योधयति
Jump to navigation
Jump to search
Sanskrit
[edit]Etymology
[edit]From the root युध् (yudh) + -अयति (-ayati). From Proto-Indo-Iranian *Hyawdʰáyati (“to engage in battle, cause to fight”), from Proto-Indo-European *Hyowdʰ-éye-ti. Cognate with Old Latin ioubeō (whence Latin iubeō).
Pronunciation
[edit]Verb
[edit]योधयति • (yodháyati) third-singular indicative (root युध्, class 10, type P, causative)
- to cause to fight, lead to war
- c. 1700 BCE – 1200 BCE, Ṛgveda 1.80.13:
- यद् वृ॒त्रं तव॑ चा॒शनिं॒ वज्रे॑ण स॒म् अयो॑धयः ।
अहि॑म् इन्द्र॒ जिघां॑सतो दि॒वि ते॑ बद्बधे॒ शवोऽर्च॒न्न् अनु॑ स्व॒राज्यं॑ ॥- yád vṛtráṃ táva cāśániṃ vájreṇa sam áyodhayaḥ.
áhim indra jíghāṃsato diví te badbadhe śávóʼrcann ánu svarā́jyaṃ. - When with the thunder thou didst make thy missile and Vṛtra meet in war,
Thy might, O Indra, fain to slay the Dragon, was set firm in heaven, lauding thine own imperial sway.
- yád vṛtráṃ táva cāśániṃ vájreṇa sam áyodhayaḥ.
- यद् वृ॒त्रं तव॑ चा॒शनिं॒ वज्रे॑ण स॒म् अयो॑धयः ।
- to engage in battle
- to overcome in war, to be a match for
Conjugation
[edit]Forms of Sanskrit verbs are numerous and complicated. The following conjugation shows only a subset of all forms and should be treated as a guide.
Nonfinite Forms: योधयितुम् (yodháyitum) | |||
---|---|---|---|
Undeclinable | |||
Infinitive | योधयितुम् yodháyitum | ||
Gerund | योधित्वा yodhitvā́ | ||
Participles | |||
Masculine/Neuter Gerundive | योधयितव्य / योधनीय yodhayitavyà / yodhanī́ya | ||
Feminine Gerundive | योधयितव्या / योधनीया yodhayitavyā̀ / yodhanī́yā | ||
Masculine/Neuter Past Passive Participle | योधित yodhitá | ||
Feminine Past Passive Participle | योधिता yodhitā́ | ||
Masculine/Neuter Past Active Participle | योधितवत् yodhitávat | ||
Feminine Past Active Participle | योधितवती yodhitávatī |
Present: योधयति (yodháyati), योधयते (yodháyate) | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Active | Mediopassive | ||||||
Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
Indicative | |||||||
Third | योधयति yodháyati |
योधयतः yodháyataḥ |
योधयन्ति yodháyanti |
योधयते yodháyate |
योधयेते yodháyete |
योधयन्ते yodháyante | |
Second | योधयसि yodháyasi |
योधयथः yodháyathaḥ |
योधयथ yodháyatha |
योधयसे yodháyase |
योधयेथे yodháyethe |
योधयध्वे yodháyadhve | |
First | योधयामि yodháyāmi |
योधयावः yodháyāvaḥ |
योधयामः / योधयामसि¹ yodháyāmaḥ / yodháyāmasi¹ |
योधये yodháye |
योधयावहे yodháyāvahe |
योधयामहे yodháyāmahe | |
Imperative | |||||||
Third | योधयतु yodháyatu |
योधयताम् yodháyatām |
योधयन्तु yodháyantu |
योधयताम् yodháyatām |
योधयेताम् yodháyetām |
योधयन्ताम् yodháyantām | |
Second | योधय yodháya |
योधयतम् yodháyatam |
योधयत yodháyata |
योधयस्व yodháyasva |
योधयेथाम् yodháyethām |
योधयध्वम् yodháyadhvam | |
First | योधयानि yodháyāni |
योधयाव yodháyāva |
योधयाम yodháyāma |
योधयै yodháyai |
योधयावहै yodháyāvahai |
योधयामहै yodháyāmahai | |
