उदर

See also: उद्र and उदार

Hindi

Etymology

Learned borrowing from Sanskrit उदर (udara).

Pronunciation

(Standard Hindi) IPA^(key): /ʊ.d̪əɾ/, [ʊ.d̪ɐɾ]

Noun

उदर • (udar) m (Urdu spelling ادر)

abdomen
belly
stomach
Synonym: पेट (peṭ)

Declension

Declension of *उदर* (masc cons-stem)
	singular	plural
direct	उदर udar	उदर udar
oblique	उदर udar	उदरों udarõ
vocative	उदर udar	उदरो udaro

Related terms

सहोदर (sahodar)

Marathi

Etymology

Learned borrowing from Sanskrit उदर (udara).

Pronunciation

IPA^(key): /u.d̪əɾ/
Hyphenation: उ‧दर
Rhymes: -əɾ

Noun

उदर • (udar) m^[1]^[2]

abdomen
Synonym: ओटी (oṭī)
(formal) belly, stomach
Synonym: पोट (poṭ)
(rare) womb
Synonyms: गर्भ (garbha), गर्भाशय (garbhāśay), कूस (kūs)

Declension

Declension of उदर (masc cons-stem)
direct singular	उदर udar
direct plural	उदर udar
	singular एकवचन	plural अनेकवचन
nominative प्रथमा	उदर udar	उदर udar
oblique सामान्यरूप	उदरा udrā	उदरां- udrān-
acc. / dative द्वितीया / चतुर्थी	उदराला udrālā	उदरांना udrānnā
ergative	उदराने, उदरानं udrāne, udrāna	उदरांनी udrānnī
instrumental	उदराशी udrāśī	उदरांशी udrānśī
locative सप्तमी	उदरात udrāt	उदरांत udrāt
vocative संबोधन	उदरा udrā	उदरांनो udrānno
Oblique Note: The oblique case precedes all postpositions. There is no space between the stem and the postposition. Locative Note: -त (-ta) is a postposition.

Genitive declension of उदर (masc cons-stem)
	masculine object पुल्लिंगी कर्म		feminine object स्त्रीलिंगी कर्म		neuter object नपुसकलिंगी कर्म		oblique सामान्यरूप
	singular एकवचन	plural अनेकवचन	singular एकवचन	plural अनेकवचन	singular^* एकवचन	plural अनेकवचन	oblique सामान्यरूप
singular subject एकवचनी कर्ता	उदराचा udrāċā	उदराचे udrāċe	उदराची udrācī	उदराच्या udrācā	उदराचे, उदराचं udrāċe, udrāċa	उदराची udrācī	उदराच्या udrācā
plural subject अनेकवचनी कर्ता	उदरांचा udrānċā	उदरांचे udrānċe	उदरांची udrāñcī	उदरांच्या udrāncā	उदरांचे, उदरांचं udrānċe, udrānċa	उदरांची udrāñcī	उदरांच्या udrāñcā
^* Note: Word-final ए (e) in neuter words is alternatively written with the anusvara and pronounced as अ (a). Oblique Note: For most postpostions, the oblique genitive can be optionally inserted between the stem and the postposition.

Derived terms

उदरनिर्वाह (udarnirvāh, “livelihood”)

References

More information

^ Berntsen, Maxine (1982–1983), “उदर”, in A Basic Marathi-English Dictionary, New Delhi: American Institute of Indian Studies
^ दाते, यशवंत रामकृष्ण [Date, Yashwant Ramkrishna] (1932-1950), “उदर”, in महाराष्ट्र शब्दकोश (mahārāṣṭra śabdakoś) (in Marathi), पुणे [Pune]: महाराष्ट्र कोशमंडळ (mahārāṣṭra kośmaṇḍaḷ)

Pali

Alternative forms

Alternative scripts

udara (Latin script)
𑀉𑀤𑀭 (Brahmi script)
উদর (Bengali script)
උදර (Sinhalese script)
ဥဒရ or ဢုၻရ (Burmese script)
อุทร or อุทะระ (Thai script)
ᩏᨴᩁ (Tai Tham script)
ອຸທຣ or ອຸທະຣະ or ອຸທະລະ (Lao script)
ឧទរ (Khmer script)
𑄃𑄪𑄘𑄢 (Chakma script)

Noun

उदर n

Devanagari script form of udara (“belly”)

Declension

Declension table of "उदर" (neuter)

Case / Number	Singular	Plural
Nominative (first)	उदरं (udaraṃ)	उदरानि (udarāni)
Accusative (second)	उदरं (udaraṃ)	उदरानि (udarāni)
Instrumental (third)	उदरेन (udarena)	उदरेहि (udarehi) or उदरेभि (udarebhi)
Dative (fourth)	उदरस्स (udarassa) or उदराय (udarāya) or उदरत्थं (udaratthaṃ)	उदरानं (udarānaṃ)
Ablative (fifth)	उदरस्मा (udarasmā) or उदरम्हा (udaramhā) or उदरा (udarā)	उदरेहि (udarehi) or उदरेभि (udarebhi)
Genitive (sixth)	उदरस्स (udarassa)	उदरानं (udarānaṃ)
Locative (seventh)	उदरस्मिं (udarasmiṃ) or उदरम्हि (udaramhi) or उदरे (udare)	उदरेसु (udaresu)
Vocative (calling)	उदर (udara)	उदरानि (udarāni)

