bieg

See also: Bieg and biég

Afrikaans

Etymology

From Dutch biecht.

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈbiχ/

• Audio:

  (file)

Noun

bieg (plural biegte)

1. (religion) confession of sin to a priest

Verb

bieg (present bieg, present participle biegende, past participle gebieg)

1. (religion) to confess
2. to admit or confess, especially about something that is shameful or embarrassing

Old Polish

Etymology

Inherited from Proto-Slavic *bě̑gъ. First attested in the 14th century.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /bʲɛːk/
• IPA^(key): (15^th CE) /bʲek/

Noun

bieg m inan

1. (attested in Sieradz-Łęczyca, Greater Poland, Pomerania) run (act of running)
   • 1874-1891 [1466], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[1], [2], [3]}, volume XXII, Łęczyca, page 14:

     Lenyvim stąpanym byeg mudzysz pede sopito cursum moraris

     [Leniwym stąpanim bieg mudzisz pede sopito cursum moraris]

   • 1874-1891 [1466], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[4], [5], [6]}, volume XXII, Łęczyca, page 23:

     L[e]czaczych coni slonecznych byegyem po gwaszdnem nyebye Criste..., qui luciferorum alipedum tactu stellata per ethera gubernas

     [L[e]cących koni słonecznych biegiem po gwiazdnem niebie Kryste..., qui luciferorum alipedum tactu stellata per ethera gubernas]

   • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 35:

     Byeg passum

     [Bieg passum]

   • c. 1500, Wokabularz lubiński, Lubiń: inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 6v:

     Cursus eyn lauff byeg

     [Cursus eyn lauff bieg]

   • 1874-1891 [XV med.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[7], [8], [9]}, volume XXV, page 152:

     Exivit de utero meo giganteo cursu obrzymowym byegem

     [Exivit de utero meo giganteo cursu olbrzymowym biegiem]

   • 1908 [c. 1500], Bolesław Erzepki, editor, Przyczynki do średniowiecznego słownictwa polskiego. I. Glosy polskie wpisane do łacińsko-niemieckiego słownika drukowanego w roku 1490‎^[10], Lubiń, page 3:

     Byeg cursus

     [Bieg cursus]

   • 1876-1929 [XV p.post.], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎^[11], volume XII, Murzynowo, page 144:

     Byegi gressus

     [Biegi gressus]

2. (attested in Masovia, Lesser Poland) course, channel, riverbed (confine of a river)
   • 1895 [1448–1450], Mikołaj Suled, edited by Franciszek Piekosiński, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich, Kodeks Świętosławów, Warka, page 21:

     Bąndzeli plynyenye rzeki oth wlostnego byegv... odwroczono..., thedi wyącz byeeg rzeeki za granicze zawzdi ma ymyaan bycz

     [Będzieli płynienie rzeki ot włostnego biegu... odwrocono..., tedy więc bieg rzeki za granice zawżdy ma imian być]

   • 1895 [Fifteenth century], Franciszek Piekosiński, editor, Tłumaczenia polskie statutów ziemskich. Kodeks Działyńskich I‎^[12], Lesser Poland, page 7:

     Gdyby rzeka moczą swą... opvszczywszy pyrwszy byeg, gynszym byegyem syą obroczila, tedy ony brzegy, ktorimi pyrwey woda rzeky czekla, dzedzynam badą za granycze

     [Gdyby rzeka mocą swą... opuściwszy pirwszy bieg, jinszym byegyem się obrociła, tedy ony brzegy, ktorymi pirwej woda rzeki ciekła, dziedzinam będą za granicę]

   • 1901 [1471], Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie, volume V, page 85:

     Na byegv rzecznem ad oram

     [Na biegu rzecznem ad oram]

3. (attested in Sieradz-Łęczyca) course (path of a celestial body)
   • 1880-1894 [XV med.], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności‎^[13], volume V, page 265:

     Mądry a na wyączey then, ysz sze na gwyasdach rosumye a z gych byegu o przyydączych rzeczach [przepowiada] sapiens et maxime, qui astrorum cursus sciens ex tali cursu de futuris [predicit]

     [Mądry a nawięcej ten, jiż sie na gwiazdach rozumie a z jich biegu o przyjdących rzeczach [przepowiada] sapiens et maxime, qui astrorum cursus sciens ex tali cursu de futuris [predicit]]

   • 1874-1891 [1466], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[14], [15], [16]}, volume XXII, Łęczyca, page 17:

     Przechodzy rok w ocrądze pochodzącze byegy agit celeres annus in orbe rotas

     [Przechodzi rok w okrędze pochodzące biegi agit celeres annus in orbe rotas]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[17], page 5:

