इष्ट

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to navigation Jump to search

Sanskrit[edit]

Pronunciation[edit]

  • (Vedic) IPA(key): /iʂ.ʈɐ́/
  • (Classical) IPA(key): /ˈiʂ.ʈɐ/
  • Etymology 1[edit]

    From Proto-Indo-European *h₂istós, from *h₂eys- (to want, to wish).

    Adjective[edit]

    इष्ट (iṣṭá)

    1. sought, wished, desired.
    2. liked, beloved.
    3. agreeable, cherished.
    4. reverenced, respected
    5. regarded as good
    6. valid

    Noun[edit]

    इष्ट (iṣṭam

    1. lover, husband
    2. castor oil plant (Ricinus communis) L.

    Noun[edit]

    इष्ट (iṣṭán

    1. wish, desire

    Etymology 2[edit]

    From Proto-Indo-European *Hiǵ-tó-s (worshipped), from *Hyeǵ- (to worship), whence also यजति (yajati). The Sanskrit root is यज् (yaj).

    Adjective[edit]

    इष्ट (iṣṭá)

    1. worshipped with sacrifices

    Declension[edit]

    Masculine a-stem declension of इष्ट
    Nom. sg. इष्टः (iṣṭaḥ)
    Gen. sg. इष्टस्य (iṣṭasya)
    Singular Dual Plural
    Nominative इष्टः (iṣṭaḥ) इष्टौ (iṣṭau) इष्टाः (iṣṭāḥ)
    Vocative इष्ट (iṣṭa) इष्टौ (iṣṭau) इष्टाः (iṣṭāḥ)
    Accusative इष्टम् (iṣṭam) इष्टौ (iṣṭau) इष्टान् (iṣṭān)
    Instrumental इष्टेन (iṣṭena) इष्टाभ्याम् (iṣṭābhyām) इष्टैः (iṣṭaiḥ)
    Dative इष्टाय (iṣṭāya) इष्टाभ्याम् (iṣṭābhyām) इष्टेभ्यः (iṣṭebhyaḥ)
    Ablative इष्टात् (iṣṭāt) इष्टाभ्याम् (iṣṭābhyām) इष्टेभ्यः (iṣṭebhyaḥ)
    Genitive इष्टस्य (iṣṭasya) इष्टयोः (iṣṭayoḥ) इष्टानाम् (iṣṭānām)
    Locative इष्टे (iṣṭe) इष्टयोः (iṣṭayoḥ) इष्टेषु (iṣṭeṣu)
    Feminine ā-stem declension of इष्ट
    Nom. sg. इष्टा (iṣṭā)
    Gen. sg. इष्टायाः (iṣṭāyāḥ)
    Singular Dual Plural
    Nominative इष्टा (iṣṭā) इष्टे (iṣṭe) इष्टाः (iṣṭāḥ)
    Vocative इष्टे (iṣṭe) इष्टे (iṣṭe) इष्टाः (iṣṭāḥ)
    Accusative इष्टाम् (iṣṭām) इष्टे (iṣṭe) इष्टाः (iṣṭāḥ)
    Instrumental इष्टया (iṣṭayā) इष्टाभ्याम् (iṣṭābhyām) इष्टाभिः (iṣṭābhiḥ)
    Dative इष्टायै (iṣṭāyai) इष्टाभ्याम् (iṣṭābhyām) इष्टाभ्यः (iṣṭābhyaḥ)
    Ablative इष्टायाः (iṣṭāyāḥ) इष्टाभ्याम् (iṣṭābhyām) इष्टाभ्यः (iṣṭābhyaḥ)
    Genitive इष्टायाः (iṣṭāyāḥ) इष्टयोः (iṣṭayoḥ) इष्टानाम् (iṣṭānām)
    Locative इष्टायाम् (iṣṭāyām) इष्टयोः (iṣṭayoḥ) इष्टासु (iṣṭāsu)
    Neuter a-stem declension of इष्ट
    Nom. sg. इष्टम् (iṣṭam)
    Gen. sg. इष्टस्य (iṣṭasya)
    Singular Dual Plural
    Nominative इष्टम् (iṣṭam) इष्टे (iṣṭe) इष्टानि (iṣṭāni)
    Vocative इष्ट (iṣṭa) इष्टे (iṣṭe) इष्टानि (iṣṭāni)
    Accusative इष्टम् (iṣṭam) इष्टे (iṣṭe) इष्टानि (iṣṭāni)
    Instrumental इष्टेन (iṣṭena) इष्टाभ्याम् (iṣṭābhyām) इष्टैः (iṣṭaiḥ)
    Dative इष्टाय (iṣṭāya) इष्टाभ्याम् (iṣṭābhyām) इष्टेभ्यः (iṣṭebhyaḥ)
    Ablative इष्टात् (iṣṭāt) इष्टाभ्याम् (iṣṭābhyām) इष्टेभ्यः (iṣṭebhyaḥ)
    Genitive इष्टस्य (iṣṭasya) इष्टयोः (iṣṭayoḥ) इष्टानाम् (iṣṭānām)
    Locative इष्टे (iṣṭe) इष्टयोः (iṣṭayoḥ) इष्टेषु (iṣṭeṣu)

    References[edit]

    • Sir Monier Monier-Williams (1898) A Sanskrit-English dictionary etymologically and philologically arranged with special reference to cognate Indo-European languages, Oxford: Clarendon Press, page 169