Jump to content

अदिति

From Wiktionary, the free dictionary
See also: अदिती

Hindi

[edit]
Wikipedia hiWikipedia hi

Etymology

[edit]

Borrowed from Sanskrit अदिति (aditi).

Proper noun

[edit]

अदिति • (aditi) f (Urdu spelling اَدِیتی)[1][2][3]

  1. (Hinduism) Aditi (a Vedic goddess, wife of Kashyapa and mother of the Adityas)
  2. a female given name, Aditi, from Sanskrit
    अदिति राव हैदरी ― aditi rāv haidrī ― Aditi Rao Hyderi
    • 2008, “Kabhi Kabhi Aditi”, in Abbas Tyrewala (lyrics), A. R. Rahman (music), Jaane Tu... Ya Jaane Na, performed by Rashid Ali (singer):
      कभी कभी अदिति ज़िंदगी में यों ही कोई अपना लगता है।
      कभी कभी अदिति वो बिछड़ जाए तो एक सपना लगता है।
      हे अदिति, हँस दे, हँस दे, हँस दे, हँस दे, हँस दे, हँस दे, तू ज़रा।
      नहीं तो बस थोड़ा थोड़ा थोड़ा थोड़ा थोड़ा थोड़ा मुस्कुरा।
      kabhī kabhī aditi zindagī mẽ yõ hī koī apnā lagtā hai.
      kabhī kabhī aditi vo bichaṛ jāe to ek sapnā lagtā hai.
      he aditi, hãs de, hãs de, hãs de, hãs de, hãs de, hãs de, tū zarā.
      nahī̃ to bas thoṛā thoṛā thoṛā thoṛā thoṛā thoṛā muskurā.
      Sometimes Aditi, by chance, there is someone special in life.
      Sometimes Aditi, when they go away, it feels like a[n unreal] dream.
      Go on Aditi, laugh, laugh, laugh, laugh, laugh, laugh just a bit.
      If not, then at least smile a little, a little, a little, a little, a little, a little.

References

[edit]
More information
  1. ^ McGregor, Ronald Stuart (1993), “अदिति”, in The Oxford Hindi-English Dictionary, London: Oxford University Press, page 24
  2. ^ Platts, John T. (1884), “अदिति”, in A dictionary of Urdu, classical Hindi, and English, London: W. H. Allen & Co., page 32
  3. ^ Dāsa, Śyāmasundara (1965–1975), “अदिति”, in Hindī Śabdasāgara [lit. “Sea of Hindi words”] (in Hindi), Kashi [Varanasi]: Nagari Pracarini Sabha, page 59

Sanskrit

[edit]

Alternative scripts

[edit]
Alternative scripts

Pronunciation

[edit]

Etymology 1

[edit]

From अ- (a-, “not”) +‎ दिति (diti), from the root दा (dā, “to bind”): "being unbound".

Noun

[edit]

अदि॑ति • (áditi) stem, f

  1. freedom, safety
  2. boundlessness, infinity
  3. perfection
  4. infinity personified as a goddess
Declension
[edit]
Feminine i-stem declension of अदि॑ति
singular dual plural
nominative अदि॑तिः (áditiḥ) अदि॑ती (áditī) अदि॑तयः (áditayaḥ)
accusative अदि॑तिम् (áditim) अदि॑ती (áditī) अदि॑तीः (áditīḥ)
instrumental अदि॑त्या (ádityā)
अदि॑ती¹ (áditī¹) 		अदि॑तिभ्याम् (áditibhyām) अदि॑तिभिः (áditibhiḥ)
dative अदि॑तये (áditaye)
अदि॑त्यै² (ádityai²)
अदि॑ती¹ (áditī¹) 		अदि॑तिभ्याम् (áditibhyām) अदि॑तिभ्यः (áditibhyaḥ)
ablative अदि॑तेः (áditeḥ)
अदि॑त्याः² (ádityāḥ²)
अदि॑त्यै³ (ádityai³) 		अदि॑तिभ्याम् (áditibhyām) अदि॑तिभ्यः (áditibhyaḥ)
genitive अदि॑तेः (áditeḥ)
अदि॑त्याः² (ádityāḥ²)
अदि॑त्यै³ (ádityai³) 		अदि॑त्योः (ádityoḥ) अदि॑तीनाम् (áditīnām)
locative अदि॑तौ (áditau)
अदि॑त्याम्² (ádityām²)
अदि॑ता¹ (áditā¹) 		अदि॑त्योः (ádityoḥ) अदि॑तिषु (áditiṣu)
vocative अदि॑ते (ádite) अदि॑ती (áditī) अदि॑तयः (áditayaḥ)
  • ¹Vedic
  • ²Later Sanskrit
  • ³Brāhmaṇas

