خرطوم
Appearance
Arabic
[edit]Etymology
[edit]From the root خ ر ط م (ḵ r ṭ m). Compare Hebrew חַרְטוֹם (ḥarṭōm).
Noun
[edit]خُرْطُوم • (ḵurṭūm) m (plural خَرَاطِيم (ḵarāṭīm))
- trunk (of an elephant), snout, muzzle, nose
- ugly face
- sucking pipe of a pump or similar
- spout, nozzle
- hose
Declension
[edit]| singular | basic singular triptote | ||
|---|---|---|---|
| indefinite | definite | construct | |
| informal | خُرْطُوم ḵurṭūm |
الْخُرْطُوم al-ḵurṭūm |
خُرْطُوم ḵurṭūm |
| nominative | خُرْطُومٌ ḵurṭūmun |
الْخُرْطُومُ al-ḵurṭūmu |
خُرْطُومُ ḵurṭūmu |
| accusative | خُرْطُومًا ḵurṭūman |
الْخُرْطُومَ al-ḵurṭūma |
خُرْطُومَ ḵurṭūma |
| genitive | خُرْطُومٍ ḵurṭūmin |
الْخُرْطُومِ al-ḵurṭūmi |
خُرْطُومِ ḵurṭūmi |
| dual | indefinite | definite | construct |
| informal | خُرْطُومَيْن ḵurṭūmayn |
الْخُرْطُومَيْن al-ḵurṭūmayn |
خُرْطُومَيْ ḵurṭūmay |
| nominative | خُرْطُومَانِ ḵurṭūmāni |
الْخُرْطُومَانِ al-ḵurṭūmāni |
خُرْطُومَا ḵurṭūmā |
| accusative | خُرْطُومَيْنِ ḵurṭūmayni |
الْخُرْطُومَيْنِ al-ḵurṭūmayni |
خُرْطُومَيْ ḵurṭūmay |
| genitive | خُرْطُومَيْنِ ḵurṭūmayni |
الْخُرْطُومَيْنِ al-ḵurṭūmayni |
خُرْطُومَيْ ḵurṭūmay |
| plural | basic broken plural diptote | ||
| indefinite | definite | construct | |
| informal | خَرَاطِيم ḵarāṭīm |
الْخَرَاطِيم al-ḵarāṭīm |
خَرَاطِيم ḵarāṭīm |
| nominative | خَرَاطِيمُ ḵarāṭīmu |
الْخَرَاطِيمُ al-ḵarāṭīmu |
خَرَاطِيمُ ḵarāṭīmu |
| accusative | خَرَاطِيمَ ḵarāṭīma |
الْخَرَاطِيمَ al-ḵarāṭīma |
خَرَاطِيمَ ḵarāṭīma |
| genitive | خَرَاطِيمَ ḵarāṭīma |
الْخَرَاطِيمِ al-ḵarāṭīmi |
خَرَاطِيمِ ḵarāṭīmi |
Descendants
[edit]- Maltese: ħartum
- → Azerbaijani: xortum
- → Georgian: ხორთუმი (xortumi)
- → Greek: χαρτούμι (chartoúmi)
- → Ottoman Turkish: خرطوم
References
[edit]- Haywood, J.A.; Nahmad, H.M. (1965), “خرطوم”, in A new Arabic grammar, 2nd edition, London: Lund Humphries, →ISBN
- Fraenkel, Siegmund (1886), Die aramäischen Fremdwörter im Arabischen (in German), Leiden: E. J. Brill, pages 164–165
- Lane, Edward William (1863-1893), “خرطوم”, in Arabic-English Lexicon, London: Williams & Norgate, page 724.
- Steingass, Francis Joseph (1884), “خرطوم”, in The Student's Arabic–English Dictionary[1], London: W.H. Allen, page 320
- Wehr, Hans with Kropfitsch, Lorenz (1985), “خرطوم”, in Arabisches Wörterbuch für die Schriftsprache der Gegenwart[2] (in German), 5th edition, Wiesbaden: Otto Harrassowitz, published 2011, →ISBN, page 330
Ottoman Turkish
[edit]
Etymology
[edit]Borrowed from Arabic خُرْطُوم (ḵurṭūm, “trunk, proboscis”).
