bezprawny

Kashubian

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *bʰe

Proto-Indo-European *-ǵʰs

Proto-Balto-Slavic *beź

Proto-Slavic *bez(ъ)

Proto-Slavic *bez-

Kashubian bez-

Proto-Indo-European *per-

Proto-Balto-Slavic *prṓˀwas

Proto-Slavic *pràvъ

Proto-Slavic *pràvo

Kashubian prawò

Proto-Indo-European *-nós

Proto-Balto-Slavic *-inas

Proto-Slavic *-ьnъ

Kashubian -ny

Kashubian bezprawny

From bez- + prawò + -ny. Compare Polish bezprawny.

Pronunciation

• IPA^(key): /bɛsˈprav.ni/
• Rhymes: -avni
• Syllabification: bez‧praw‧ny

Adjective

bezprawny (not comparable, derived adverb bezprawno or bezprawnie)

1. (law) unlawful, illegal (against the law)

Declension

Declension of bezprawny (hard)

	singular					plural
	masculine		feminine	neuter		virile	non-virile
	animate	inanimate
nominative	bezprawny		bezprawnô	bezprawné		bezprawny	bezprawné
genitive	bezprawnégò		bezprawny	bezprawnégò		bezprawnëch
dative	bezprawnémù		bezprawny	bezprawnémù		bezprawnym
accusative	bezprawnégò	bezprawny	bezprawną	bezprawné		bezprawnëch	bezprawné
instrumental	bezprawnym		bezprawną	bezprawnym		bezprawnyma
locative	bezprawnym		bezprawny	bezprawnym		bezprawnëch

Further reading

• Jan Trepczyk (1994), “bezprawny”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
• Eùgeniusz Gòłąbk (2011), “bezprawny”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎^[1]
• “bezprawny”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

Old Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *bʰe

Proto-Indo-European *-ǵʰs

Proto-Balto-Slavic *beź

Proto-Slavic *bez(ъ)

Proto-Slavic *bez-

Old Polish bez-

Proto-Indo-European *per-

Proto-Balto-Slavic *prṓˀwas

Proto-Slavic *pràvъ

Proto-Slavic *pràvo

Old Polish prawo

Proto-Indo-European *-nós

Proto-Balto-Slavic *-inas

Proto-Slavic *-ьnъ

Old Polish -ny

Old Polish bezprawny

From bez- + prawo + -ny. First attested in c. 1408.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /bɛspravniː/
• IPA^(key): (15^th CE) /bɛspravni/

Adjective

bezprawny (derived adverb bezprawnie)

1. (attested in Greater Poland) lawless
   • 1858 [c. 1408], Wojciech Szurkowski z Ponieca, “Wyroki sądów miejskich czyli ortyle [Urban court rulings i.e. "Ortyls"]”, in Wacław Aleksander Maciejowski, editor, Historia prawodawstw słowiańskich [History of Slavic lawmaking], volume 6, Poniec, page 111:

     Beszprawny, szlowye czo prawa nye ma, a thaczy szą roszmagyczy

     [Bezprawni, słowie co prawa nie ma[ją], a tacy są rozmajici]

2. illegal, unlawful

   Synonym: bezprawy

   • 1884 [c. 1455-1460], “Die Magdeburger Urtheile. Ein Deutschen Rechtes in polnischer Sprache aus der Mitte des XV Jahrhunderts”, in Aleksander Brückner, editor, Archiv für slavische Philologie, volume VI, page 384:

     Czyaszkye rany albo czokoly takyego beszprawnege

     [Ciężkie rany albo cokoli takiego bezprawnego]

   • 1884 [c. 1455-1460], “Die Magdeburger Urtheile. Ein Deutschen Rechtes in polnischer Sprache aus der Mitte des XV Jahrhunderts”, in Aleksander Brückner, editor, Archiv für slavische Philologie, volume VI, page 387:

     Mozely wyoth besz gayonego sandv rok odbozycz do zayvtrzą, gdy szye stanye beszprawna rzecz przed polnoczą?

     [Możeli wojt bez gajonego sądu rok odłożyć do zajutrza, gdy sie stanie bezprawna rzecz przed połnocą?]

