mbyt

Albanian

Alternative forms

• mbys (Standard)
• myt, mȣt [myt] (Gheg)

Etymology

From *(ë)m-byt, with the prefix identical to that in mbloj and inherited from Proto-Albanian *án(a)- (“on, upon”). The base *byt comes from *býti < Proto-Albanian *búti < *bútit < *búti̯it < *búti̯et < Pre-Proto-Albanian *búti̯ét < *bʰut-i̯é-ti, from Proto-Indo-European *bʰut-i̯é/ó- (“to strike”), from *bʰeu̯d- (“to strike”).

Verb

mbyt (aorist mbyta, participle mbytur)

1. to strangle, suffocate, choke to death
2. to stifle
3. (figurative) to drown

   U mbytsh në borxhe!

   May you drown in debt!

4. (regional) to kill (by striking)

Conjugation

Standard Albanian conjugation of mbyt (active voice)

• Show compound tenses:  

		participle		mbytur
		gerund		duke mbytur
		infinitive		për të mbytur
singular			plural
1st pers.	2nd pers.	3rd pers.	1st pers.	2nd pers.	3rd pers.
indicative	present	mbyt (mbys)	mbyt (mbys)	mbyt (mbys)	mbytim (mbysim)	mbytini (mbysini)	mbytin (mbysin)
	imperfect	mbytja	mbytje	mbyste	mbytnim	mbytnit	mbytnin
	aorist	mbyta	mbyte	mbyti	mbytëm	mbytët	mbytën
perfect	kam mbytur	ke mbytur	ka mbytur	kemi mbytur	keni mbytur	kanë mbytur
past perfect	kisha mbytur	kishe mbytur	kishte mbytur	kishim mbytur	kishit mbytur	kishin mbytur
aorist II	pata mbytur	pate mbytur	pati mbytur	patëm mbytur	patët mbytur	patën mbytur
future1	do të mbyt (mbys)	do të mbytësh (mbysësh)	do të mbytë (mbysë)	do të mbytim (mbysim)	do të mbytini (mbysini)	do të mbytin (mbysin)
future perfect2	do të kem mbytur	do të kesh mbytur	do të ketë mbytur	do të kemi mbytur	do të keni mbytur	do të kenë mbytur
subjunctive	present	të mbyt (mbys)	të mbytësh (mbysësh)	të mbytë (mbysë)	të mbytim (mbysim)	të mbytini (mbysini)	të mbytin (mbysin)
imperfect	të mbytja	të mbytje	të mbyste	të mbytnim	të mbytnit	të mbytnin
perfect	të kem mbytur	të kesh mbytur	të ketë mbytur	të kemi mbytur	të keni mbytur	të kenë mbytur
past perfect	të kisha mbytur	të kishe mbytur	të kishte mbytur	të kishim mbytur	të kishit mbytur	të kishin mbytur
conditional1, 2	imperfect	do të mbytja	do të mbytje	do të mbyste	do të mbytnim	do të mbytnit	do të mbytnin
	past perfect	do të kisha mbytur	do të kishe mbytur	do të kishte mbytur	do të kishim mbytur	do të kishit mbytur	do të kishin mbytur
optative	present	mbytsha	mbytsh	mbytë	mbytshim	mbytshi	mbytshin
perfect	paça mbytur	paç mbytur	pastë mbytur	paçim mbytur	paçit mbytur	paçin mbytur
admirative	present	mbytkam	mbytke	mbytka	mbytkemi	mbytkeni	mbytkan
	imperfect	mbytkësha	mbytkëshe	mbytkësh (mbytkej)	mbytkëshim	mbytkëshit	mbytkëshin
perfect	paskam mbytur	paske mbytur	paska mbytur	paskemi mbytur	paskeni mbytur	paskan mbytur
past perfect	paskësha mbytur	paskëshe mbytur	paskësh mbytur	paskëshim mbytur	paskëshit mbytur	paskëshin mbytur
imperative	present	—	mbyt	—	—	mbytni	—
1) indicative future identical with conditional present 2) indicative future perfect identical with conditional perfect

Standard Albanian conjugation of mbyt (mediopassive conjugation)

