жыр

See also: җыр

Kazakh

Alternative scripts

Arabic	جىر
Cyrillic	жыр
Latin	jyr

Etymology

Proto-Turkic *yïr (“song”).

Cognate with Tatar җыр (cır), Bashkir йыр (yır), Karachay-Balkar джыр (cır), Kumyk йыр (yır), etc.

Noun

жыр • (jyr)

1. song
2. epic, epopee, saga

Declension

Declension of жыр

	singular	plural
nominative	жыр (jyr)	жырлар (jyrlar)
genitive	жырдың (jyrdyñ)	жырлардың (jyrlardyñ)
dative	жырға (jyrğa)	жырларға (jyrlarğa)
accusative	жырды (jyrdy)	жырларды (jyrlardy)
locative	жырда (jyrda)	жырларда (jyrlarda)
ablative	жырдан (jyrdan)	жырлардан (jyrlardan)
instrumental	жырмен (jyrmen)	жырлармен (jyrlarmen)
similative	жырдай (jyrdai)	жырлардай (jyrlardai)

Synonyms

• (song): ән (än)
• (epic): эпопея (épopeä), эпос (épos)

Komi-Zyrian

Жыр.

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈʒɯr/, [ˈʒ̺ɯ̈r]
• Hyphenation: жыр

Noun

жыр • (žyr)

1. room, chamber

Declension

Declension of жыр (stem: жырй-)

		singular	plural
nominative		жыр (žyr)	жыръяс (žyrjas)
accusative	I 1	жыр (žyr)	жыръяс (žyrjas)
	II 1	жырйӧс (žyrjös)	жыръясӧс (žyrjasös)
instrumental		жырйӧн (žyrjön)	жыръясӧн (žyrjasön)
comitative		жыркӧд (žyrköd)	жыръяскӧд (žyrjasköd)
caritive		жыртӧг (žyrtög)	жыръястӧг (žyrjastög)
consecutive		жырла (žyrla)	жыръясла (žyrjasla)
genitive		жырлӧн (žyrlön)	жыръяслӧн (žyrjaslön)
ablative		жырлысь (žyrlyś)	жыръяслысь (žyrjaslyś)
dative		жырлы (žyrly)	жыръяслы (žyrjasly)
inessive		жырйын (žyrjyn)	жыръясын (žyrjasyn)
elative		жырйысь (žyrjyś)	жыръясысь (žyrjasyś)
illative		жырйӧ (žyrjö)	жыръясӧ (žyrjasö)
egressive		жырсянь (žyrśań)	жыръяссянь (žyrjasśań)
approximative		жырлань (žyrlań)	жыръяслань (žyrjaslań)
terminative		жырйӧдз (žyrjödź)	жыръясӧдз (žyrjasödź)
prolative	I	жырйӧд (žyrjöd)	жыръясӧд (žyrjasöd)
	II	жырті (žyrti)	жыръясті (žyrjasti)

¹ Animate nouns almost exclusively take the type II accusative ending, whereas inanimate nouns can be used with either ending, but are more often found with type I.

