क्षपयति
Jump to navigation
Jump to search
Sanskrit
[edit]Alternative scripts
[edit]Alternative scripts
- ক্ষপয়তি (Assamese script)
- ᬓ᭄ᬱᬧᬬᬢᬶ (Balinese script)
- ক্ষপয়তি (Bengali script)
- 𑰎𑰿𑰬𑰢𑰧𑰝𑰰 (Bhaiksuki script)
- 𑀓𑁆𑀱𑀧𑀬𑀢𑀺 (Brahmi script)
- က္ၑပယတိ (Burmese script)
- ક્ષપયતિ (Gujarati script)
- ਕ੍ਸ਼ਪਯਤਿ (Gurmukhi script)
- 𑌕𑍍𑌷𑌪𑌯𑌤𑌿 (Grantha script)
- ꦏ꧀ꦰꦥꦪꦠꦶ (Javanese script)
- 𑂍𑂹𑂭𑂣𑂨𑂞𑂱 (Kaithi script)
- ಕ್ಷಪಯತಿ (Kannada script)
- ក្ឞបយតិ (Khmer script)
- ກ຺ຩປຍຕິ (Lao script)
- ക്ഷപയതി (Malayalam script)
- ᡬᢢᠠᢒᠠᠶᠠᢠᡳ (Manchu script)
- 𑘎𑘿𑘬𑘢𑘧𑘝𑘱 (Modi script)
- ᢉᢔᠠᢒᠠᠶ᠋ᠠᢐᠢ (Mongolian script)
- 𑦮𑧠𑧌𑧂𑧇𑦽𑧒 (Nandinagari script)
- 𑐎𑑂𑐲𑐥𑐫𑐟𑐶 (Newa script)
- କ୍ଷପଯତି (Odia script)
- ꢒ꣄ꢰꢦꢫꢡꢶ (Saurashtra script)
- 𑆑𑇀𑆰𑆥𑆪𑆠𑆴 (Sharada script)
- 𑖎𑖿𑖬𑖢𑖧𑖝𑖰 (Siddham script)
- ක්ෂපයති (Sinhalese script)
- 𑩜 𑪙𑪀𑩰𑩻𑩫𑩑 (Soyombo script)
- 𑚊𑚶𑚞𑚣𑚙𑚮 (Takri script)
- க்ஷபயதி (Tamil script)
- క్షపయతి (Telugu script)
- กฺษปยติ (Thai script)
- ཀྵ་པ་ཡ་ཏི (Tibetan script)
- 𑒏𑓂𑒭𑒣𑒨𑒞𑒱 (Tirhuta script)
- 𑨋𑩇𑨯𑨞𑨪𑨙𑨁 (Zanabazar Square script)
Etymology
[edit]From the root क्षि (kṣi) + -अयति (-ayati), from Proto-Indo-European *dʰgʷʰey-.
Pronunciation
[edit]Verb
[edit]क्षपयति • (kṣapayati) third-singular indicative (type P, causative, root क्षि)
Conjugation
[edit]Forms of Sanskrit verbs are numerous and complicated. The following conjugation shows only a subset of all forms and should be treated as a guide.
