ऋजु

Sanskrit

Alternative scripts

Alternative scripts

• ঋজু (Assamese script)
• ᬋᬚᬸ (Balinese script)
• ঋজু (Bengali script)
• 𑰆𑰕𑰲 (Bhaiksuki script)
• 𑀋𑀚𑀼 (Brahmi script)
• ၒဇု (Burmese script)
• ઋજુ (Gujarati script)
• ਰਜੁ (Gurmukhi script)
• 𑌋𑌜𑍁 (Grantha script)
• ꦉꦗꦸ (Javanese script)
• 𑂩𑂱𑂔𑂳 (Kaithi script)
• ಋಜು (Kannada script)
• ឫជុ (Khmer script)
• ຣິຊຸ (Lao script)
• ഋജു (Malayalam script)
• ᡵᡳᡯᡠ (Manchu script)
• 𑘆𑘕𑘳 (Modi script)
• ᠷᠢᠽᠤ (Mongolian script)
• 𑦦𑦵𑧔 (Nandinagari script)
• 𑐆𑐖𑐸 (Newa script)
• ଋଜୁ (Odia script)
• ꢈꢙꢸ (Saurashtra script)
• 𑆉𑆘𑆶 (Sharada script)
• 𑖆𑖕𑖲 (Siddham script)
• ඍජු (Sinhalese script)
• 𑩐𑩙𑩣𑩒 (Soyombo script)
• 𑚑𑚰 (Takri script)
• ரிஜு (Tamil script)
• ఋజు (Telugu script)
• ฤชุ (Thai script)
• རྀ་ཛུ (Tibetan script)
• 𑒇𑒖𑒳 (Tirhuta script)
• 𑨫𑨉𑨥𑨃 (Zanabazar Square script)

Etymology

From Proto-Indo-Iranian *Hr̥ȷ́úš (“straight”), from Proto-Indo-European *h₃r̥ǵ-ú-s ~ *h₃r̥ǵ-éw-s, from *h₃reǵ- (“straight, right”). Cognate with Avestan 𐬆𐬭𐬆𐬰𐬎 (ər^əzu), Ancient Greek ὀρεκτός (orektós), Latin rēctus, English right.

Pronunciation

• (Vedic) IPA^(key): /r̩.d͡ʑú/
• (Classical Sanskrit) IPA^(key): /r̩.d͡ʑu/

Adjective

ऋ॒जु • (ṛjú) stem (comparative रजी॑यस् or ऋजी॑यस्, superlative रजि॑ष्ठ or ऋजि॑ष्ठ, root ऋज्)

1. straight, upright, tending in a straight direction
   • c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda
2. frank, honest, sincere
   • c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda
   • c. 1200 BCE – 1000 BCE, Atharvaveda
   • c. 400 BCE, Mahābhārata

Declension

Masculine u-stem declension of ऋ॒जु

	singular	dual	plural
nominative	ऋ॒जुः (ṛjúḥ)	ऋ॒जू (ṛjū́)	ऋ॒जवः॑ (ṛjávaḥ)
accusative	ऋ॒जुम् (ṛjúm)	ऋ॒जू (ṛjū́)	ऋ॒जून् (ṛjū́n)
instrumental	ऋ॒जुना॑ (ṛjúnā) ऋ॒ज्वा¹ (ṛjvā́¹)	ऋ॒जुभ्या॑म् (ṛjúbhyām)	ऋ॒जुभिः॑ (ṛjúbhiḥ)
dative	ऋ॒जवे॑ (ṛjáve) ऋ॒ज्वे¹ (ṛjvé¹)	ऋ॒जुभ्या॑म् (ṛjúbhyām)	ऋ॒जुभ्यः॑ (ṛjúbhyaḥ)
ablative	ऋ॒जोः (ṛjóḥ) ऋ॒ज्वः¹ (ṛjváḥ¹)	ऋ॒जुभ्या॑म् (ṛjúbhyām)	ऋ॒जुभ्यः॑ (ṛjúbhyaḥ)
genitive	ऋ॒जोः (ṛjóḥ) ऋ॒ज्वः¹ (ṛjváḥ¹)	ऋ॒ज्वोः (ṛjvóḥ)	ऋ॒जू॒नाम् (ṛjūnā́m)
locative	ऋ॒जौ (ṛjáu)	ऋ॒ज्वोः (ṛjvóḥ)	ऋ॒जुषु॑ (ṛjúṣu)
vocative	ऋजो॑ (ṛ́jo)	ऋजू॑ (ṛ́jū)	ऋज॑वः (ṛ́javaḥ)