Sanskrit

Alternative scripts

উদৰ (Assamese script)
ᬉᬤᬭ (Balinese script)
উদর (Bengali script)
𑰄𑰟𑰨 (Bhaiksuki script)
𑀉𑀤𑀭 (Brahmi script)
ဥဒရ (Burmese script)
ઉદર (Gujarati script)
ਉਦਰ (Gurmukhi script)
𑌉𑌦𑌰 (Grantha script)
ꦈꦢꦫ (Javanese script)
𑂇𑂠𑂩 (Kaithi script)
ಉದರ (Kannada script)
ឧទរ (Khmer script)
ອຸທຣ (Lao script)
ഉദര (Malayalam script)
ᡠᡩᠠᡵᠠ (Manchu script)
𑘄𑘟𑘨 (Modi script)
ᠤᢑᠠᠷᠠ᠋ (Mongolian script)
𑦤𑦿𑧈 (Nandinagari script)
𑐄𑐡𑐬 (Newa script)
ଉଦର (Odia script)
ꢆꢣꢬ (Saurashtra script)
𑆇𑆢𑆫 (Sharada script)
𑖄𑖟𑖨 (Siddham script)
උදර (Sinhalese script)
𑩐𑩒𑩭𑩼 (Soyombo script)
𑚄𑚛𑚤 (Takri script)
உத³ர (Tamil script)
ఉదర (Telugu script)
อุทร (Thai script)
ཨུ་ད་ར (Tibetan script)
𑒅𑒠𑒩 (Tirhuta script)
𑨀𑨃𑨛𑨫 (Zanabazar Square script)

Etymology

From Proto-Indo-Aryan *udáram, from Proto-Indo-Iranian *udáras, from Proto-Indo-European *úderos (“belly”). Cognate with Avestan 𐬎𐬛𐬀𐬭𐬋𐬚𐬭𐬄𐬯𐬀 (udarōθrąsa, “snake creeping on the belly”), Latin uterus.

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /u.dɐ́.ɾɐ/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /u.d̪ɐ.ɾɐ/

Noun

उ॒दर॑ • (udára) stem, n

the belly, abdomen, stomach
- c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda 8.78.7:
  क्रत्व॒ इत्पू॒र्णम्उ॒दरं॑ तु॒रस्या॑स्ति विध॒तः।
  वृ॒त्र॒घ्नः सो॑म॒पाव्नः॑॥
  krátva ítpūrṇámudáraṃ turásyāsti vidhatáḥ.
  vṛtraghnáḥ somapā́vnaḥ.
  The belly of the Soma-drinker, the eager slayer of Vṛtra, is filled by the sacrificer's offering.
- c. 1200 BCE – 1000 BCE, Atharvaveda

Declension

Neuter a-stem declension of उ॒दर॑
	singular	dual	plural
nominative	उ॒दर॑म् (udáram)	उ॒दरे॑ (udáre)	उ॒दरा॑णि (udárāṇi) उ॒दरा॑¹ (udárā¹)
accusative	उ॒दर॑म् (udáram)	उ॒दरे॑ (udáre)	उ॒दरा॑णि (udárāṇi) उ॒दरा॑¹ (udárā¹)
instrumental	उ॒दरे॑ण (udáreṇa)	उ॒दरा॑भ्याम् (udárābhyām)	उ॒दरैः॑ (udáraiḥ) उ॒दरे॑भिः¹ (udárebhiḥ¹)
dative	उ॒दरा॑य (udárāya)	उ॒दरा॑भ्याम् (udárābhyām)	उ॒दरे॑भ्यः (udárebhyaḥ)
ablative	उ॒दरा॑त् (udárāt)	उ॒दरा॑भ्याम् (udárābhyām)	उ॒दरे॑भ्यः (udárebhyaḥ)
genitive	उ॒दर॑स्य (udárasya)	उ॒दर॑योः (udárayoḥ)	उ॒दरा॑णाम् (udárāṇām)
locative	उ॒दरे॑ (udáre)	उ॒दर॑योः (udárayoḥ)	उ॒दरे॑षु (udáreṣu)
vocative	उद॑र (údara)	उद॑रे (údare)	उद॑राणि (údarāṇi) उद॑रा¹ (údarā¹)

¹Vedic

Descendants

→ Hindi: उदर (udar)
Maharastri Prakrit: 𑀉𑀅𑀭 (uara)
→ Telugu: ఉదరము (udaramu)

[1] Berntsen, Maxine (1982–1983), “उदर”, in A Basic Marathi-English Dictionary, New Delhi: American Institute of Indian Studies

[2] दाते, यशवंत रामकृष्ण [Date, Yashwant Ramkrishna] (1932-1950), “उदर”, in महाराष्ट्र शब्दकोश (mahārāṣṭra śabdakoś) (in Marathi), पुणे [Pune]: महाराष्ट्र कोशमंडळ (mahārāṣṭra kośmaṇḍaḷ)

[1]

[2]