निषत्ति

Sanskrit

Alternative scripts

Alternative scripts

• নিষত্তি (Assamese script)
• ᬦᬶᬱᬢ᭄ᬢᬶ (Balinese script)
• নিষত্তি (Bengali script)
• 𑰡𑰰𑰬𑰝𑰿𑰝𑰰 (Bhaiksuki script)
• 𑀦𑀺𑀱𑀢𑁆𑀢𑀺 (Brahmi script)
• နိၑတ္တိ (Burmese script)
• નિષત્તિ (Gujarati script)
• ਨਿਸ਼ਤ੍ਤਿ (Gurmukhi script)
• 𑌨𑌿𑌷𑌤𑍍𑌤𑌿 (Grantha script)
• ꦤꦶꦰꦠ꧀ꦠꦶ (Javanese script)
• 𑂢𑂱𑂭𑂞𑂹𑂞𑂱 (Kaithi script)
• ನಿಷತ್ತಿ (Kannada script)
• និឞត្តិ (Khmer script)
• ນິຩຕ຺ຕິ (Lao script)
• നിഷത്തി (Malayalam script)
• ᠨᡳᢢᠠᢠᢠᡳ (Manchu script)
• 𑘡𑘱𑘬𑘝𑘿𑘝𑘱 (Modi script)
• ᠨᠢᢔᠠᢐᢐᠢ (Mongolian script)
• 𑧁𑧒𑧌𑦽𑧠𑦽𑧒 (Nandinagari script)
• 𑐣𑐶𑐲𑐟𑑂𑐟𑐶 (Newa script)
• ନିଷତ୍ତି (Odia script)
• ꢥꢶꢰꢡ꣄ꢡꢶ (Saurashtra script)
• 𑆤𑆴𑆰𑆠𑇀𑆠𑆴 (Sharada script)
• 𑖡𑖰𑖬𑖝𑖿𑖝𑖰 (Siddham script)
• නිෂත‍්ති (Sinhalese script)
• 𑩯𑩑𑪀𑩫 𑪙𑩫𑩑 (Soyombo script)
• 𑚝𑚮𑚙𑚶𑚙𑚮 (Takri script)
• நிஷத்தி (Tamil script)
• నిషత్తి (Telugu script)
• นิษตฺติ (Thai script)
• ནི་ཥ་ཏྟི (Tibetan script)
• 𑒢𑒱𑒭𑒞𑓂𑒞𑒱 (Tirhuta script)
• 𑨝𑨁𑨯𑨙𑩇𑨙𑨁 (Zanabazar Square script)

Etymology

From नि- (ni-, “down”) +‎ सद् (sad, “to sit”) +‎ -ति (-ti).

Pronunciation

• (Vedic) IPA^(key): /ní.ʂɐt.ti/, [ní.ʂɐt̚.ti]
• (Classical Sanskrit) IPA^(key): /n̪i.ʂɐt̪.t̪i/, [n̪i.ʂɐt̪̚.t̪i]

Noun

निष॑त्ति • (níṣatti) stem, f (Rigvedic)

1. sitting down or resting idly; idleness, laziness, sloth

   Synonyms: आलस्य (ālasya), तन्द्रा (tandrā), अनुद्योग (anudyoga), स्वप्न (svapna)

   • c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda 4.21.9:

     भ॒द्रा ते॒ हस्ता॒ सुकृ॑तो॒त पा॒णी प्र॑य॒न्तारा॑ स्तुव॒ते राध॑ इन्द्र ।
     का ते॒ निष॑त्तिः॒ किमु॒ नो म॑मत्सि॒ किं नोदु॑दु हर्षसे॒ दात॒वा उ॑ ॥

     bhadrā́ te hástā súkṛtotá pāṇī́ prayantā́rā stuvaté rā́dha indra .
     kā́ te níṣattiḥ kímu nó mamatsi kíṁ nódudu harṣase dā́tavā́ u .

     Auspicious are your hands, your arms wellfashioned which proffer bounty, O Indra, to your praiser.
     What sloth is this? Why did you not rejoice? Why did you not delight yourself with giving?

Declension

Feminine i-stem declension of निष॑त्ति

	singular	dual	plural
nominative	निष॑त्तिः (níṣattiḥ)	निष॑त्ती (níṣattī)	निष॑त्तयः (níṣattayaḥ)
accusative	निष॑त्तिम् (níṣattim)	निष॑त्ती (níṣattī)	निष॑त्तीः (níṣattīḥ)
instrumental	निष॑त्त्या (níṣattyā) निष॑त्ती¹ (níṣattī¹)	निष॑त्तिभ्याम् (níṣattibhyām)	निष॑त्तिभिः (níṣattibhiḥ)
dative	निष॑त्तये (níṣattaye) निष॑त्त्यै² (níṣattyai²) निष॑त्ती¹ (níṣattī¹)	निष॑त्तिभ्याम् (níṣattibhyām)	निष॑त्तिभ्यः (níṣattibhyaḥ)
ablative	निष॑त्तेः (níṣatteḥ) निष॑त्त्याः² (níṣattyāḥ²) निष॑त्त्यै³ (níṣattyai³)	निष॑त्तिभ्याम् (níṣattibhyām)	निष॑त्तिभ्यः (níṣattibhyaḥ)
genitive	निष॑त्तेः (níṣatteḥ) निष॑त्त्याः² (níṣattyāḥ²) निष॑त्त्यै³ (níṣattyai³)	निष॑त्त्योः (níṣattyoḥ)	निष॑त्तीनाम् (níṣattīnām)
locative	निष॑त्तौ (níṣattau) निष॑त्त्याम्² (níṣattyām²) निष॑त्ता¹ (níṣattā¹)	निष॑त्त्योः (níṣattyoḥ)	निष॑त्तिषु (níṣattiṣu)
vocative	निष॑त्ते (níṣatte)	निष॑त्ती (níṣattī)	निष॑त्तयः (níṣattayaḥ)

• ¹Vedic
• ²Later Sanskrit
• ³Brāhmaṇas

Further reading

• Monier Williams (1899), “निषत्ति”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 561, column 3.
• Apte, Vaman Shivram (1890), “निषत्ति”, in The practical Sanskrit-English dictionary, Poona: Prasad Prakashan, page 926