Optative/Potential | |||||||
Third | योधयेत् yodháyet |
योधयेताम् yodháyetām |
योधयेयुः yodháyeyuḥ |
योधयेत yodháyeta |
योधयेयाताम् yodháyeyātām |
योधयेरन् yodháyeran | |
Second | योधयेः yodháyeḥ |
योधयेतम् yodháyetam |
योधयेत yodháyeta |
योधयेथाः yodháyethāḥ |
योधयेयाथाम् yodháyeyāthām |
योधयेध्वम् yodháyedhvam | |
First | योधयेयम् yodháyeyam |
योधयेव yodháyeva |
योधयेम yodháyema |
योधयेय yodháyeya |
योधयेवहि yodháyevahi |
योधयेमहि yodháyemahi | |
Participles | |||||||
योधयत् yodháyat |
योधयमान / योधयान² yodháyamāna / yodhayāna² | ||||||
Notes |
|
Imperfect: अयोधयत् (áyodhayat), अयोधयत (áyodhayata) | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|
Active | Mediopassive | |||||
Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | |
Indicative | ||||||
Third | अयोधयत् áyodhayat |
अयोधयताम् áyodhayatām |
अयोधयन् áyodhayan |
अयोधयत áyodhayata |
अयोधयेताम् áyodhayetām |
अयोधयन्त áyodhayanta |
Second | अयोधयः áyodhayaḥ |
अयोधयतम् áyodhayatam |
अयोधयत áyodhayata |
अयोधयथाः áyodhayathāḥ |
अयोधयेथाम् áyodhayethām |
अयोधयध्वम् áyodhayadhvam |
First | अयोधयम् áyodhayam |
अयोधयाव áyodhayāva |
अयोधयाम áyodhayāma |
अयोधये áyodhaye |
अयोधयावहि áyodhayāvahi |
अयोधयामहि áyodhayāmahi |
Future: योधयिष्यति (yodhayiṣyáti), योधयिष्यते (yodhayiṣyáte) | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Active | Mediopassive | ||||||
Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
Indicative | |||||||
Third | योधयिष्यति yodhayiṣyáti |
योधयिष्यतः yodhayiṣyátaḥ |
योधयिष्यन्ति yodhayiṣyánti |
योधयिष्यते yodhayiṣyáte |
योधयिष्येते yodhayiṣyéte |
योधयिष्यन्ते yodhayiṣyánte | |
Second | योधयिष्यसि yodhayiṣyási |
योधयिष्यथः yodhayiṣyáthaḥ |
योधयिष्यथ yodhayiṣyátha |
योधयिष्यसे yodhayiṣyáse |
योधयिष्येथे yodhayiṣyéthe |
योधयिष्यध्वे yodhayiṣyádhve | |
First | योधयिष्यामि yodhayiṣyā́mi |
योधयिष्यावः yodhayiṣyā́vaḥ |
योधयिष्यामः / योधयिष्यामसि¹ yodhayiṣyā́maḥ / yodhayiṣyā́masi¹ |
योधयिष्ये yodhayiṣyé |
योधयिष्यावहे yodhayiṣyā́vahe |
योधयिष्यामहे yodhayiṣyā́mahe | |
Participles | |||||||
योधयिष्यत् yodhayiṣyát |
योधयिष्यमाण yodhayiṣyámāṇa | ||||||
Notes |
|
Conditional: अयोधयिष्यत् (áyodhayiṣyat), अयोधयिष्यत (áyodhayiṣyata) | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|
Active | Mediopassive | |||||
Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | |
Indicative | ||||||
Third | अयोधयिष्यत् áyodhayiṣyat |
अयोधयिष्यताम् áyodhayiṣyatām |
अयोधयिष्यन् áyodhayiṣyan |
अयोधयिष्यत áyodhayiṣyata |
अयोधयिष्येताम् áyodhayiṣyetām |
अयोधयिष्यन्त áyodhayiṣyanta |
Second | अयोधयिष्यः áyodhayiṣyaḥ |
अयोधयिष्यतम् áyodhayiṣyatam |
अयोधयिष्यत áyodhayiṣyata |
अयोधयिष्यथाः áyodhayiṣyathāḥ |
अयोधयिष्येथाम् áyodhayiṣyethām |
अयोधयिष्यध्वम् áyodhayiṣyadhvam |
First | अयोधयिष्यम् áyodhayiṣyam |
अयोधयिष्याव áyodhayiṣyāva |
अयोधयिष्याम áyodhayiṣyāma |
अयोधयिष्ये áyodhayiṣye |
अयोधयिष्यावहि áyodhayiṣyāvahi |