Adjective

[edit]

अदि॑ति • (áditi) stem

  1. unbound
  2. infinite. boundless
  3. unbroken, whole
  4. happy
Declension
[edit]
Masculine i-stem declension of अदि॑ति
singular dual plural
nominative अदि॑तिः (áditiḥ) अदि॑ती (áditī) अदि॑तयः (áditayaḥ)
accusative अदि॑तिम् (áditim) अदि॑ती (áditī) अदि॑तीन् (áditīn)
instrumental अदि॑तिना (áditinā)
अदि॑त्या¹ (ádityā¹) 		अदि॑तिभ्याम् (áditibhyām) अदि॑तिभिः (áditibhiḥ)
dative अदि॑तये (áditaye) अदि॑तिभ्याम् (áditibhyām) अदि॑तिभ्यः (áditibhyaḥ)
ablative अदि॑तेः (áditeḥ)
अदि॑त्यः¹ (ádityaḥ¹) 		अदि॑तिभ्याम् (áditibhyām) अदि॑तिभ्यः (áditibhyaḥ)
genitive अदि॑तेः (áditeḥ)
अदि॑त्यः¹ (ádityaḥ¹) 		अदि॑त्योः (ádityoḥ) अदि॑तीनाम् (áditīnām)
locative अदि॑तौ (áditau)
अदि॑ता¹ (áditā¹) 		अदि॑त्योः (ádityoḥ) अदि॑तिषु (áditiṣu)
vocative अदि॑ते (ádite) अदि॑ती (áditī) अदि॑तयः (áditayaḥ)
  • ¹Vedic
Feminine i-stem declension of अदि॑ति
singular dual plural
nominative अदि॑तिः (áditiḥ) अदि॑ती (áditī) अदि॑तयः (áditayaḥ)
accusative अदि॑तिम् (áditim) अदि॑ती (áditī) अदि॑तीः (áditīḥ)
instrumental अदि॑त्या (ádityā)
अदि॑ती¹ (áditī¹) 		अदि॑तिभ्याम् (áditibhyām) अदि॑तिभिः (áditibhiḥ)
dative अदि॑तये (áditaye)
अदि॑त्यै² (ádityai²)
अदि॑ती¹ (áditī¹) 		अदि॑तिभ्याम् (áditibhyām) अदि॑तिभ्यः (áditibhyaḥ)
ablative अदि॑तेः (áditeḥ)
अदि॑त्याः² (ádityāḥ²)
अदि॑त्यै³ (ádityai³) 		अदि॑तिभ्याम् (áditibhyām) अदि॑तिभ्यः (áditibhyaḥ)
genitive अदि॑तेः (áditeḥ)
अदि॑त्याः² (ádityāḥ²)
अदि॑त्यै³ (ádityai³) 		अदि॑त्योः (ádityoḥ) अदि॑तीनाम् (áditīnām)
locative अदि॑तौ (áditau)
अदि॑त्याम्² (ádityām²)
अदि॑ता¹ (áditā¹) 		अदि॑त्योः (ádityoḥ) अदि॑तिषु (áditiṣu)
vocative अदि॑ते (ádite) अदि॑ती (áditī) अदि॑तयः (áditayaḥ)
  • ¹Vedic
  • ²Later Sanskrit
  • ³Brāhmaṇas
Neuter i-stem declension of अदि॑ति
singular dual plural
nominative अदि॑ति (áditi) अदि॑तिनी (áditinī) अदि॑तीनि (áditīni)
अदि॑ति¹ (áditi¹)
अदि॑ती¹ (áditī¹)
accusative अदि॑ति (áditi) अदि॑तिनी (áditinī) अदि॑तीनि (áditīni)
अदि॑ति¹ (áditi¹)
अदि॑ती¹ (áditī¹)
instrumental अदि॑तिना (áditinā)
अदि॑त्या¹ (ádityā¹) 		अदि॑तिभ्याम् (áditibhyām) अदि॑तिभिः (áditibhiḥ)
dative अदि॑तिने (áditine)
अदि॑तये (áditaye) 		अदि॑तिभ्याम् (áditibhyām) अदि॑तिभ्यः (áditibhyaḥ)
ablative अदि॑तिनः (áditinaḥ)
अदि॑तेः (áditeḥ) 		अदि॑तिभ्याम् (áditibhyām) अदि॑तिभ्यः (áditibhyaḥ)
genitive अदि॑तिनः (áditinaḥ)
अदि॑तेः (áditeḥ) 		अदि॑तिनोः (áditinoḥ)
अदि॑त्योः (ádityoḥ) 		अदि॑तीनाम् (áditīnām)
locative अदि॑तिनि (áditini)
अदि॑तौ (áditau)
अदि॑ता¹ (áditā¹) 		अदि॑तिनोः (áditinoḥ)
अदि॑त्योः (ádityoḥ) 		अदि॑तिषु (áditiṣu)
vocative अदि॑ति (áditi)
अदि॑ते (ádite) 		अदि॑तिनी (áditinī) अदि॑तीनि (áditīni)
अदि॑ति¹ (áditi¹)
अदि॑ती¹ (áditī¹)
  • ¹Vedic

