գմբեթ

Armenian

Etymology

Inherited from Old Armenian գմբեթ (gmbetʻ). Doublet of խուպպէ (xuppē).

Pronunciation

• (Eastern Armenian) IPA^(key): /ɡəmˈbetʰ/ [ɡəmbétʰ]
• (Western Armenian) IPA^(key): /kəmˈpet/ [kʰəmpʰétʰ]

• Audio (Eastern Armenian):

  (file)

Noun

գմբեթ • (gmbetʻ)

1. (architecture) dome, cupola

Declension

i-type, inanimate (Eastern Armenian)

	singular	plural
nominative	գմբեթ (gmbetʻ)	գմբեթներ (gmbetʻner)
dative	գմբեթի (gmbetʻi)	գմբեթների (gmbetʻneri)
ablative	գմբեթից (gmbetʻicʻ)	գմբեթներից (gmbetʻnericʻ)
instrumental	գմբեթով (gmbetʻov)	գմբեթներով (gmbetʻnerov)
locative	գմբեթում (gmbetʻum)	գմբեթներում (gmbetʻnerum)
	definite forms
nominative	գմբեթը / գմբեթն (gmbetʻə / gmbetʻn)	գմբեթները / գմբեթներն (gmbetʻnerə / gmbetʻnern)
dative	գմբեթին (gmbetʻin)	գմբեթներին (gmbetʻnerin)
	1st person possessive forms (my)
nominative	գմբեթս (gmbetʻs)	գմբեթներս (gmbetʻners)
dative	գմբեթիս (gmbetʻis)	գմբեթներիս (gmbetʻneris)
ablative	գմբեթիցս (gmbetʻicʻs)	գմբեթներիցս (gmbetʻnericʻs)
instrumental	գմբեթովս (gmbetʻovs)	գմբեթներովս (gmbetʻnerovs)
locative	գմբեթումս (gmbetʻums)	գմբեթներումս (gmbetʻnerums)
	2nd person possessive forms (your)
nominative	գմբեթդ (gmbetʻd)	գմբեթներդ (gmbetʻnerd)
dative	գմբեթիդ (gmbetʻid)	գմբեթներիդ (gmbetʻnerid)
ablative	գմբեթիցդ (gmbetʻicʻd)	գմբեթներիցդ (gmbetʻnericʻd)
instrumental	գմբեթովդ (gmbetʻovd)	գմբեթներովդ (gmbetʻnerovd)
locative	գմբեթումդ (gmbetʻumd)	գմբեթներումդ (gmbetʻnerumd)

Old Armenian

Alternative forms

• գմբէթ (gmbētʻ)
• գմպէթ (gmpētʻ)
• գումբեթ (gumbetʻ)
• գումբէթ (gumbētʻ)
• գունբէդ (gunbēd)
• կմբեթ (kmbetʻ)
• կմբէթ (kmbētʻ)
• կմպէտ (kmpēt)
• կումբէթ (kumbētʻ)

Etymology

An Iranian borrowing. Compare Middle Persian [script needed] (gwmbt' /⁠gumbad⁠/), Persian گنبد (gonbad).

Noun

գմբեթ • (gmbetʻ)

1. dome, cupola, vault, arched roof

Declension

i-a-type

	singular	plural
nominative	գմբեթ (gmbetʻ)	գմբեթք (gmbetʻkʻ)
genitive	գմբեթի (gmbetʻi)	գմբեթաց (gmbetʻacʻ)
dative	գմբեթի (gmbetʻi)	գմբեթաց (gmbetʻacʻ)
accusative	գմբեթ (gmbetʻ)	գմբեթս (gmbetʻs)
ablative	գմբեթէ (gmbetʻē)	գմբեթաց (gmbetʻacʻ)
instrumental	գմբեթաւ (gmbetʻaw)	գմբեթաւք = գմբեթօք (gmbetʻawkʻ = gmbetʻōkʻ)
locative	գմբեթի (gmbetʻi)	գմբեթս (gmbetʻs)

Derived terms

• գմբեթաձեւ (gmbetʻajew)
• գմբեթայարդ (gmbetʻayard)
• գմբեթայարկ (gmbetʻayark)
• գմբեթարդ (gmbetʻard)
• գմբեթաւոր (gmbetʻawor)
• գմբեթաւորեմ (gmbetʻaworem)
• գմբեթեայ (gmbetʻeay)
• երեքգմբեթակիր (erekʻgmbetʻakir)
• կմբեթաձեւ (kmbetʻajew)
• կմբեթայարկ (kmbetʻayark)
• կմբեթանի (kmbetʻani)
• կմբեթեայ (kmbetʻeay)

Descendants

• Armenian: գմբեթ (gmbetʻ)

References

• Ačaṙean, Hračʻeay (1971–1979), “գմբեթ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
• Awetikʻean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “գմբեթ”, in Nor baṙgirkʻ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
• Petrosean, Matatʻeay (1879), “գմբեթ”, in Nor Baṙagirkʻ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy