łichííʼ
Appearance
Navajo
[edit]Etymology
[edit]łi- (adjectival) + -∅- (ni-modal 3rd person subject prefix) + -∅- (classifier) + -chííʼ (neuter imperfective stem of root -CHIIʼ, “to be red”).
Compare Dogrib dekʼo, Ahtna ltʼeli, Wailaki łchiid.
The łi- prefix appears to have originated historically from the -ł- classifier. When this prefix appears immediately in pre-stem position, it takes the shape of a l- classifier.
Pronunciation
[edit]Verb
[edit]łichííʼ
- he/she/it is red
Usage notes
[edit]This is a neuter verb that only uses the imperfective stem.
Conjugation
[edit]Paradigm: Neuter imperfective (ni).
| imperfective | singular | duoplural | plural |
|---|---|---|---|
| 1st person | łinishchííʼ | łiniichííʼ | dałiniichííʼ |
| 2nd person | łiníchííʼ | łinohchííʼ | dałinohchííʼ |
| 3rd person | łichííʼ | daalchííʼ, dałichííʼ | |
| 4th person | jilchííʼ | dajilchííʼ | |
Noun
[edit]łichííʼ
Derived terms
[edit]- atsʼoos łichíʼígíí (“artery”)
- béésh łichíiʼii (“copper, bronze”)
- Bichʼah Łichíiʼii Bikéyah (“Turkey”)
- bílátah łichííʼígíí (“tulip”)
- Bitsiighaʼ Łichííʼí bikéyah (“Ireland”)
- Biʼééʼ Łichííʼí bikéyah (“Russia”)
- dibéłchíʼí (“brown”)
- didzéchííʼ (“cherry”)
- dił bee łichíʼígíí (“hemoglobin”)
- łichííʼ ałnáʼásdzoh (“Red Cross”)
- łichííʼí, łichíiʼii, łichííʼígíí
- łichxíʼí (“reddish orange”)
- Naʼashǫ́ʼiitsoh Łichííʼí Bikéyah (“Wales”)
- téél halchíʼí (“American robin”)
- Tsé Łichííʼ
See also
[edit]| łigai | łibá (dark gray: dinilzhin) |
łizhin |
| łichííʼ | łichxíʼí (light orange: diniltsxo); dibéłchíʼí, yishtłizh (dark brown: dinilzhin) |
łitso (light yellow: diniltso); dinilgai |
| dinooltłʼizh, chʼilgo dootłʼizh |
||
| dootłʼizhii | yágo dootłʼizh | dootłʼizh |
| diłhiłgo dootłʼizh | tsédídéehgo dootłʼizh | dinilchííʼ |
Categories:
- Navajo terms prefixed with łi-
- Navajo terms prefixed with ni- (modal)
- Navajo terms prefixed with ∅- (classifier)
- Navajo terms belonging to the root -CHIIʼ (red)
- Navajo terms with IPA pronunciation
- Navajo lemmas
- Navajo verbs
- Navajo terms with usage examples
- Navajo verbs in the neuter imperfective (ni) aspect
- Navajo nouns
- nv:Currency