• Show compound tenses:  

		participle		mbytur
		gerund		duke u mbytur
		infinitive		për t'u mbytur
singular			plural
1st pers.	2nd pers.	3rd pers.	1st pers.	2nd pers.	3rd pers.
indicative	present	mbytem	mbytesh	mbytet	mbytemi	mbyteni	mbyten
	imperfect	mbytesha	mbyteshe	mbytej (mbytesh)	mbyteshim	mbyteshit	mbyteshin
	aorist	u mbyta	u mbyte	u mbyti	u mbytëm	u mbytët	u mbytën
perfect	jam mbytur	je mbytur	është mbytur	jemi mbytur	jeni mbytur	janë mbytur
past perfect	isha mbytur	ishe mbytur	ishte mbytur	ishim mbytur	ishit mbytur	ishin mbytur
aorist II	qeshë mbytur	qe mbytur	qe mbytur	qemë mbytur	qetë mbytur	qenë mbytur
future1	do të mbytem	do të mbytesh	do të mbytet	do të mbytemi	do të mbyteni	do të mbyten
future perfect2	do të jem mbytur	do të jesh mbytur	do të jetë mbytur	do të jemi mbytur	do të jeni mbytur	do të jenë mbytur
subjunctive	present	të mbytem	të mbytesh	të mbytet	të mbytemi	të mbyteni	të mbyten
imperfect	të mbytesha	të mbyteshe	të mbytej (mbytesh)	të mbyteshim	të mbyteshit	të mbyteshin
perfect	të jem mbytur	të jesh mbytur	të jetë mbytur	të jemi mbytur	të jeni mbytur	të jenë mbytur
past perfect	të isha mbytur	të ishe mbytur	të ishte mbytur	të ishim mbytur	të ishit mbytur	të ishin mbytur
conditional1, 2	imperfect	do të mbytesha	do të mbyteshe	do të mbytej (mbytesh)	do të mbyteshim	do të mbyteshit	do të mbyteshin
	past perfect	do të isha mbytur	do të ishe mbytur	do të ishte mbytur	do të ishim mbytur	do të ishit mbytur	do të ishin mbytur
optative	present	u mbytsha	u mbytsh	u mbytë	u mbytshim	u mbytshi	u mbytshin
perfect	qofsha mbytur	qofsh mbytur	qoftë mbytur	qofshim mbytur	qofshit mbytur	qofshin mbytur
admirative	present	u mbytkam	u mbytke	u mbytka	u mbytkemi	u mbytkeni	u mbytkan
	imperfect	u mbytkësha	u mbytkëshe	u mbytkësh (mbytkej)	u mbytkëshim	u mbytkëshit	u mbytkëshin
perfect	qenkam mbytur	qenke mbytur	qenka mbytur	qenkemi mbytur	qenkeni mbytur	qenkan mbytur
past perfect	qenkësha mbytur	qenkëshe mbytur	qenkësh mbytur	qenkëshim mbytur	qenkëshit mbytur	qenkëshin mbytur
imperative	present	—	mbytu	—	—	mbytuni	—
1) indicative future identical with conditional present 2) indicative future perfect identical with conditional perfect

Derived terms

• mbytas
• mbytës
• mbytje

Further reading

• “mbyt”, in FGJSH: Fjalor i gjuhës shqipe [Dictionary of the Albanian language] (in Albanian), 2006
• FGJSSH: Fjalor i gjuhës së sotme shqipe [Dictionary of the modern Albanian language]‎^[1], 1980
• Newmark, Leonard (1999), “mbyt”, in Oxford Albanian-English Dictionary‎^[2]

Suyá

Etymology

From Proto-Northern Jê *mbyt (“sun”) < Proto-Cerrado *mbyt (“sun”) < Proto-Jê *mbyt (“celestial body”).

Pronunciation

• IPA^(key): [ˈmbyt]

Noun

mbyt

1. Form of mbyry (utterance-medial variant)

   Hwĩsôsôk itha khãm kê wapatá me pá me ngô me hwykha me mbyt me khajkhwa me ithadjê ro sujarẽni.

   This book also discusses the importance of our villages, forests, rivers, lands, the sun and the sky.