будаа

Mongolian

Etymology

Inherited from Classical Mongolian ᠪᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ (budag-a), from Middle Mongol ᠪᠤᠳᠠᠭ᠍ᠠᠨ (budaɣan), from Proto-Mongolic *budaxan.

Perhaps related to Proto-Turkic *botka (“gruel”). (Can this⁽⁺⁾ etymology be sourced?)

Compare Dongxiang budan, Bashkir бутҡа (butqa), Chuvash пӑтӑ (păt̬ă).

Noun

будаа • (budaa) (Mongolian spelling ᠪᠤᠳᠠᠭ᠎ᠠ (budag-a)); (hidden-n declension)

1. grain

   Synonyms: амуу (amuu), тариа (taria), амуу тариа (amuu taria)

2. gruel, porridge
3. meal

Usage notes

• будаа means grain in general, but may refer to a particular cereal depending on the locality and register.

Declension

Declension of будаа (а-harmonic hidden-n нууд-pl)

attributive будаан budaan singular / indefinite definite plural nominative будаа budaa будаанууд budaanuud genitive будааны budaany будаануудын budaanuudyn accusative будааг budaag будаануудыг budaanuudyg dative-locative будаанд budaand будаануудад budaanuudad ablative будаанаас budaanaas будаануудаас budaanuudaas instrumental будаагаар budaagaar будаануудаар budaanuudaar comitative будаатай budaataj будаануудтай budaanuudtaj privative будаагүй budaagüj будаануудгүй budaanuudgüj directive будаа руу budaa ruu будаанууд руу budaanuud ruu Reflexive possessive forms  singular / indefinite definite plural nominative будаагаа budaagaa будаануудаа budaanuudaa genitive будааныхаа budaanyxaa будаануудынхаа budaanuudynxaa accusative будаагаа budaagaa будаануудыгаа budaanuudygaa dative-locative будаандаа budaandaa будаанууддаа budaanuuddaa ablative будаанаасаа budaanaasaa будаануудаасаа budaanuudaasaa instrumental будаагаараа budaagaaraa будаануудаараа budaanuudaaraa comitative будаатайгаа budaatajgaa будаануудтайгаа budaanuudtajgaa privative будаагүйгээ budaagüjgee будаануудгүйгээ budaanuudgüjgee directive будаа руугаа budaa ruugaa будаанууд руугаа budaanuud ruugaa independent genitive singular / indefinite definite plural singular possession будааных budaanyx будаануудынх budaanuudynx collective possession будааныхан budaanyxan будаануудынхан budaanuudynxan

Derived terms

• цагаан будаа (cagaan budaa, “rice”, literally “white grain”)
• шар будаа (šar budaa, “millet”, literally “yellow grain”)
• будаалах (budaalax, “to have a meal”)
• будаа болгох (budaa bolgox, “to screw up, ruin”, literally “to turn into porridge”)
• будаа агшаагч (budaa agšaagč, “rice cooker”, literally “rice constrictor”)