Possessive declension of жыр

First person singular singular plural nominative жырйӧй (žyrjöj) жыръясӧй (žyrjasöj) accusative I 1 жырйӧй (žyrjöj) жыръясӧй (žyrjasöj) II 1 жырйӧс (žyrjös) жыръясӧс (žyrjasös) instrumental жырнам (žyrnam) жыръяснам (žyrjasnam) comitative жырйӧйкӧд (žyrjöjköd) жыръясӧйкӧд (žyrjasöjköd) caritive жыртӧгым (žyrtögym) жыръястӧгым (žyrjastögym) consecutive жырйӧйла (žyrjöjla) жыръясӧйла (žyrjasöjla) genitive жырйӧйлӧн (žyrjöjlön) жыръясӧйлӧн (žyrjasöjlön) ablative жырйӧйлысь (žyrjöjlyś) жыръясӧйлысь (žyrjasöjlyś) dative жырйӧйлы (žyrjöjly) жыръясӧйлы (žyrjasöjly) inessive жыръям (žyrjam) жыръясам (žyrjasam) elative жырсьым (žyrśym) жыръяссьым (žyrjasśym) illative жыръям (žyrjam) жыръясам (žyrjasam) egressive жырсяньым (žyrśańym) жыръяссяньым (žyrjasśańym) approximative жырланьым (žyrlańym) жыръясланьым (žyrjaslańym) terminative жырйӧдзым (žyrjödźym) жыръясӧдзым (žyrjasödźym) prolative I жырйӧдым (žyrjödym) жыръясӧдым (žyrjasödym) II жыртіым (žyrtiym) жыръястіым (žyrjastiym) 1 Animate nouns almost exclusively take the type II accusative ending, whereas inanimate nouns can be used with either ending, but are more often found with type I. Second person singular singular plural nominative жырйыд (žyrjyd) жыръясыд (žyrjasyd) accusative I 1 жырйыд (žyrjyd) жыръясыд (žyrjasyd) II 1 жыртӧ (žyrtö) жыръястӧ (žyrjastö) instrumental жырнад (žyrnad) жыръяснад (žyrjasnad) comitative жырйыдкӧд (žyrjydköd) жыръясыдкӧд (žyrjasydköd) caritive жыртӧгыд (žyrtögyd) жыръястӧгыд (žyrjastögyd) consecutive жырйыдла (žyrjydla) жыръясыдла (žyrjasydla) genitive жырйыдлӧн (žyrjydlön) жыръясыдлӧн (žyrjasydlön) ablative жырйыдлысь (žyrjydlyś) жыръясыдлысь (žyrjasydlyś) dative жырйыдлы (žyrjydly) жыръясыдлы (žyrjasydly) inessive жыръяд (žyrjad) жыръясад (žyrjasad) elative жырсьыд (žyrśyd) жыръяссьыд (žyrjasśyd) illative жыръяд (žyrjad) жыръясад (žyrjasad) egressive жырсяньыд (žyrśańyd) жыръяссяньыд (žyrjasśańyd) approximative жырланьыд (žyrlańyd) жыръясланьыд (žyrjaslańyd) terminative жырйӧдзыд (žyrjödźyd) жыръясӧдзыд (žyrjasödźyd) prolative I жырйӧдыд (žyrjödyd) жыръясӧдыд (žyrjasödyd) II жыртіыд (žyrtiyd) жыръястіыд (žyrjastiyd) 1 Animate nouns almost exclusively take the type II accusative ending, whereas inanimate nouns can be used with either ending, but are more often found with type I. Third person singular singular plural nominative жырйыс (žyrjys) жыръясыс (žyrjasys) accusative I 1 жырйыс (žyrjys) жыръясыс (žyrjasys) II 1 жырсӧ (žyrsö) жыръяссӧ (žyrjassö) instrumental жырнас (žyrnas) жыръяснас (žyrjasnas) comitative жырйыскӧд (žyrjysköd) жыръясыскӧд (žyrjasysköd) caritive жыртӧгыс (žyrtögys) жыръястӧгыс (žyrjastögys) consecutive жырйысла (žyrjysla) жыръясысла (žyrjasysla) genitive жырйыслӧн (žyrjyslön) жыръясыслӧн (žyrjasyslön) ablative жырйыслысь (žyrjyslyś) жыръясыслысь (žyrjasyslyś) dative жырйыслы (žyrjysly) жыръясыслы (žyrjasysly) inessive жыръяс (žyrjas) жыръясас (žyrjasas) elative жырсьыс (žyrśys) жыръяссьыс (žyrjasśys) illative жыръяс (žyrjas) жыръясас (žyrjasas) egressive жырсяньыс (žyrśańys) жыръяссяньыс (žyrjasśańys) approximative жырланьыс (žyrlańys) жыръясланьыс (žyrjaslańys) terminative жырйӧдзыс (žyrjödźys) жыръясӧдзыс (žyrjasödźys) prolative I жырйӧдыс (žyrjödys) жыръясӧдыс (žyrjasödys) II жыртіыс (žyrtiys) жыръястіыс (žyrjastiys) 1 Animate nouns almost exclusively take the type II accusative ending, whereas inanimate nouns can be used with either ending, but are more often found with type I. First person plural singular plural nominative жырным (žyrnym) жыръясным (žyrjasnym) accusative I 1 жырным (žyrnym) жыръясным (žyrjasnym) II 1 жырнымӧ (žyrnymö) жыръяснымӧ (žyrjasnymö) instrumental жырнаным (žyrnanym) жыръяснаным (žyrjasnanym) comitative