kościół

From Wiktionary, the free dictionary
Jump to navigation Jump to search
See also: kościōł and Kościół

Old Polish

[edit]

Etymology

[edit]

Borrowed from Old Czech kostel.[1][2][3][4][5][6] First attested in the 14th century.

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): (10th–15th CE) /kɔɕt͡ɕɔːɫ/
  • IPA(key): (15th CE) /kɔɕt͡ɕoɫ/

Noun

[edit]

kościół m inan (diminutive kościołek, related adjective kościelny)

  1. (religion, attested in Lesser Poland) church
  2. (law, attested in Greater Poland) individual legal unit associated with a given church
    • 1959 [1429], Henryk Kowalewicz, Władysław Kuraszkiewicz, editors, Wielkopolskie roty sądowe XIV-XV wieku, Roty poznańskie, volume I, number 1522, Poznań:
      Yszem ya nye daual pol grzywny grossi schyrokych czynsu do cosczola posnanskyego
      [Iżem ja nie dawał poł grzywny groszy szyrokich czynszu do kościoła poznańskiego]
  3. (attested in Lesser Poland) church's ministry or clergy
    • 1892 [1484], Hieronim Łopaciński, editor, Reguła trzeciego zakonu św. Franciszka i drobniejsze zabytki języka polskiego z końca w. XV i początku XVI[5], Krakow, page 714:
      A thako czi yzczy laczynnyczy... mayą moviczi... ony psalmy, ktore movya y pelnyą kaplany albo też spyeva albo obchodzy kozycziol katedralzky albo onego bysskupzthva (quos dicunt clerici vel ecclesia cathedralis)
      [A tako ci iści łacinnicy... mają mowić(i)... ony psalmy, ktore mowią i pełnią kapłani albo też śpiewa albo obchodzi kościoł katedralski albo onego biskupstwa (quos dicunt clerici vel ecclesia cathedralis)]
  4. (attested in Greater Poland) church (group of people of the same faith)
    • 1915 [Middle of the 15th century], Jan Łoś, editor, Przegląd językowych zabytków staropolskich do r. 1543[6], Gniezno, page 518:
      Suche dny tak kosczyol trzyma
      [Suche dni tak kościoł trzyma]
    • 1874-1891 [Fifteenth century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności[7], [8], [9], volume XIX, page 89:
      Jesus... koszczyol poleczyl Pyotrowy
      [Jesus... kościoł polecił Piotrowi]
    • Middle of the 15th century, Rozmyślanie o żywocie Pana Jezusa[10], page 540:
      Czczyenye o posvyączanyv kosczyola bozego y o vstavyenyv novey *vylykonoczy
      [Czcienie o poświęcaniu kościoła bożego i o ustawieniu nowej Wilikonocy]
  5. (attested in Lesser Poland) gathering of people
    • 1939 [end of the 14th century], Ryszard Ganszyniec, Witold Taszycki, Stefan Kubica, Ludwik Bernacki, editors, Psałterz florjański łacińsko-polsko-niemiecki [Sankt Florian Psalter]‎[11], Krakow: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, z zasiłkiem Sejmu Śląskiego [The Ossoliński National Institute: with the benefit of the Silesian Parliament], pages 27, 17:
      V czebe chwala moia w kosczele welikem (in ecclesia magna)
      [U ciebie chwała moja w kościele wielikiem (in ecclesia magna)]

Derived terms

[edit]
adjectives
nouns

Descendants

[edit]

References

[edit]
  1. ^ Boryś, Wiesław (2005) “kościół”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
  2. ^ Mańczak, Witold (2017) “kościół”, in Polski słownik etymologiczny (in Polish), Kraków: Polska Akademia Umiejętności, →ISBN
  3. ^ Sławski, Franciszek (1958-1965) “kościół”, in Jan Safarewicz, Andrzej Siudut, editors, Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological dictionary of the Polish language] (in Polish), Kraków: Towarzystwo Miłośników Języka Polskiego
  4. ^ Bańkowski, Andrzej (2000) “kościół”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
  5. ^ Krystyna Długosz-Kurczabowa (2021) Wielki słownik etymologiczno-historyczny języka polskiego, →ISBN
  6. ^ Brückner, Aleksander (1927) “kościół”, in Słownik etymologiczny języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish), Warsaw: Wiedza Powszechna

Polish

[edit]
Polish Wikipedia has an article on:
Wikipedia pl
kościół

Etymology

[edit]

Inherited from Old Polish kościół. Doublet of kasztel.

Pronunciation

[edit]

Noun

[edit]

kościół m inan (diminutive kościółek, related adjective kościelny)

  1. (Christianity) church (Christian house of worship, usually with reference to Catholicism)
    Coordinate terms: cerkiew, zbór
  2. (Christianity) church (Christian religious organisation)

Declension

[edit]

Derived terms

[edit]
proverbs
verbs
[edit]
adjectives

Descendants

[edit]

Trivia

[edit]

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), kościół is one of the most used words in Polish, appearing 21 times in scientific texts, 15 times in news, 42 times in essays, 16 times in fiction, and 16 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 110 times, making it the 560th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]

References

[edit]
  1. ^ Ida Kurcz (1990) “kościół”, in Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej [Frequency dictionary of the Polish language]‎[1] (in Polish), volume 1, Kraków, Warszawa: Polska Akademia Nauk. Instytut Języka Polskiego, page 198

Further reading

[edit]