txakur

Basque

Alternative forms

• txakhür (Soule)
• xakur (Upper Navarre, Navarro-Lapurdian)

Etymology

First attested in 1571, originally a diminutive of zakur meaning "puppy".

Pronunciation

• IPA^(key): /t͡ʃakur/ [t͡ʃa.kur]

• Audio:

  (file)

• Rhymes: -akur, -ur
• Hyphenation: txa‧kur

Noun

txakur anim

1. dog

   Synonym: or

2. (derogatory) cop

Declension

Declension of txakur (anim C-stem)

	indefinite	singular	plural	proximal plural
absolutive	txakur	txakurra	txakurrak	txakurrok
ergative	txakurrek	txakurrak	txakurrek	txakurrok
dative	txakurri	txakurrari	txakurrei	txakurroi
genitive	txakurren	txakurraren	txakurren	txakurron
comitative	txakurrekin	txakurrarekin	txakurrekin	txakurrokin
causative	txakurrengatik	txakurrarengatik	txakurrengatik	txakurrongatik
benefactive	txakurrentzat	txakurrarentzat	txakurrentzat	txakurrontzat
instrumental	txakurrez	txakurraz	txakurrez	txakurrotaz
inessive	txakurrengan	txakurrarengan	txakurrengan	txakurrongan
locative	—	—	—	—
allative	txakurrengana	txakurrarengana	txakurrengana	txakurrongana
terminative	txakurrenganaino	txakurrarenganaino	txakurrenganaino	txakurronganaino
directive	txakurrenganantz	txakurrarenganantz	txakurrenganantz	txakurronganantz
destinative	txakurrenganako	txakurrarenganako	txakurrenganako	txakurronganako
ablative	txakurrengandik	txakurrarengandik	txakurrengandik	txakurrongandik
partitive	txakurrik	—	—	—
prolative	txakurtzat	—	—	—

Derived terms

• txakur amorratu
• txakur handi
• txakur txiki
• txakur-amets
• txakur-eztul
• txakurkeria
• txakurki
• txakurkume (“puppy”)
• txakurrak hanka-hutsik ibili
• txakurrak oinutsik ibili
• txakurrak ortozik ibili
• txakurraren ipurdira bidali
• txakurraren ipurdira joan
• txakurraren putza
• txakurraren salara bidali
• txakurraren salara joan
• txakurrenak esan
• txakurtegi
• txakurtxo

Descendants

Note: possibly a Wanderwort.

• →? Corsican: ghjacaru (“dog”), ghiacaru, jacaru (Ultramontane dialects)
• →? Sardinian: giagaru (“hound”)
• →? Spanish: cachorro (“puppy”) (against this Trask)
• →? Ottoman Turkish: زغر (zağar, “hound”)

Further reading

• “txakur”, in Euskaltzaindiaren Hiztegia [Dictionary of the Basque Academy] (in Basque), Euskaltzaindia [Royal Academy of the Basque Language]
• “txakur”, in Orotariko Euskal Hiztegia [General Basque Dictionary], Euskaltzaindia, 1987–2005