жырнымкӧд (žyrnymköd) жыръяснымкӧд (žyrjasnymköd) caritive жыртӧгным (žyrtögnym) жыръястӧгным (žyrjastögnym) consecutive жырнымла (žyrnymla) жыръяснымла (žyrjasnymla) genitive жырнымлӧн (žyrnymlön) жыръяснымлӧн (žyrjasnymlön) ablative жырнымлысь (žyrnymlyś) жыръяснымлысь (žyrjasnymlyś) dative жырнымлы (žyrnymly) жыръяснымлы (žyrjasnymly) inessive жыръяным (žyrjanym) жыръясаным (žyrjasanym) elative жырсьыным (žyrśynym) жыръяссьыным (žyrjasśynym) illative жыръяным (žyrjanym) жыръясаным (žyrjasanym) egressive жырсяньным (žyrśańnym) жыръяссяньным (žyrjasśańnym) approximative жырланьным (žyrlańnym) жыръясланьным (žyrjaslańnym) terminative жырйӧдзным (žyrjödźnym) жыръясӧдзным (žyrjasödźnym) prolative I жырйӧдным (žyrjödnym) жыръясӧдным (žyrjasödnym) II жыртіным (žyrtinym) жыръястіным (žyrjastinym) 1 Animate nouns almost exclusively take the type II accusative ending, whereas inanimate nouns can be used with either ending, but are more often found with type I. Second person plural singular plural nominative жырныд (žyrnyd) жыръясныд (žyrjasnyd) accusative I 1 жырныд (žyrnyd) жыръясныд (žyrjasnyd) II 1 жырнытӧ (žyrnytö) жыръяснытӧ (žyrjasnytö) instrumental жырнаныд (žyrnanyd) жыръяснаныд (žyrjasnanyd) comitative жырныдкӧд (žyrnydköd) жыръясныдкӧд (žyrjasnydköd) caritive жыртӧгныд (žyrtögnyd) жыръястӧгныд (žyrjastögnyd) consecutive жырныдла (žyrnydla) жыръясныдла (žyrjasnydla) genitive жырныдлӧн (žyrnydlön) жыръясныдлӧн (žyrjasnydlön) ablative жырныдлысь (žyrnydlyś) жыръясныдлысь (žyrjasnydlyś) dative жырныдлы (žyrnydly) жыръясныдлы (žyrjasnydly) inessive жыръяныд (žyrjanyd) жыръясаныд (žyrjasanyd) elative жырсьыныд (žyrśynyd) жыръяссьыныд (žyrjasśynyd) illative жыръяныд (žyrjanyd) жыръясаныд (žyrjasanyd) egressive жырсяньныд (žyrśańnyd) жыръяссяньныд (žyrjasśańnyd) approximative жырланьныд (žyrlańnyd) жыръясланьныд (žyrjaslańnyd) terminative жырйӧдзныд (žyrjödźnyd) жыръясӧдзныд (žyrjasödźnyd) prolative I жырйӧдныд (žyrjödnyd) жыръясӧдныд (žyrjasödnyd) II жыртіныд (žyrtinyd) жыръястіныд (žyrjastinyd) 1 Animate nouns almost exclusively take the type II accusative ending, whereas inanimate nouns can be used with either ending, but are more often found with type I. Third person plural singular plural nominative жырныс (žyrnys) жыръясныс (žyrjasnys) accusative I 1 жырныс (žyrnys) жыръясныс (žyrjasnys) II 1 жырнысӧ (žyrnysö) жыръяснысӧ (žyrjasnysö) instrumental жырнаныс (žyrnanys) жыръяснаныс (žyrjasnanys) comitative жырнымкӧс (žyrnymkös) жыръяснымкӧс (žyrjasnymkös) caritive жыртӧгныс (žyrtögnys) жыръястӧгныс (žyrjastögnys) consecutive жырнысла (žyrnysla) жыръяснысла (žyrjasnysla) genitive жырныслӧн (žyrnyslön) жыръясныслӧн (žyrjasnyslön) ablative жырныслысь (žyrnyslyś) жыръясныслысь (žyrjasnyslyś) dative жырныслы (žyrnysly) жыръясныслы (žyrjasnysly) inessive жыръяныс (žyrjanys) жыръясаныс (žyrjasanys) elative жырсьыныс (žyrśynys) жыръяссьыныс (žyrjasśynys) illative жыръаныс (žyranys) жыръясаныс (žyrjasanys) egressive жырсяньныс (žyrśańnys) жыръяссяньныс (žyrjasśańnys) approximative жырланьныс (žyrlańnys) жыръясланьныс (žyrjaslańnys) terminative жырйӧдзныс (žyrjödźnys) жыръясӧдзныс (žyrjasödźnys) prolative I жырйӧдныс (žyrjödnys) жыръясӧдныс (žyrjasödnys) II жыртіныс (žyrtinys) жыръястіныс (žyrjastinys) 1 Animate nouns almost exclusively take the type II accusative ending, whereas inanimate nouns can be used with either ending, but are more often found with type I.

References

• Bubrikh, Dmitry V. (1949), Грамматика литературного коми языка [Grammar of the literary Komi language] (in Russian), Leningrad: Zhdanov Leningrad State University, page 31
• L. M. Beznosikova; E. A. Ajbabina; R. I. Kosnyreva (2000), Коми-русский словарь [Komi-Russian dictionary], →ISBN, page 217