odewrzeć

Old Polish

Alternative forms

• otewrzeć

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *étider.

Proto-Balto-Slavic *ati

Proto-Slavic *otъ

Proto-Slavic *otъ-

Proto-Indo-European *werH-der.

Proto-Balto-Slavic *wérˀtei

Proto-Slavic *verti

Proto-Slavic *otъvèrti

Old Polish odewrzeć

Inherited from Proto-Slavic *otъvèrti.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /ɔdɛvr̝ɛt͡ɕʲ/
• IPA^(key): (15^th CE) /ɔdɛvr̝ɛt͡ɕʲ/

Verb

odewrzeć pf (imperfective otwirać)

1. to open (to make the inside of something accessible or allow for passage by moving from a shut position)
   • 1930 [c. 1455], “Jer”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, section 13,19:

     Myasta wasza... zawarta sø a nye, kto bi odwarl (non est, qui aperiat)

     [Miasta wasza... zawarta są a nie, kto by odwarł (non est, qui aperiat)]

2. to open (to spread; to expand into an open or loose position)
   • 1930 [c. 1455], “IV Reg”, in Ludwik Bernacki, editor, Biblia królowej Zofii (Biblia szaroszpatacka)‎^{transliteration, transcription}, 19, 16:

     Odewrzi, panye, oczy twoge (aperi, domine, oculos tuos) a wydz!

     [Odewrzy, Panie, oczy twoje (aperi, Domine, oculos tuos) a widz!]

3. to reveal, to disclose, to confess
   • 1876-1929 [15th century], Vatroslav Jagić, editor, Archiv für slavische Philologie‎^[1], volume XV, page 534:

     Sit... confessio... czysta, oth[w]arta (nuda), rostropna y dobrowolna

     [Sit... confessio... czysta, ot[w]arta (nuda), roztropna i dobrowolna]

Derived terms

nouns

• otwarto ucho
• otworzenie

phrases

• otewrą się oczy

Descendants

• Polish: odewrzeć (dialectal)
• Silesian: ôdewrzić

References

• B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “odewrzeć, otewrzeć”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *étider.

Proto-Balto-Slavic *ati

Proto-Slavic *otъ

Proto-Slavic *otъ-

Proto-Indo-European *werH-der.

Proto-Balto-Slavic *wérˀtei

Proto-Slavic *verti

Proto-Slavic *otъvèrti

Old Polish odewrzeć

Polish odewrzeć

Inherited from Old Polish odewrzeć.

Pronunciation

• IPA^(key): /ɔˈdɛ.vʐɛt͡ɕ/
• Rhymes: -ɛvʐɛt͡ɕ
• Syllabification: o‧de‧wrzeć

Verb

odewrzeć pf (imperfective otwierać)

1. (transitive, dialectal, otherwise obsolete) to open (to make something accessible or allow for passage by moving from a shut position)

   Synonym: otworzyć

2. (reflexive with się, dialectal, otherwise obsolete) to open (to become open)

   Synonym: otworzyć się

Conjugation

Conjugation of odewrzeć pf

	person	singular			plural
		masculine	feminine	neuter	virile	nonvirile
infinitive		odewrzeć
future tense	1st	odewrę			odewrzemy
	2nd	odewrzesz			odewrzecie
	3rd	odewrze			odewrą
	impersonal	odewrze się
past tense	1st	otwarłem, -(e)m otwarł	otwarłam, -(e)m otwarła	otwarłom, -(e)m otwarło	otwarliśmy, -(e)śmy otwarli	otwarłyśmy, -(e)śmy otwarły
	2nd	otwarłeś, -(e)ś otwarł	otwarłaś, -(e)ś otwarła	otwarłoś, -(e)ś otwarło	otwarliście, -(e)ście otwarli	otwarłyście, -(e)ście otwarły
	3rd	otwarł	otwarła	otwarło	otwarli	otwarły
conditional	1st	otwarłbym, bym otwarł	otwarłabym, bym otwarła	otwarłobym, bym otwarło	otwarlibyśmy, byśmy otwarli	otwarłybyśmy, byśmy otwarły
	2nd	otwarłbyś, byś otwarł	otwarłabyś, byś otwarła	otwarłobyś, byś otwarło	otwarlibyście, byście otwarli	otwarłybyście, byście otwarły
	3rd	otwarłby, by otwarł	otwarłaby, by otwarła	otwarłoby, by otwarło	otwarliby, by otwarli	otwarłyby, by otwarły
imperative	1st	niech odewrę			odewrzyjmy
	2nd	odewrzyj			odewrzyjcie
	3rd	niech odewrze			niech odewrą
passive adjectival participle		otwarty	otwarta	otwarte	otwarci	otwarte
anterior adverbial participle		otwarłszy
verbal noun		otwarcie

Derived terms

adjective

• otwarty

nouns

• otwarcie
• otwartość

Related terms

nouns

• otwieracz
• otwornica
• otwór

Further reading

• odewrzeć in Polish dictionaries at PWN