Nonfinite Forms: क्षपयितुम् (kṣapáyitum) | |||
---|---|---|---|
Undeclinable | |||
Infinitive | क्षपयितुम् kṣapáyitum | ||
Gerund | क्षपित्वा kṣapitvā́ | ||
Participles | |||
Masculine/Neuter Gerundive | क्षपयितव्य / क्षपनीय kṣapayitavyà / kṣapanī́ya | ||
Feminine Gerundive | क्षपयितव्या / क्षपनीया kṣapayitavyā̀ / kṣapanī́yā | ||
Masculine/Neuter Past Passive Participle | क्षपित kṣapitá | ||
Feminine Past Passive Participle | क्षपिता kṣapitā́ | ||
Masculine/Neuter Past Active Participle | क्षपितवत् kṣapitávat | ||
Feminine Past Active Participle | क्षपितवती kṣapitávatī |
Present: क्षपयति (kṣapáyati), क्षपयते (kṣapáyate) | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Active | Mediopassive | ||||||
Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
Indicative | |||||||
Third | क्षपयति kṣapáyati |
क्षपयतः kṣapáyataḥ |
क्षपयन्ति kṣapáyanti |
क्षपयते kṣapáyate |
क्षपयेते kṣapáyete |
क्षपयन्ते kṣapáyante | |
Second | क्षपयसि kṣapáyasi |
क्षपयथः kṣapáyathaḥ |
क्षपयथ kṣapáyatha |
क्षपयसे kṣapáyase |
क्षपयेथे kṣapáyethe |
क्षपयध्वे kṣapáyadhve | |
First | क्षपयामि kṣapáyāmi |
क्षपयावः kṣapáyāvaḥ |
क्षपयामः / क्षपयामसि¹ kṣapáyāmaḥ / kṣapáyāmasi¹ |
क्षपये kṣapáye |
क्षपयावहे kṣapáyāvahe |
क्षपयामहे kṣapáyāmahe | |
Imperative | |||||||
Third | क्षपयतु kṣapáyatu |
क्षपयताम् kṣapáyatām |
क्षपयन्तु kṣapáyantu |
क्षपयताम् kṣapáyatām |
क्षपयेताम् kṣapáyetām |
क्षपयन्ताम् kṣapáyantām | |
Second | क्षपय kṣapáya |
क्षपयतम् kṣapáyatam |
क्षपयत kṣapáyata |
क्षपयस्व kṣapáyasva |
क्षपयेथाम् kṣapáyethām |
क्षपयध्वम् kṣapáyadhvam | |
First | क्षपयाणि kṣapáyāṇi |
क्षपयाव kṣapáyāva |
क्षपयाम kṣapáyāma |
क्षपयै kṣapáyai |
क्षपयावहै kṣapáyāvahai |
क्षपयामहै kṣapáyāmahai | |
Optative/Potential | |||||||
Third | क्षपयेत् kṣapáyet |
क्षपयेताम् kṣapáyetām |
क्षपयेयुः kṣapáyeyuḥ |
क्षपयेत kṣapáyeta |
क्षपयेयाताम् kṣapáyeyātām |
क्षपयेरन् kṣapáyeran | |
Second | क्षपयेः kṣapáyeḥ |
क्षपयेतम् kṣapáyetam |
क्षपयेत kṣapáyeta |
क्षपयेथाः kṣapáyethāḥ |
क्षपयेयाथाम् kṣapáyeyāthām |
क्षपयेध्वम् kṣapáyedhvam | |
First | क्षपयेयम् kṣapáyeyam |
क्षपयेव kṣapáyeva |
क्षपयेम kṣapáyema |
क्षपयेय kṣapáyeya |
क्षपयेवहि kṣapáyevahi |
क्षपयेमहि kṣapáyemahi | |
Subjunctive | |||||||
Third | क्षपयाति / क्षपयात् kṣapáyāti / kṣapáyāt |
क्षपयातः kṣapáyātaḥ |
क्षपयान् kṣapáyān |
क्षपयाते / क्षपयातै kṣapáyāte / kṣapáyātai |
क्षपयैते kṣapáyaite |
क्षपयन्त / क्षपयान्तै kṣapáyanta / kṣapáyāntai | |
Second | क्षपयासि / क्षपयाः kṣapáyāsi / kṣapáyāḥ |
क्षपयाथः kṣapáyāthaḥ |
क्षपयाथ kṣapáyātha |
क्षपयासे / क्षपयासै kṣapáyāse / kṣapáyāsai |
क्षपयैथे kṣapáyaithe |
क्षपयाध्वै kṣapáyādhvai | |
First | क्षपयाणि kṣapáyāṇi |
क्षपयाव kṣapáyāva |
क्षपयाम kṣapáyāma |
क्षपयै kṣapáyai |
