батыр

See also: Батыр

Bashkir

Etymology

From Proto-Turkic *bagatur. Cognate with Kyrgyz баатыр (baatır), Southern Altai баатыр (baatïr). Doublet of баһадир (bahadir, “brave, strong”) and possibly of матур (matur, “beautiful”).

Pronunciation

• IPA^(key): [bɑˈtɯ̞ɾ]
• Hyphenation: ба‧тыр

Noun

батыр • (batır)

1. strong and brave man, especially renowned for his strength and martial prowess; hero
   • (Can we date this quote?), Дауыт Юлтый [Dawıt Jultıj, Daut Yultyy], (Please provide the book title or journal name):

     Атлан, батыр, атҡа, тот һөңгөңдө!

     Atlan, batır, atqa, tot höŋgöŋdö!

     Brave man, mount a horse, take your spear!

   Шунда ята батырҙың һөйәге.

   Şunda jata batırźıŋ höjəge.

   The hero's remains lie there.

   Батыр яуҙан ҡайтмаһа, даны ҡайтыр иленә.

   Batır jawźan qajtmaha, danı qajtır ilenə.

   If a hero does not return from war, his good name will return to his homeland.

   Батыр йәнтөйәгенә ярты быуаттан ҡайтты, тик һәйкәл булып ҡына.

   Batır jəntöjəgenə jartı bıwattan qajttı, tik həjkəl bulıp qına.

   The hero has (at last) returned to his home place after half a century - but only as a sculpture.

   1. historic Bashkir heroic warrior
2. (mythology) a male protagonist of Bashkir folk epics and fairy-tales

   Борон Урал арты башҡорттары илендә бик көслө батыр йәшәгән.

   Boron Ural artı başqorttarı ilendə bik köslö batır jəşəgən.

   Formerly, a very strong man used to live in the lands of Trans-Uralian Bashkirs.

Declension

Declension of батыр

	singular	plural
absolute	батыр (batır)	батырҙар (batırźar)
definite genitive	батырҙың (batırźıŋ)	батырҙарҙың (batırźarźıŋ)
dative	батырға (batırğa)	батырҙарға (batırźarğa)
definite accusative	батырҙы (batırźı)	батырҙарҙы (batırźarźı)
locative	батырҙа (batırźa)	батырҙарҙа (batırźarźa)
ablative	батырҙан (batırźan)	батырҙарҙан (batırźarźan)

Derived terms

• батырлыҡ (batırlıq)

Adjective

батыр • (batır)

1. brave, bold, courageous, plucky

Synonyms

• ҡыйыу (qıjıw), баҙнатсыл (baźnatsıl), баҙымсаҡ (baźımsaq), йөрәкле (jörəkle)

Antonyms

• ҡурҡаҡ (qurqaq), йөрәкһеҙ (jörəkheź)

Kazakh

Alternative scripts

Arabic	باتىر
Cyrillic	батыр
Latin	batyr

Etymology

From Proto-Turkic *bagatur. Cognate with Kyrgyz баатыр (baatır), Southern Altai баатыр (baatïr), Turkish bahadır, etc. Doublet of баһадүр (bahadür) and possibly of матор (mator).

Adjective

батыр • (batyr)

1. valiant, brave, courageous, gallant

Synonyms

• батыл (batyl)
• ер (er)
• ерен (eren)
• ержүрек (erjürek)
• жүректі (jürektı)
• қайсар (qaisar)
• бөкей (bökei)

Noun

батыр • (batyr)

1. hero
2. (historical) baghatur (Turkic and Mongol honorific title)

Declension

Declension of батыр

	singular	plural
nominative	батыр (batyr)	батырлар (batyrlar)
genitive	батырдың (batyrdyñ)	батырлардың (batyrlardyñ)
dative	батырға (batyrğa)	батырларға (batyrlarğa)
accusative	батырды (batyrdy)	батырларды (batyrlardy)
locative	батырда (batyrda)	батырларда (batyrlarda)
ablative	батырдан (batyrdan)	батырлардан (batyrlardan)
instrumental	батырмен (batyrmen)	батырлармен (batyrlarmen)
similative	батырдай (batyrdai)	батырлардай (batyrlardai)

West Circassian

Etymology

From Proto-Turkic *bagatur. Cognate with Kyrgyz баатыр (baatır), Southern Altai баатыр (baatïr), Turkish bahadır, etc.

Pronunciation

• IPA^(key): [baːtər]

Adjective

батыр • (batər)

1. (archaic, rare) strong

Noun

батыр • (batər)

1. (archaic, rare) hero

Declension

Declension of батыр

case	singular	plural
indefinite	батырэ (batərɛ)	батырэхэ (batərɛxɛ)
nominative	батырэр (batərɛr)	батырэхэр (batərɛxɛr)
ergative	батырэм (batərɛm)	батырэхэмэ (batərɛxɛmɛ)
instrumental	батырэ(м)кӏэ (batərɛ(m)kʼɛ)	батырэхэ(м)кӏэ (batərɛxɛ(m)kʼɛ)
invertive	батырыу (batərəwu)	батырэхыу (batərɛxəwu)