Derived terms

nouns

• bezprawność

Related terms

adjectives

• bezprawy

Descendants

• Polish: bezprawny
• Silesian: bezprawny

References

• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “bezprawny”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *bʰe

Proto-Indo-European *-ǵʰs

Proto-Balto-Slavic *beź

Proto-Slavic *bez(ъ)

Proto-Slavic *bez-

Old Polish bez-

Proto-Indo-European *per-

Proto-Balto-Slavic *prṓˀwas

Proto-Slavic *pràvъ

Proto-Slavic *pràvo

Old Polish prawo

Proto-Indo-European *-nós

Proto-Balto-Slavic *-inas

Proto-Slavic *-ьnъ

Old Polish -ny

Old Polish bezprawny

Polish bezprawny

Inherited from Old Polish bezprawny. By surface analysis, bez- +‎ prawo +‎ -ny. Compare Kashubian bezprawny.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /bɛsˈprav.nɘ/

• (Middle Polish) IPA^(key): /bɛsˈprav.nɨ/

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -avnɘ
• Syllabification: bez‧praw‧ny

Adjective

bezprawny (not generally comparable, comparative (rare) bezprawniejszy, superlative (rare) najbezprawniejszy, derived adverb bezprawnie)

1. (law) unlawful, illegal (against the law)

   Synonyms: nielegalny, nieprawny

   Antonyms: prawny, legalny

2. (obsolete) lawless (not needing to follow the law)
3. (obsolete) lawless; rightless (deprived of laws or right)

Declension

Declension of bezprawny (hard)

singular					plural
	masculine animate	masculine inanimate	feminine	neuter	virile (= masculine personal)	non-virile
nominative/vocative	bezprawny		bezprawna	bezprawne	bezprawni	bezprawne
genitive	bezprawnego		bezprawnej	bezprawnego	bezprawnych
dative	bezprawnemu		bezprawnej	bezprawnemu	bezprawnym
accusative	bezprawnego	bezprawny	bezprawną	bezprawne	bezprawnych	bezprawne
instrumental	bezprawnym		bezprawną	bezprawnym	bezprawnymi
locative	bezprawnym		bezprawnej	bezprawnym	bezprawnych

Derived terms

noun

• bezprawność

Related terms

nouns

• bezprawie
• prawo

Further reading

• “bezprawny”, in Wielki słownik języka polskiego‎^[2] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
• “bezprawny”, in Polish dictionaries at PWN‎^[3] (in Polish)
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “bezprawny”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Barbara Rykiel-Kempf (06.03.2024), “BEZPRAWNY”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century]
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “bezprawny”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “bezprawny”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “bezprawny”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 131

Silesian

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *bʰe

Proto-Indo-European *-ǵʰs

Proto-Balto-Slavic *beź

Proto-Slavic *bez(ъ)

Proto-Slavic *bez-

Old Polish bez-

Proto-Indo-European *per-

Proto-Balto-Slavic *prṓˀwas

Proto-Slavic *pràvъ

Proto-Slavic *pràvo

Old Polish prawo

Proto-Indo-European *-nós

Proto-Balto-Slavic *-inas

Proto-Slavic *-ьnъ

Old Polish -ny

Old Polish bezprawny

Silesian bezprawny

Inherited from Old Polish bezprawny. By surface analysis, bez- +‎ prawo +‎ -ny.

Pronunciation

• IPA^(key): /bɛsˈprav.nɪ/

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -avnɪ
• Syllabification: bez‧praw‧ny

Adjective

bezprawny (not comparable, derived adverb bezprawnie)

1. (law) unlawful, illegal (against the law)

Declension

Declension of bezprawny

		singular					plural
		masculine		neuter	feminine		virile	nonvirile
		animate	inanimate
nominative		bezprawny		bezprawne	bezprawnŏ		bezprawni	bezprawne
genitive		bezprawnego			bezprawnyj		bezprawnych
dative		bezprawnymu			bezprawnyj		bezprawnym
accusative		bezprawnego	bezprawny	bezprawne	bezprawnõ		bezprawnych	bezprawne
instrumental		bezprawnym			bezprawnōm		bezprawnymi
locative		bezprawnym			bezprawnyj		bezprawnych
vocative		bezprawny		bezprawne	bezprawnŏ		bezprawni	bezprawne

Further reading

• bezprawny in silling.org
• Aleksandra Wencel (2023), “bezprawny”, in Dykcjůnôrz ślų̊sko-polski, page 55