     Przykazalesz ym, bych dzyerzely barzy byeg vczvyrdzenya nyebyoss

     [Przykazałeś im, bych[ą] dzierżeli barzy bieg ućwirdzenia niebios]

   • 1874-1891 [XV med.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[18], [19], [20]}, volume XXV, page 151:

     Nastaloscz nyebyeszkych byegow successio

     [Nastałość niebieskich biegow successio]

4. (attested in Greater Poland, Masovia) passage (of time, act of passing)
   • 1885-2024 [c. 1428], Jan Baudouina de Courtenay, Jan Karłowicz, Antoni Adam Kryńskiego, Malinowski Lucjan, editors, Prace Filologiczne‎^[21], volume I, Międzyrzec, Warsaw, page 480:

     Theliko do yednego byegu roka tantum ad vnius anni decursum

     [Teliko do jednego biegu roka tantum ad vnius anni decursum]

   • 1930 [c. 1455], “II Par”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 21, 19:

     Dzen ku dnyv przichodzil a chwyle czasu przed syø biezali, a dwye lecye syø popelnyle swim byegem

     [Dzień ku dniu przychodził a chwile czasu przed się bieżały, a dwie lecie się popełnile swym biegiem]

5. way, manner; course, proceeding
   • 1874-1891 [XV p. pr.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[22], [23], [24]}, volume XXII, page 335:

     Inter omnia necessaria est cognoscere euentagium kursum byeg in omnibus, quod in omnibus est fructus et dampnum

     [Inter omnia necessaria est cognoscere euentagium kursum bieg in omnibus, quod in omnibus est fructus et dampnum]

   • 1874-1891 [XV med.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[25], [26], [27]}, volume XXIV, page 361:

     Podlug biegu przyrodzonego secundum cursum nature

     [Podług biegu przyrodzonego secundum cursum nature]

   • 1874-1891 [XV med.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[28], [29], [30]}, volume XXV, page 158:

     In habitu glorie seculorum szweczkego byegu

     [In habitu glorie seculorum świeckiego biegu]

   • 1874-1891 [XV med.], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności‎^{[31], [32], [33]}, volume XXV, page 160:

     Procz begu pospolnego sine incubitu concepisse

     [Procz biegu pospolnego sine incubitu concepisse]

   • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa‎^[34], page 46:

     Dzyevycze porodzenye przez mąskyego dotknyenya nade wschytky prava przyrodzonego byegv

     [Dziewicze porodzenie przez męskiego dotknienia nade wszytki prawa przyrodzonego biegu]

6. escape, flight (act of fleeing)
   • 1930 [c. 1455], “II Par”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 25, 8:

     Gestly mnysz, iszbi w moci wogenskey zalezalo wycyøstwo boia: przepuscy pan, abi bil przemozon od nyeprzyiacyol, bocz to [boga] gest wspomoci y na byeg obrocycz

     [Jestli mnisz, iżby w mocy wojeńskiej zależało wicięstwo boja, przepuści Pan, aby był przemożon od nieprzyjacioł, boć to [boże] jest wspomocy i na bieg obrocić]

7. (attested in Lesser Poland) invasion, onslaught
   • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎^{scan transliteration, transcription}, Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 90, 6:

     Ne *bodzesz se bacz od strachu nocznego, ... od byegu y dyabla przepoludnego

     [Nie będziesz sie bać od strachu nocnego, ... od biegu i dyjabła przepołudniego]

Descendants

• Polish: bieg
• Silesian: biyg

References

• Bańkowski, Andrzej (2000), “bieg”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
• Sławski, Franciszek (1958-1965), “bieg”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
• K. Nitsch, editor (1953), “bieg”, in Słownik staropolski (in Polish), volume 1, Warsaw: Polish Academy of Sciences, page 86
• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “bieg”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
• Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “bieg”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk

Polish

Etymology

Inherited from Old Polish bieg.

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈbjɛk/

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -ɛk
• Syllabification: bieg
• Homophone: Bieg

Noun

bieg m inan (related adjective biegowy)

1. (uncountable) run, jog (fast movement propelled by one's legs)
   1. (Middle Polish) aspiration, intention

      Synonyms: dążenie, zamiar

2. (countable, athletics, sports) race, run, sprint (competition in which the competitors run)
3. (uncountable) course, trajectory, sequence (movement of some objects)
4. (uncountable) course, watercourse (direction of a body of flowing water, e.g. a river, stream, etc.)
5. (uncountable) stretch (particular segment of a body of flowing water, e.g. a river, stream, etc.)
6. (uncountable) course (succession of something developing over time)

   Synonym: przebieg

7. (countable) gear (configuration of the transmission of a machine)

   Synonym: przekładnia

8. (countable, obsolete, hunting) leg (lower limb of a game animal)

   Synonym: noga

9. (uncountable, obsolete) circulation (of currency, circulating coins; notes, bills, etc., current for coin)

   Synonyms: kurs, obieg

10. (uncountable, obsolete) mode (rules of operation)

    Synonyms: porządek, tryb

11. (Middle Polish) driving (movement of people by means of an external force)

    Synonyms: jazda, podróż

12. (Middle Polish) escape, flight (act of fleeing)

    Synonym: ucieczka

Usage notes

The genitive singular form biega is dialectal.