Noun
[edit]خرطوم • (hurtum or hortum) (definite accusative خرطومی (hortumu), plural خراطیم (haratim))
- trunk, proboscis, the conspicuously extended, mobile nose-like organ of an animal such as the elephant
- Synonym: دوژ (duj)
- hose, a flexible, hollow tube or pipe designed to convey water or other fluid from one location to another
Derived terms
[edit]- فیل خرطومی (fil hortumu, “water spout”)
Descendants
[edit]Proper noun
[edit]خرطوم • (hartum)
- Khartoum (the capital city of Sudan)
Descendants
[edit]- Turkish: Hartum
Further reading
[edit]- Avery, Robert et al., editors (2013), The Redhouse Dictionary Turkish/Ottoman English, 21st edition, Istanbul: Sev Yayıncılık, →ISBN
- Çağbayır, Yaşar (2007), “hortum”, in Ötüken Türkçe Sözlük (in Turkish), volume 1, Istanbul: Ötüken Neşriyat, page 1987
- Devellioğlu, Ferit (1962), “hortum”, in Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat[3] (in Turkish), Istanbul: Türk Dil Kurumu, page 448
- Kélékian, Diran (1911), “خرطوم”, in Dictionnaire turc-français[4] (in French), Constantinople: Mihran, page 537
- Meninski, Franciszek à Mesgnien (1687), “Proboscis”, in Complementum thesauri linguarum orientalium, seu onomasticum latino-turcico-arabico-persicum, simul idem index verborum lexici turcico-arabico-persici, quod latinâ, germanicâ, aliarumque linguarum adjectâ nomenclatione nuper in lucem editum[5], Vienna, column 1364
- Meninski, Franciszek à Mesgnien (1680), “خرطوم”, in Thesaurus linguarum orientalium, Turcicae, Arabicae, Persicae, praecipuas earum opes à Turcis peculiariter usurpatas continens, nimirum Lexicon Turkico-Arabico-Persicum[6], Vienna, column 1883
- Nişanyan, Sevan (2002–), “hortum”, in Nişanyan Sözlük
- Redhouse, James W. (1890), “خرطوم”, in A Turkish and English Lexicon[7], Constantinople: A. H. Boyajian, page 840
- Sezen, Tahir (2017), “Hartum”, in Osmanlı Yer Adları [Ottoman Place Names][8], 2nd edition, Ankara: T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, page 333
Persian
[edit]Etymology
[edit]Borrowed from Arabic خُرْطُوم (ḵurṭūm).
Pronunciation
[edit]- (Classical Persian) IPA(key): /xur.ˈtuːm/
- (Iran, formal) IPA(key): [xoɹ.t̪ʰúːm]
- (Tajik, formal) IPA(key): [χuɾ.t̪ʰúm]
| Readings | |
|---|---|
| Classical reading? | xurtūm |
| Dari reading? | xurtūm |
| Iranian reading? | xortum |
| Tajik reading? | xurtum |
Noun
[edit]خرطوم • (xurtūm / xortum) (Tajik spelling хуртум)
Further reading
[edit]- Hayyim, Sulayman (1934), “خرطوم”, in New Persian–English dictionary, Teheran: Librairie-imprimerie Béroukhim
Categories:
- Arabic terms belonging to the root خ ر ط م
- Arabic lemmas
- Arabic nouns
- Arabic masculine nouns
- Arabic nouns with basic triptote singular
- Arabic nouns with broken plural
- Arabic nouns with basic diptote broken plural
- Ottoman Turkish terms borrowed from Arabic
- Ottoman Turkish terms derived from Arabic
- Ottoman Turkish terms derived from the Arabic root خ ر ط م
- Ottoman Turkish lemmas
- Ottoman Turkish nouns
- Ottoman Turkish proper nouns
- ota:Khartoum
- ota:Cities in Sudan
- ota:National capitals
- ota:Places in Sudan
- ota:Animal body parts
- Persian terms borrowed from Arabic
- Persian terms derived from Arabic
- Persian terms with IPA pronunciation
- Persian lemmas
- Persian nouns
