przy

See also: przy-

Old Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *per-

Proto-Indo-European *préy

Proto-Balto-Slavic *prei

Proto-Slavic *pri

Old Polish przy

Inherited from Proto-Slavic *pri. First attested in the 14th century.

Pronunciation

• IPA^(key): (10^th–15^th CE) /pr̝i/
• IPA^(key): (15^th CE) /pr̝i/

Preposition

przy [with locative]

1. by, at, next to, near
2. with, alongside
3. denotes a simultaneous event at
4. denotes ownership with, at
5. denotes action performed by someone
6. besides, aside from, furthermore

Derived terms

adverb

• przy szyi

prefix

• przy-

Descendants

• Polish: przy
• Silesian: przi

References

• Bożena Sieradzka-Baziur, et al., editors (2011–2015), “przy”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN

Polish

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *per-

Proto-Indo-European *préy

Proto-Balto-Slavic *prei

Proto-Slavic *pri

Old Polish przy

Polish przy

Inherited from Old Polish przy.

Pronunciation

 

• IPA^(key): /ˈpʂɘ/

• (Middle Polish) IPA^(key): (16^th c.) /pr̝ɨ/, (17^th–18^th c.) /pʂɨ/

• Audio 1:

  (file)

• Audio 2:

  (file)

• Rhymes: -ɘ
• Syllabification: przy

Preposition

przy [with locative]

1. by, at, next to, near

   Synonyms: u, pod, blisko, niedaleko

   Ona siedziała przy mnie. ― She sat near me.

2. in front of (in the presence of, or in contrast to)

   Synonym: przed

   Nie rób tego przy dzieciach! ― Don't do that in front of the children!

   Przy nim wyglądał bardzo nisko. ― He looked very short next to him.

3. indicates belonging to something higher in position or power

   Guziki przy sweterze. ― Sweater buttons.

   Asystent przy szefie. ― The boss's assistant.

4. at (indicates rate)

   Wypadek przy pięćdziesięciu kilometrach na godzinę. ― An accident at fifty kilometers an hour.

5. over

   Pogadamy o tym przy piwie. ― We'll talk about this over a beer.

6. in; with; at

   Pracuję przy przetwarzniu danych. ― I work at data processing.

   Pomaga mi przy zbiorach. ― She helps me with the harvest.

Derived terms

conjunctions

• przy czym
• przy tym

prefix

• przy-

Trivia

According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), przy is one of the most used words in Polish, appearing 286 times in scientific texts, 233 times in news, 187 times in essays, 182 times in fiction, and 107 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 995 times, making it the 30th most common word in a corpus of 500,000 words.

Further reading

• “przy”, in Wielki słownik języka polskiego‎^[2] (in Polish), Instytut Języka Polskiego PAN
• “przy”, in Polish dictionaries at PWN‎^[3] (in Polish)
• Maria Renata Mayenowa; Stanisław Rospond; Witold Taszycki; Stefan Hrabec; Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023), “przy”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
• “PRZY”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 10 September 2008
• Samuel Bogumił Linde (1807–1814), “przy”, in Słownik języka polskiego
• Aleksander Zdanowicz (1861), “przy”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
• J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1912), “przy”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 5, Warsaw, page 259