber, wood’, derived from Proto-Indo-European *meh₂ter-yeh₁-, a derivative of *méh₂tēr (mother), in the sense of “source”. Cognate with Latin materia and Old Armenian մայրի (mayri).

Noun[edit]

մայր (mayr)

  1. cedar
    մայր Լիբանանուmayr LibananuCedrus libani
  2. pine
  3. juniper, Juniperus macrocarpa
    • 5th century, Bible, 2 Paralipomenon 2.8:
      Եւ տացես բերել ինձ փայտս սարոյն մայր և կաղամախ ի Լիբանան լեռնէ, զի մեք գիտեմք, եթէ տեղեկացեալ են ծառայք քո ընտրել հարկանել իջուցանել փայտս ի Լիբանան լեռնէ։
      Ew tacʿes berel inj pʿayts saroyn mayr ew kałamax i Libanan leṙnē, zi mekʿ gitemkʿ, etʿē tełekacʿeal en caṙaykʿ kʿo əntrel harkanel iǰucʿanel pʿayts i Libanan leṙnē.
  4. (attibutive) of cedarwood, cedrine

Usage notes[edit]

In 2 Paralipomenon corresponds to Ancient Greek ἄρκευθος (árkeuthos, juniper) in a set of three tree names, but this correspondence is not conclusive.

Declension[edit]
Derived terms[edit]
Descendants[edit]

References[edit]

  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “մայր”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “մայր”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in xcl), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Łazarean, Ṙ. S. (2000), “մայր”, in Tʿosunean G. B., editor, Grabari baṙaran [Dictionary of Old Armenian] (in hy), Yerevan: University Press
  • Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “մայր”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Dictionary of Armenian Root Words] (in hy), 2nd edition, Yerevan: University Press
  • Martirosyan, Hrach (2010) Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden, Boston: Brill, page 447–449