żona

From Wiktionary, the free dictionary
Jump to navigation Jump to search

Kashubian[edit]

Etymology[edit]

Inherited from Proto-Slavic *žena.

Pronunciation[edit]

  • IPA(key): /ˈʒɔna/
  • Syllabification: żo‧na

Noun[edit]

żona f

  1. (rare) wife

Declension[edit]

Further reading[edit]

  • Stefan Ramułt (1893), “žona”, in Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego, page 277
  • Eùgeniusz Gòłąbk (2011), “żona”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi
  • żona”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

Old Polish[edit]

Etymology[edit]

Inherited from Proto-Slavic *žena. First attested in the 14th century.

Pronunciation[edit]

  • IPA(key): (10th–15th CE) /ʒʲɔna/
  • IPA(key): (15th CE) /ʒʲɔna/

Noun[edit]

żona f (related adjective żeński)

  1. woman (adult female human)
    • Beginning of the 15th century, Kazania gnieźnieńskie[1], page 183a:
      Tedy vøcz f ten tho czasz gedna dobra szona i tesze naboszna gestcy ona byla vmarla
      [Tedy więc w ten to czas jedna dobra żona i teże nabożna jestci ona była umarła]
    • 1930 [Fifteenth century], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)[2], 3, 15:
      Rzekl pan bog ku wøszowy:... Vstawyø nyeprzyyazn myedzi tobø a myedzi zonø (inter te et mulierem)... a onacz... setrze glowø twoyø
      [Rzekł Pan Bog ku wężowi:... Ustawię nieprzyjaźń miedzy tobą a miedzy żoną (inter te et mulierem)... a onać... setrze głowę twoję]
  2. wife (female married partner)
    • 1967 [1393], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty kościańskie, volume III, number 59:
      Isze Przibislaf podal scodi placzicz Szidom sa Falkana a sa [ge] gego szonan przeczif Potrkoui
      [Iże Przybysław podał szkody płacić Żydom za Falkana a za [je] jego żonę przeciw Piotrkowi]
    • c. 1500, Wokabularz lubiński, inkunabuł Archiwum Archidiecezjalnego w Gnieźnie, sygn. Inc. 78d., page 33r:
      Consors id est sodalis ein mitgeselle vel coniunx zoną
      [Consors id est sodalis ein mitgeselle vel coniunx żona]
  3. Mother of God
    • 1880 [15th century], Sprawozdania Komisji Językowej Akademii Umiejętności, volume V, page 260:
      Middle of the 15th century
      [Pauperis lignifabri vxor czeszle oddana zona]
      Pauperis lignifabri vxor cieśle oddana żona
  4. concubine
    • 1930 [Fifteenth century], “Gen”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)[3], 22, 24:
      Zona Nachorowa (concubina... illius), Roma, porodzyla Chabee a Gom
      [Żona Nachorowa (concubina... illius), Roma, porodziła Chabee a Gom]

Derived terms[edit]

adjectives
adverbs
    nouns
    verbs

    Related terms[edit]

    adjectives
    adverbs
      nouns
      verbs

        Descendants[edit]

        • Polish: żona
        • Silesian: żōna

        References[edit]

        Polish[edit]

        Etymology[edit]

        Inherited from Old Polish żona. Sense 2 was displaced by kobieta. Cognate with English queen and gyno-.

        Pronunciation[edit]

        • IPA(key): /ˈʐɔ.na/
        • (file)
        • (file)
        • (file)
        • Rhymes: -ɔna
        • Syllabification: żo‧na

        Noun[edit]

        żona f (diminutive żonka or żoncia or żonusia, augmentative żonisko, related adjective żonin or żoniny)

        1. wife (married woman)
          Coordinate term: mąż
        2. (obsolete) woman (adult female human)
          Synonyms: białogłowa, dama, facetka, kobiałka, kobieta, niewiasta
          Coordinate term: mężczyzna

        Declension[edit]

        Derived terms[edit]

        adjective
        verbs

        Related terms[edit]

        adjectives
        adverb
        nouns
        verbs

        Trivia[edit]

        According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), żona is one of the most used words in Polish, appearing 6 times in scientific texts, 3 times in news, 3 times in essays, 52 times in fiction, and 59 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 123 times, making it the 490th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

        References[edit]

        1. ^ Ida Kurcz (1990), “żona”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language] (in Polish), volume 2, Kraków; Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 798

        Further reading[edit]