• ¹Vedic

Feminine ī-stem declension of ऋ॒ज्वी

	singular	dual	plural
nominative	ऋ॒ज्वी (ṛjvī́)	ऋ॒ज्व्यौ॑ (ṛjvyàu) ऋ॒ज्वी¹ (ṛjvī́¹)	ऋ॒ज्व्यः॑ (ṛjvyàḥ) ऋ॒ज्वीः¹ (ṛjvī́ḥ¹)
accusative	ऋ॒ज्वीम् (ṛjvī́m)	ऋ॒ज्व्यौ॑ (ṛjvyàu) ऋ॒ज्वी¹ (ṛjvī́¹)	ऋ॒ज्वीः (ṛjvī́ḥ)
instrumental	ऋ॒ज्व्या (ṛjvyā́)	ऋ॒ज्वीभ्या॑म् (ṛjvī́bhyām)	ऋ॒ज्वीभिः॑ (ṛjvī́bhiḥ)
dative	ऋ॒ज्व्यै (ṛjvyái)	ऋ॒ज्वीभ्या॑म् (ṛjvī́bhyām)	ऋ॒ज्वीभ्यः॑ (ṛjvī́bhyaḥ)
ablative	ऋ॒ज्व्याः (ṛjvyā́ḥ) ऋ॒ज्व्यै² (ṛjvyái²)	ऋ॒ज्वीभ्या॑म् (ṛjvī́bhyām)	ऋ॒ज्वीभ्यः॑ (ṛjvī́bhyaḥ)
genitive	ऋ॒ज्व्याः (ṛjvyā́ḥ) ऋ॒ज्व्यै² (ṛjvyái²)	ऋ॒ज्व्योः (ṛjvyóḥ)	ऋ॒ज्वीना॑म् (ṛjvī́nām) ऋ॒ज्वी॒नाम्³ (ṛjvīnā́m³)
locative	ऋ॒ज्व्याम् (ṛjvyā́m)	ऋ॒ज्व्योः (ṛjvyóḥ)	ऋ॒ज्वीषु॑ (ṛjvī́ṣu)
vocative	ऋज्वि॑ (ṛ́jvi)	ऋज्व्यौ॑ (ṛ́jvyau) ऋज्वी॑¹ (ṛ́jvī¹)	ऋज्व्यः॑ (ṛ́jvyaḥ) ऋज्वीः॑¹ (ṛ́jvīḥ¹)

• ¹Vedic
• ²Brāhmaṇas
• ³Rigvedic

Neuter u-stem declension of ऋ॒जु

	singular	dual	plural
nominative	ऋ॒जु (ṛjú)	ऋ॒जुनी॑ (ṛjúnī) ऋ॒ज्वी¹ (ṛjvī́¹)	ऋ॒जूनि॑ (ṛjū́ni) ऋ॒जु¹ (ṛjú¹) ऋ॒जू¹ (ṛjū́¹)
accusative	ऋ॒जु (ṛjú)	ऋ॒जुनी॑ (ṛjúnī) ऋ॒ज्वी¹ (ṛjvī́¹)	ऋ॒जूनि॑ (ṛjū́ni) ऋ॒जु¹ (ṛjú¹) ऋ॒जू¹ (ṛjū́¹)
instrumental	ऋ॒जुना॑ (ṛjúnā) ऋ॒ज्वा¹ (ṛjvā́¹)	ऋ॒जुभ्या॑म् (ṛjúbhyām)	ऋ॒जुभिः॑ (ṛjúbhiḥ)
dative	ऋ॒जुने॑ (ṛjúne) ऋ॒जवे॑ (ṛjáve) ऋ॒ज्वे¹ (ṛjvé¹)	ऋ॒जुभ्या॑म् (ṛjúbhyām)	ऋ॒जुभ्यः॑ (ṛjúbhyaḥ)
ablative	ऋ॒जुनः॑ (ṛjúnaḥ) ऋ॒जोः (ṛjóḥ) ऋ॒ज्वः¹ (ṛjváḥ¹)	ऋ॒जुभ्या॑म् (ṛjúbhyām)	ऋ॒जुभ्यः॑ (ṛjúbhyaḥ)
genitive	ऋ॒जुनः॑ (ṛjúnaḥ) ऋ॒जोः (ṛjóḥ) ऋ॒ज्वः¹ (ṛjváḥ¹)	ऋ॒जुनोः॑ (ṛjúnoḥ) ऋ॒ज्वोः (ṛjvóḥ)	ऋ॒जू॒नाम् (ṛjūnā́m)
locative	ऋ॒जुनि॑ (ṛjúni) ऋ॒जौ (ṛjáu)	ऋ॒जुनोः॑ (ṛjúnoḥ) ऋ॒ज्वोः (ṛjvóḥ)	ऋ॒जुषु॑ (ṛjúṣu)
vocative	ऋजु॑ (ṛ́ju) ऋजो॑ (ṛ́jo)	ऋजु॑नी (ṛ́junī) ऋज्वी॑¹ (ṛ́jvī¹)	ऋजू॑नि (ṛ́jūni) ऋजु॑¹ (ṛ́ju¹) ऋजू॑¹ (ṛ́jū¹)

