अभ्र

Sanskrit

Alternative forms

• अब्भ्र (abbhra)

Alternative scripts

Alternative scripts

• অভ্ৰ (Assamese script)
• ᬅᬪ᭄ᬭ (Balinese script)
• অভ্র (Bengali script)
• 𑰀𑰥𑰿𑰨 (Bhaiksuki script)
• 𑀅𑀪𑁆𑀭 (Brahmi script)
• အဘြ (Burmese script)
• અભ્ર (Gujarati script)
• ਅਭ੍ਰ (Gurmukhi script)
• 𑌅𑌭𑍍𑌰 (Grantha script)
• ꦄꦨꦿ (Javanese script)
• 𑂃𑂦𑂹𑂩 (Kaithi script)
• ಅಭ್ರ (Kannada script)
• អភ្រ (Khmer script)
• ອຠ຺ຣ (Lao script)
• അഭ്ര (Malayalam script)
• ᠠᢨᡵᠠ (Manchu script)
• 𑘀𑘥𑘿𑘨 (Modi script)
• ᠠᠪᠾᠷᠠ᠋ (Mongolian script)
• 𑦠𑧅𑧠𑧈 (Nandinagari script)
• 𑐀𑐨𑑂𑐬 (Newa script)
• ଅଭ୍ର (Odia script)
• ꢂꢩ꣄ꢬ (Saurashtra script)
• 𑆃𑆨𑇀𑆫 (Sharada script)
• 𑖀𑖥𑖿𑖨 (Siddham script)
• අභ්‍ර (Sinhalese script)
• 𑩐𑩳 𑪙𑩼 (Soyombo script)
• 𑚀𑚡𑚶𑚤 (Takri script)
• அப்⁴ர (Tamil script)
• అభ్ర (Telugu script)
• อภฺร (Thai script)
• ཨ་བྷྲ (Tibetan script)
• 𑒁𑒦𑓂𑒩 (Tirhuta script)
• 𑨀𑨡𑩇𑨫 (Zanabazar Square script)

Etymology

From Proto-Indo-Iranian *abʰrás (“cloud”), from Proto-Indo-European *n̥bʰrós. Cognate with Avestan 𐬀𐬡𐬭𐬀 (aβra), Persian ابر (abr), Latin imber and Ancient Greek ἀφρός (aphrós).

Pronunciation

• (Vedic) IPA^(key): /ɐbʱ.ɾɐ́/
• (Classical Sanskrit) IPA^(key): /ɐbʱ.ɾɐ/

Noun

अभ्र • (abhrá) stem, n or m

1. cloud, thunder-cloud, rainy weather

   Synonym: मेघ (meghá)

   • c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda 6.44.12:

     उद्अभ्राणीव स्तनयन्नियर्तीन्द्रो राधांस्यश्व्यानि गव्या।

     udabhrāṇīva stanayanniyartīndro rādhāṃsyaśvyāni gavyā.

     As Indra, thundering, impels the rain-clouds, so doth he send us store of kine and horses.

2. sky, atmosphere
3. (arithmetic) a cypher
4. dust
   • c. 1200 BCE – 1000 BCE, Atharvaveda
5. (medicine) talc, mica

Declension

Neuter a-stem declension of अभ्र

	singular	dual	plural
nominative	अभ्रम् (abhrám)	अभ्रे (abhré)	अभ्राणि (abhrā́ṇi) अभ्रा¹ (abhrā́¹)
accusative	अभ्रम् (abhrám)	अभ्रे (abhré)	अभ्राणि (abhrā́ṇi) अभ्रा¹ (abhrā́¹)
instrumental	अभ्रेण (abhréṇa)	अभ्राभ्याम् (abhrā́bhyām)	अभ्रैः (abhráiḥ) अभ्रेभिः¹ (abhrébhiḥ¹)
dative	अभ्राय (abhrā́ya)	अभ्राभ्याम् (abhrā́bhyām)	अभ्रेभ्यः (abhrébhyaḥ)
ablative	अभ्रात् (abhrā́t)	अभ्राभ्याम् (abhrā́bhyām)	अभ्रेभ्यः (abhrébhyaḥ)
genitive	अभ्रस्य (abhrásya)	अभ्रयोः (abhráyoḥ)	अभ्राणाम् (abhrā́ṇām)
locative	अभ्रे (abhré)	अभ्रयोः (abhráyoḥ)	अभ्रेषु (abhréṣu)
vocative	अभ्र (ábhra)	अभ्रे (ábhre)	अभ्राणि (ábhrāṇi) अभ्रा¹ (ábhrā¹)

• ¹Vedic

Masculine a-stem declension of अभ्र

	singular	dual	plural
nominative	अभ्रः (abhráḥ)	अभ्रौ (abhráu) अभ्रा¹ (abhrā́¹)	अभ्राः (abhrā́ḥ) अभ्रासः¹ (abhrā́saḥ¹)
accusative	अभ्रम् (abhrám)	अभ्रौ (abhráu) अभ्रा¹ (abhrā́¹)	अभ्रान् (abhrā́n)
instrumental	अभ्रेण (abhréṇa)	अभ्राभ्याम् (abhrā́bhyām)	अभ्रैः (abhráiḥ) अभ्रेभिः¹ (abhrébhiḥ¹)
dative	अभ्राय (abhrā́ya)	अभ्राभ्याम् (abhrā́bhyām)	अभ्रेभ्यः (abhrébhyaḥ)
ablative	अभ्रात् (abhrā́t)	अभ्राभ्याम् (abhrā́bhyām)	अभ्रेभ्यः (abhrébhyaḥ)
genitive	अभ्रस्य (abhrásya)	अभ्रयोः (abhráyoḥ)	अभ्राणाम् (abhrā́ṇām)
locative	अभ्रे (abhré)	अभ्रयोः (abhráyoḥ)	अभ्रेषु (abhréṣu)
vocative	अभ्र (ábhra)	अभ्रौ (ábhrau) अभ्रा¹ (ábhrā¹)	अभ्राः (ábhrāḥ) अभ्रासः¹ (ábhrāsaḥ¹)

• ¹Vedic

Descendants

• Dardic:
  • Kashmiri:

    Arabic script: اوٚبُر (obur)

    Devanagari script: ऒबुर (obur)

• Pali: abbha, ambu, ambha
• Prakrit: 𑀅𑀩𑁆𑀪 (abbha)
  • Gujarati: આભ (ābha)
  • Hindi: आभ (ābh)
  • Marwari: आभौ (ābhau)
• → Bengali: অভ্র (obhro) (learned)

Further reading

• Monier Williams (1899), “अभ्र”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 0079.