Proper noun

[edit]

अदि॑ति • (áditi) stem, f

  1. Aditi, wife of Kashyapa and the mother of the Adityas.
    • c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda 1.89.10:
      अदि॑ति॒र् द्यौर् अदि॑ति॒र् अ॒न्तरि॑क्ष॒म् अदि॑तिर् मा॒ता स पि॒ता स पु॒त्रः।
      विश्वे॑ दे॒वा अदि॑तिः॒ पञ्च॒ जना॒ अदि॑तिर् जा॒तम् अदि॑ति॒र् जनि॑त्वम्॥
      áditir dyáur áditir antárikṣam áditir mātā́ sá pitā́ sá putráḥ.
      víśve devā́ áditiḥ páñca jánā áditir jātám áditir jánitvam.
      Aditi is heaven; Aditi is the firmament; Aditi is mother, father and son;
      Aditi is all the gods; Aditi is the five classes of men; Aditi is generation and birth.
  2. the star Castor
Declension
[edit]
Feminine i-stem declension of अदि॑ति
singular
nominative अदि॑तिः (áditiḥ)
accusative अदि॑तिम् (áditim)
instrumental अदि॑त्या (ádityā)
अदि॑ती¹ (áditī¹)
dative अदि॑तये (áditaye)
अदि॑त्यै² (ádityai²)
अदि॑ती¹ (áditī¹)
ablative अदि॑तेः (áditeḥ)
अदि॑त्याः² (ádityāḥ²)
अदि॑त्यै³ (ádityai³)
genitive अदि॑तेः (áditeḥ)
अदि॑त्याः² (ádityāḥ²)
अदि॑त्यै³ (ádityai³)
locative अदि॑तौ (áditau)
अदि॑त्याम्² (ádityām²)
अदि॑ता¹ (áditā¹)
vocative अदि॑ते (ádite)
  • ¹Vedic
  • ²Later Sanskrit
  • ³Brāhmaṇas
Descendants
[edit]
Descendants

Etymology 2

[edit]

From the root अद् (ad, “to eat”).

Noun

[edit]

अदिति • (aditi) stem, m

  1. devourer, i.e. death
Declension
[edit]
Masculine i-stem declension of अदिति
singular dual plural
nominative अदितिः (aditiḥ) अदिती (aditī) अदितयः (aditayaḥ)
accusative अदितिम् (aditim) अदिती (aditī) अदितीन् (aditīn)
instrumental अदितिना (aditinā)
अदित्या¹ (adityā¹) 		अदितिभ्याम् (aditibhyām) अदितिभिः (aditibhiḥ)
dative अदितये (aditaye) अदितिभ्याम् (aditibhyām) अदितिभ्यः (aditibhyaḥ)
ablative अदितेः (aditeḥ)
अदित्यः¹ (adityaḥ¹) 		अदितिभ्याम् (aditibhyām) अदितिभ्यः (aditibhyaḥ)
genitive अदितेः (aditeḥ)
अदित्यः¹ (adityaḥ¹) 		अदित्योः (adityoḥ) अदितीनाम् (aditīnām)
locative अदितौ (aditau)
अदिता¹ (aditā¹) 		अदित्योः (adityoḥ) अदितिषु (aditiṣu)
vocative अदिते (adite) अदिती (aditī) अदितयः (aditayaḥ)
  • ¹Vedic

References

[edit]
  • Monier Williams (1899), “अदिति”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 18, column 2.
  • Mayrhofer, Manfred (1992), Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Etymological Dictionary of Old Indo-Aryan]‎[1] (in German), volume 1, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 63
Retrieved from "https://en.wiktionary.org/w/index.php?title=अदिति&oldid=88023262"