• ¹Vedic

Adverb

ऋ॒जु • (ṛjú)

1. correctly; in a straight manner
   • c. 1500 BCE – 1000 BCE, Ṛgveda
   • c. 1200 BCE – 1000 BCE, Atharvaveda

Derived terms

• अनृ॑जु (ánṛju)
• अन्वृ॑जु (ánvṛju)
• आर्जव (ārjava)
• ऋ॒जि॒प्य (ṛjipyá)
• ऋजिमन् (ṛjiman)
• ऋ॒जिश्व॑न् (ṛjíśvan)
• ऋजी॑ति (ṛ́jīti)
• ऋ॒जी॒पिन् (ṛjīpín)
• ऋजुकाय (ṛjukāya)
• ऋ॒जु॒क्र॒तु (ṛjukratú)
• ऋ॒जु॒ग (ṛjugá)
• ऋजुगात्रता (ṛjugātratā)
• ऋजुगाथ (ṛjugātha)
• ऋजुता (ṛjutā, “uprightness”)
• ऋजुत्व (ṛjutva)
• ऋजुदारुमय (ṛjudārumaya)
• ऋजुदास (ṛjudāsa)
• ऋजुदृश् (ṛjudṛś)
• ऋ॒जु॒धा (ṛjudhā́)
• ऋ॒जु॒नी॒ति (ṛjunītí)
• ऋजुपक्ष (ṛjupakṣa)
• ऋजुपालिका (ṛjupālikā)
• ऋजुबुद्धि (ṛjubuddhi)
• ऋजुमति (ṛjumati)
• ऋजुमिताक्षरा (ṛjumitākṣarā)
• ऋ॒जु॒मु॒ष्क (ṛjumuṣká)
• ऋजुयोधिन् (ṛjuyodhin)
• ऋजुरश्मि (ṛjuraśmi)
• ऋजुरोहित (ṛjurohita)
• ऋजुलेख (ṛjulekha)
• ऋजुलेखा (ṛjulekhā)
• ऋ॒जु॒वनि॑ (ṛjuváni)
• ऋजुव्याकरण (ṛjuvyākaraṇa)
• ऋजुशंस (ṛjuśaṃsa)
• ऋजुसर्प (ṛjusarpa)
• ऋ॒जु॒हस्त॑ (ṛjuhásta)
• ऋजूक (ṛjūka)
• ऋजूकरण (ṛjūkaraṇa)
• ऋजूकृ (ṛjūkṛ)
• ऋजूकृत (ṛjūkṛta)
• ऋजू॑नस् (ṛ́jūnas)
• ऋजूय (ṛjūya)
• ऋ॒जूय॑त् (ṛjū́yat)
• ऋ॒जू॒या (ṛjūyā́)
• ऋ॒जू॒यु (ṛjūyú)
• ऋ॒ज्र (ṛjrá)
• ऋ॒ज्राश्व॑ (ṛjrā́śva)
• ऋ॒ज्वञ्च् (ṛjváñc)
• ऋज्वागत (ṛjvāgata)
• ऋज्वायत (ṛjvāyata)
• ऋ॒ज्वा॒लि॒खि॒त (ṛjvālikhitá)
• ऋज्वाह्व (ṛjvāhva)
• ऋ॒ज्वी (ṛjvī́)
• ब्रह्मसूत्रऋजुव्याख्या (brahmasūtraṛjuvyākhyā)

Related terms

• अभ्यृञ्ज् (abhyṛñj)
• ऋञ्जते (ṛñjate)
• ऋञ्ज् (ṛñj)
• रजि॑ (ráji)

Descendants

• Dardic:
  • Kalasha: úǰak
  • → Waigali: üjā, üjā̃ka
• Maharastri Prakrit: 𑀉𑀚𑁆𑀚𑀼 (ujju)
  • Old Marathi:

    Devanagari script: उजु (uju)

    Modi script: 𑘄𑘕𑘳 (uju)

  • ⇒ Maharastri Prakrit: 𑀉𑀚𑁆𑀚𑀼𑀅 (ujjua)
    • Konkani: ujvẽ

      Devanagari script: उजवें

      Kannada script: ಉಜವೆಂ

      Latin script: uzvem

    • Old Marathi:

      Devanagari script: उजिवा (ujivā)

      Modi script: 𑘄𑘕𑘲𑘪𑘰 (ujīvā)

      • Marathi: उजवे (ujve)
• Pali: uju
• Sauraseni Prakrit: 𑀅𑀁𑀚𑀼 (aṃju)
  • Hindi: अंजु (añju)
• → Bengali: ঋজু (riju)
• → Old Javanese: [script needed] (ṛju)
  • Javanese: ꦉꦗꦸ (reju)
• → Malayalam: ഋജു (r̥ju)