क्षपयावहै kṣapáyāvahai |
क्षपयामहै kṣapáyāmahai | |
Participles | |||||||
क्षपयत् kṣapáyat |
क्षपयमाण / क्षपयाण² kṣapáyamāṇa / kṣapayāṇa² | ||||||
Notes |
|
Imperfect: अक्षपयत् (ákṣapayat), अक्षपयत (ákṣapayata) | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|
Active | Mediopassive | |||||
Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | |
Indicative | ||||||
Third | अक्षपयत् ákṣapayat |
अक्षपयताम् ákṣapayatām |
अक्षपयन् ákṣapayan |
अक्षपयत ákṣapayata |
अक्षपयेताम् ákṣapayetām |
अक्षपयन्त ákṣapayanta |
Second | अक्षपयः ákṣapayaḥ |
अक्षपयतम् ákṣapayatam |
अक्षपयत ákṣapayata |
अक्षपयथाः ákṣapayathāḥ |
अक्षपयेथाम् ákṣapayethām |
अक्षपयध्वम् ákṣapayadhvam |
First | अक्षपयम् ákṣapayam |
अक्षपयाव ákṣapayāva |
अक्षपयाम ákṣapayāma |
अक्षपये ákṣapaye |
अक्षपयावहि ákṣapayāvahi |
अक्षपयामहि ákṣapayāmahi |
Future: क्षपयिष्यति (kṣapayiṣyáti), क्षपयिष्यते (kṣapayiṣyáte) | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Active | Mediopassive | ||||||
Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
Indicative | |||||||
Third | क्षपयिष्यति kṣapayiṣyáti |
क्षपयिष्यतः kṣapayiṣyátaḥ |
क्षपयिष्यन्ति kṣapayiṣyánti |
क्षपयिष्यते kṣapayiṣyáte |
क्षपयिष्येते kṣapayiṣyéte |
क्षपयिष्यन्ते kṣapayiṣyánte | |
Second | क्षपयिष्यसि kṣapayiṣyási |
क्षपयिष्यथः kṣapayiṣyáthaḥ |
क्षपयिष्यथ kṣapayiṣyátha |
क्षपयिष्यसे kṣapayiṣyáse |
क्षपयिष्येथे kṣapayiṣyéthe |
क्षपयिष्यध्वे kṣapayiṣyádhve | |
First | क्षपयिष्यामि kṣapayiṣyā́mi |
क्षपयिष्यावः kṣapayiṣyā́vaḥ |
क्षपयिष्यामः / क्षपयिष्यामसि¹ kṣapayiṣyā́maḥ / kṣapayiṣyā́masi¹ |
क्षपयिष्ये kṣapayiṣyé |
क्षपयिष्यावहे kṣapayiṣyā́vahe |
क्षपयिष्यामहे kṣapayiṣyā́mahe | |
Participles | |||||||
क्षपयिष्यत् kṣapayiṣyát |
क्षपयिष्यमाण kṣapayiṣyámāṇa | ||||||
Notes |
|
Conditional: अक्षपयिष्यत् (ákṣapayiṣyat), अक्षपयिष्यत (ákṣapayiṣyata) | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|
Active | Mediopassive | |||||
Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | |
Indicative | ||||||
Third | अक्षपयिष्यत् ákṣapayiṣyat |
अक्षपयिष्यताम् ákṣapayiṣyatām |
अक्षपयिष्यन् ákṣapayiṣyan |
अक्षपयिष्यत ákṣapayiṣyata |
अक्षपयिष्येताम् ákṣapayiṣyetām |
अक्षपयिष्यन्त ákṣapayiṣyanta |
Second | अक्षपयिष्यः ákṣapayiṣyaḥ |
अक्षपयिष्यतम् ákṣapayiṣyatam |
अक्षपयिष्यत ákṣapayiṣyata |
अक्षपयिष्यथाः ákṣapayiṣyathāḥ |
अक्षपयिष्येथाम् ákṣapayiṣyethām |
अक्षपयिष्यध्वम् ákṣapayiṣyadhvam |
First | अक्षपयिष्यम् ákṣapayiṣyam |
अक्षपयिष्याव ákṣapayiṣyāva |
अक्षपयिष्याम ákṣapayiṣyāma |
अक्षपयिष्ये ákṣapayiṣye |
अक्षपयिष्यावहि ákṣapayiṣyāvahi |
अक्षपयिष्यामहि ákṣapayiṣyāmahi |
Benedictive/Precative: क्षप्यात् (kṣapyā́t) or क्षप्याः (kṣapyā́ḥ), क्षपयिषीष्ट (kṣapayiṣīṣṭá) | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Active | Mediopassive | ||||||
Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
Optative/Potential | |||||||
Third | क्षप्यात् / क्षप्याः¹ kṣapyā́t / kṣapyā́ḥ¹ |
क्षप्यास्ताम् kṣapyā́stām |
क्षप्यासुः kṣapyā́suḥ |
क्षपयिषीष्ट kṣapayiṣīṣṭá |
क्षपयिषीयास्ताम्² kṣapayiṣīyā́stām² |
क्षपयिषीरन् kṣapayiṣīrán | |
Second | क्षप्याः kṣapyā́ḥ |
क्षप्यास्तम् kṣapyā́stam |
क्षप्यास्त kṣapyā́sta |
क्षपयिषीष्ठाः kṣapayiṣīṣṭhā́ḥ |
क्षपयिषीयास्थाम्² kṣapayiṣīyā́sthām² |
क्षपयिषीढ्वम् kṣapayiṣīḍhvám | |
First | क्षप्यासम् kṣapyā́sam |
क्षप्यास्व kṣapyā́sva |
क्षप्यास्म kṣapyā́sma |
क्षपयिषीय kṣapayiṣīyá |
क्षपयिषीवहि kṣapayiṣīváhi |
क्षपयिषीमहि kṣapayiṣīmáhi | |
Notes |
|
Perfect: क्षपयामास (kṣapayā́mā́sa) or क्षपयांचकार (kṣapayā́ṃcakā́ra), क्षपयांचक्रे (kṣapayā́ṃcakré) | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|
Active | Mediopassive | |||||
Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | |
Indicative | ||||||
Third | क्षपयामास / क्षपयांचकार kṣapayā́mā́sa / kṣapayā́ṃcakā́ra |
क्षपयामासतुः / क्षपयांचक्रतुः kṣapayā́māsátuḥ / kṣapayā́ṃcakrátuḥ |
क्षपयामासुः / क्षपयांचक्रुः kṣapayā́māsúḥ / kṣapayā́ṃcakrúḥ |
क्षपयांचक्रे kṣapayā́ṃcakré |
क्षपयांचक्राते kṣapayā́ṃcakrā́te |
क्षपयांचक्रिरे kṣapayā́ṃcakriré |
Second | क्षपयामासिथ / क्षपयांचकर्थ kṣapayā́mā́sitha / kṣapayā́ṃcakártha |
क्षपयामासथुः / क्षपयांचक्रथुः kṣapayā́māsáthuḥ / kṣapayā́ṃcakráthuḥ |
क्षपयामास / क्षपयांचक्र kṣapayā́māsá / kṣapayā́ṃcakrá |
क्षपयांचकृषे kṣapayā́ṃcakṛṣé |
क्षपयांचक्राथे kṣapayā́ṃcakrā́the |
क्षपयांचकृध्वे kṣapayā́ṃcakṛdhvé |
First | क्षपयामास / क्षपयांचकर kṣapayā́mā́sa / kṣapayā́ṃcakára |
क्षपयामासिव / क्षपयांचकृव kṣapayā́māsivá / kṣapayā́ṃcakṛvá |
क्षपयामासिम / क्षपयांचकृम kṣapayā́māsimá / kṣapayā́ṃcakṛmá |
क्षपयांचक्रे kṣapayā́ṃcakré |
क्षपयांचकृवहे kṣapayā́ṃcakṛváhe |
क्षपयांचकृमहे kṣapayā́ṃcakṛmáhe |
Participles | ||||||
क्षपयामासिवांस् / क्षपयांचकृवांस् kṣapayā́māsivā́ṃs / kṣapayā́ṃcakṛvā́ṃs |
क्षपयांचक्राण kṣapayā́ṃcakrāṇá |
Descendants
[edit]- Sauraseni Prakrit: 𑀔𑀯𑁂𑀤𑀺 (khavedi)
References
[edit]- Turner, Ralph Lilley (1969–1985) “kṣapayati”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press
- Monier Williams (1899) “क्षपयति”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 328.
Categories:
- Sanskrit terms derived from Proto-Indo-European
- Sanskrit terms derived from the Proto-Indo-European root *dʰgʷʰey-
- Sanskrit terms suffixed with -अयति
- Sanskrit terms belonging to the root क्षि
- Sanskrit terms with IPA pronunciation
- Sanskrit lemmas
- Sanskrit verbs
- Sanskrit parasmaipada verbs
- Sanskrit causative verbs
- Sanskrit verbs in Devanagari script
- Sanskrit verbs with nonfinite forms
- Sanskrit verbs with s-future