Declension

Declension of bieg

	singular	plural
nominative	bieg	biegi
genitive	biegu/biega	biegów
dative	biegowi	biegom
accusative	bieg	biegi
instrumental	biegiem	biegami
locative	biegu	biegach
vocative	biegu	biegi

Derived terms

adjective/adverb

• na jałowym biegu

adverbs

• biegiem
• w biegu
• z biegiem czasu

interjections

• biega

nouns

• bieg patrolowy
• bieg po zdrowie
• bieg rozstawny
• skrzynia biegów

verbs

• nadać bieg pf, nadawać bieg impf
• zwolnić biegu pf, zwalniać biegu impf

Related terms

adjectives

• biegły
• biegnikowy
• biegunowy

adverbs

• biegle
• biegowo
• biegunowo

nouns

• biegacz
• biegaczka
• bieganina
• biegła
• biegłość
• biegły
• biegnik
• biegówka
• biegun
• biegunka
• biegunowość
• biegus

verbs

• biec impf, pobiec pf
• biegać impf

Collocations

Collocations

• bieg po zdrowie ― a run for health
• długi bieg ― a long run
• forsownybieg ― a strenuous run
• krótki bieg ― a short run
• męczący bieg ― a tiring run
• szaleńczy bieg ― a crazy/mad run
• szybki bieg ― a fast run
• zmęczony biegiem ― tired after a run
• spocony od biegu ― sweaty after a run
• zdyszany od biegu ― out of breath after a run
• zmęczyć się biegiem ― to tire oneself running
• bieg długodystansowy ― a long-distance run
• bieg krótki ― a short sprint
• bieg eliminacyjny ― preliminary run
• bieg maratoński ― a marathon run
• bieg sprinterski ― a sprint
• bieg narciarski ― a ski run
• bieg przełajowy ― a cross-country run
• bieg zjazdowy ― a downhill run
• bieg uliczny ― a downhill run
• bieg na sto metrów ― a hundred-meter run
• bieg na orientację ― orienteering
• bieg przez płotki ― a hurdle race
• bieg z przeszkodami ― obstacle race
• wygrać bieg ― to win a race
• z biegiem czasu ― over time/over the course of time
• bieg planet ― the trajectory of planets
• bieg pociągu ― a train’s course
• przyspieszyć bieg ― to expedite
• zwolnić bieg ― to slow things down
• dalszy bieg czegoś ― a further course
• dotychczasowy bieg czegoś ― the hitherto course of something/the course thus far
• normalny bieg czegoś ― the normal flow of something
• bieg dziejów/historii ― the course of history
• bieg spraw ― the order of things
• bieg wydarzeń/wypadków/zdarzeń ― the course of events
• bieg życia ― the course of life
• bieg myśli ― a train of thought
• bieg czasu ― the course of time
• odwrócić bieg czegoś ― to turn the tide of something
• zmienić bieg czegoś ― to change the course of something
• wpłynąć na bieg czegoś ― to affect the course of something
• bieg rzeki ― a river’s watercourse
• bieg strumienia ― a stream’s watercourse
• iść/płynąć z biegiem czegoś ― to go with the (physical) flow of something/to go downstream
• pierwszy bieg ― first gear
• wsteczny bieg ― reverse gear
• bezpośredni bieg ― fast gear
• jałowy bieg ― idle
• zredukować bieg ― to shift down a gear/to downshift
• włączyć bieg ― to shift into a gear
• wrzucić bieg ― to put into drive
• zmienić bieg ― to shift gears
• ruszyć/ruszać na (pierwszym/wstecznym) bieg ― to put into (first/reverse) gear

Further reading

• bieg in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
• bieg in Polish dictionaries at PWN
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “bieg”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “bieg”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “bieg”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1900), “bieg”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 1, Warsaw, page 149

Volapük

Noun

bieg (nominative plural biegs)

1. an act of reverence

Declension

Declension of bieg

	singular	plural
nominative	bieg	biegs
genitive	biega	biegas
dative	biege	bieges
accusative	biegi	biegis
vocative 1	o bieg!	o biegs!
predicative 2	biegu	biegus

¹ status as a case is disputed
² in later, non-classical Volapük only