अयोधयिष्यामहि áyodhayiṣyāmahi |
Benedictive/Precative: योध्यात् (yodhyā́t) or योध्याः (yodhyā́ḥ), योधयिषीष्ट (yodhayiṣīṣṭá) | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Active | Mediopassive | ||||||
Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | ||
Optative/Potential | |||||||
Third | योध्यात् / योध्याः¹ yodhyā́t / yodhyā́ḥ¹ |
योध्यास्ताम् yodhyā́stām |
योध्यासुः yodhyā́suḥ |
योधयिषीष्ट yodhayiṣīṣṭá |
योधयिषीयास्ताम्² yodhayiṣīyā́stām² |
योधयिषीरन् yodhayiṣīrán | |
Second | योध्याः yodhyā́ḥ |
योध्यास्तम् yodhyā́stam |
योध्यास्त yodhyā́sta |
योधयिषीष्ठाः yodhayiṣīṣṭhā́ḥ |
योधयिषीयास्थाम्² yodhayiṣīyā́sthām² |
योधयिषीढ्वम् yodhayiṣīḍhvám | |
First | योध्यासम् yodhyā́sam |
योध्यास्व yodhyā́sva |
योध्यास्म yodhyā́sma |
योधयिषीय yodhayiṣīyá |
योधयिषीवहि yodhayiṣīváhi |
योधयिषीमहि yodhayiṣīmáhi | |
Notes |
|
Perfect: योधयामास (yodhayā́mā́sa) or योधयांचकार (yodhayā́ṃcakā́ra), योधयांचक्रे (yodhayā́ṃcakré) | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|
Active | Mediopassive | |||||
Singular | Dual | Plural | Singular | Dual | Plural | |
Indicative | ||||||
Third | योधयामास / योधयांचकार yodhayā́mā́sa / yodhayā́ṃcakā́ra |
योधयामासतुः / योधयांचक्रतुः yodhayā́māsátuḥ / yodhayā́ṃcakrátuḥ |
योधयामासुः / योधयांचक्रुः yodhayā́māsúḥ / yodhayā́ṃcakrúḥ |
योधयांचक्रे yodhayā́ṃcakré |
योधयांचक्राते yodhayā́ṃcakrā́te |
योधयांचक्रिरे yodhayā́ṃcakriré |
Second | योधयामासिथ / योधयांचकर्थ yodhayā́mā́sitha / yodhayā́ṃcakártha |
योधयामासथुः / योधयांचक्रथुः yodhayā́māsáthuḥ / yodhayā́ṃcakráthuḥ |
योधयामास / योधयांचक्र yodhayā́māsá / yodhayā́ṃcakrá |
योधयांचकृषे yodhayā́ṃcakṛṣé |
योधयांचक्राथे yodhayā́ṃcakrā́the |
योधयांचकृध्वे yodhayā́ṃcakṛdhvé |
First | योधयामास / योधयांचकर yodhayā́mā́sa / yodhayā́ṃcakára |
योधयामासिव / योधयांचकृव yodhayā́māsivá / yodhayā́ṃcakṛvá |
योधयामासिम / योधयांचकृम yodhayā́māsimá / yodhayā́ṃcakṛmá |
योधयांचक्रे yodhayā́ṃcakré |
योधयांचकृवहे yodhayā́ṃcakṛváhe |
योधयांचकृमहे yodhayā́ṃcakṛmáhe |
Participles | ||||||
योधयामासिवांस् / योधयांचकृवांस् yodhayā́māsivā́ṃs / yodhayā́ṃcakṛvā́ṃs |
योधयांचक्राण yodhayā́ṃcakrāṇá |
Descendants
[edit]- Pali: yodheti
Categories:
- Sanskrit terms suffixed with -अयति
- Sanskrit terms belonging to the root युध्
- Sanskrit terms derived from Proto-Indo-European
- Sanskrit terms derived from the Proto-Indo-European root *Hyewdʰ-
- Sanskrit terms derived from Proto-Indo-Aryan
- Sanskrit terms inherited from Proto-Indo-Aryan
- Sanskrit terms inherited from Proto-Indo-Iranian
- Sanskrit terms derived from Proto-Indo-Iranian
- Sanskrit terms inherited from Proto-Indo-European
- Sanskrit terms with IPA pronunciation
- Sanskrit lemmas
- Sanskrit verbs
- Sanskrit class 10 verbs
- Sanskrit parasmaipada verbs
- Sanskrit causative verbs
- Sanskrit verbs in Devanagari script
- Sanskrit terms with quotations
- Sanskrit verbs with nonfinite forms
- Sanskrit verbs with s-future