ултырыу

Bashkir

Etymology

From Proto-Turkic *oltur- (“sit”).

Pronunciation

IPA^(key): [oɫ.tɯ̞ɾ-], locally [o.tɯ̞ɾ-]

Verb

ултырыу • (oltırıw) (intransitive)

to sit, be in sitting position
Шым ғына ултыр, өнөң дә сыҡмаһын!
Şım ğına oltır, ünüñ dä sıqmahın!
Sit quiet, so not a single sound of yours can be heard!

Көҙ көндәрен йылы юрғанға уранып, эҫе ҡәһүә генә эсеп ултырырһың.
Küð kündärin yılı yorğanğa oranıp, iśi qähwä ginä isip oltırırhıñ.
In the autumn days, you will sit rolling yourself in a warm blanket and drinking hot coffee.

Артҡы партала ултырған Самат һиҙҙермәй генә дәфтәренән бер бит йыртып алды ла самолёт яһаны.
Artqı partala oltırğan Samat heððirmäy ginä däftärinän bir bet yırtıp aldı la samolöt yahanı.
Samat, who was sitting at the back school-desk, surreptitiously tore a page out of his notebook and made a (paper) plane.
- (Can we date this quote?), Ural-batyr (Bashkir folk epic):
  Алтын тәхет өҫтөндә батша ҡыҙы ултырған, дүрт яғынан дүрт ҡоло тәхетен күтәргән.
  Altın täxit üśtündä batşa qıðı oltırğan, dört yağınan dört qulu täxitin kötärgän.
  On top of a golden throne, padishah's daughter sat; four slaves from four sides raised her throne.
to sit, sit down, take a sitting position
Ултыр әле, һиңә әйтер һүҙем бар.
Oltır äli, heñä äytir höðim bar.
Sit down, I have to tell you something.
to be located in a certain place
Битлек кейеүҙең әһәмиәтен аңламай икән, өйҙә ултырһын.
Betlik kiyiwðiñ ähämiyätin añlamay ekän, üyðä oltırhın.
If (s/he) doesn't understand the importance of wearing a mask, (then) let (him/her) stay at home.
to occupy a post or position
(jail) to be in jail, serve time
(dust, sediment, etc.) to fall down, settle, precipitate etc.
to subside, sink, settle as the foundation of a house, etc.
to settle somewhere, fix one's residence in some place, establish a home, colony etc.
(airplane) to land

Derived terms

ултырғыс (oltırğıs, “chair”)