кыл

See also: кьил

Kyrgyz

Etymology

Cognate with Bashkir ҡыл (qıl, “hair”), Kazakh қыл (qyl), Southern Altai кыл (kïl), Turkish kıl, Yakut кыл (kïl, “hair”), Uyghur قىل (qil, “hair”), etc.

Pronunciation

IPA^(key): [qɯɫ]

Noun

кыл • (kıl) (Arabic spelling قىل)

hair, bristle
(music) string

Declension

Declension of *кыл*
singular (жекелик)
possession → case ↓	—	first-person singular (менин)	second-person singular informal (сенин)	second-person singular formal (сиздин)	third-person singular/plural (анын/алардын)	first-person plural (биздин)	second-person plural informal (силердин)	second-person plural formal (сиздердин)
nominative (атооч)	кыл kıl	кылым kılım	кылың kılıŋ	кылыңыз kılıŋız	кылы kılı	кылыбыз kılıbız	кылыңар kılıŋar	кылыңыздар kılıŋızdar
genitive (илик)	кылдын kıldın	кылымдын kılımdın	кылыңдын kılıŋdın	кылыңыздын kılıŋızdın	кылынын kılının	кылыбыздын kılıbızdın	кылыңардын kılıŋardın	кылыңыздардын kılıŋızdardın
dative (барыш)	кылга kılga	кылыма kılıma	кылыңа kılıŋa	кылыңызга kılıŋızga	кылына kılına	кылыбызга kılıbızga	кылыңарга kılıŋarga	кылыңыздарга kılıŋızdarga
accusative (табыш)	кылды kıldı	кылымды kılımdı	кылыңды kılıŋdı	кылыңызды kılıŋızdı	кылын kılın	кылыбызды kılıbızdı	кылыңарды kılıŋardı	кылыңыздарды kılıŋızdardı
locative (жатыш)	кылда kılda	кылымда kılımda	кылыңда kılıŋda	кылыңызда kılıŋızda	кылында kılında	кылыбызда kılıbızda	кылыңарда kılıŋarda	кылыңыздарда kılıŋızdarda
ablative (чыгыш)	кылдан kıldan	кылымдан kılımdan	кылыңдан kılıŋdan	кылыңыздан kılıŋızdan	кылынан kılınan	кылыбыздан kılıbızdan	кылыңардан kılıŋardan	кылыңыздардан kılıŋızdardan
plural (көптөгөн)
possession → case ↓	—	first-person singular (менин)	second-person singular informal (сенин)	second-person singular formal (сиздин)	third-person singular/plural (анын/алардын)	first-person plural (биздин)	second-person plural informal (силердин)	second-person plural formal (сиздердин)
nominative (атооч)	кылдар kıldar	кылдарым kıldarım	кылдарың kıldarıŋ	кылдарыңыз kıldarıŋız	кылдары kıldarı	кылдарыбыз kıldarıbız	кылдарыңар kıldarıŋar	кылдарыңыздар kıldarıŋızdar
genitive (илик)	кылдардын kıldardın	кылдарымдын kıldarımdın	кылдарыңдын kıldarıŋdın	кылдарыңыздын kıldarıŋızdın	кылдарынын kıldarının	кылдарыбыздын kıldarıbızdın	кылдарыңардын kıldarıŋardın	кылдарыңыздардын kıldarıŋızdardın
dative (барыш)	кылдарга kıldarga	кылдарыма kıldarıma	кылдарыңа kıldarıŋa	кылдарыңызга kıldarıŋızga	кылдарына kıldarına	кылдарыбызга kıldarıbızga	кылдарыңарга kıldarıŋarga	кылдарыңыздарга kıldarıŋızdarga
accusative (табыш)	кылдарды kıldardı	кылдарымды kıldarımdı	кылдарыңды kıldarıŋdı	кылдарыңызды kıldarıŋızdı	кылдарын kıldarın	кылдарыбызды kıldarıbızdı	кылдарыңарды kıldarıŋardı	кылдарыңыздарды kıldarıŋızdardı
locative (жатыш)	кылдарда kıldarda	кылдарымда kıldarımda	кылдарыңда kıldarıŋda	кылдарыңызда kıldarıŋızda	кылдарында kıldarında	кылдарыбызда kıldarıbızda	кылдарыңарда kıldarıŋarda	кылдарыңыздарда kıldarıŋızdarda
ablative (чыгыш)	кылдардан kıldardan	кылдарымдан kıldarımdan	кылдарыңдан kıldarıŋdan	кылдарыңыздан kıldarıŋızdan	кылдарынан kıldarınan	кылдарыбыздан kıldarıbızdan	кылдарыңардан kıldarıŋardan	кылдарыңыздардан kıldarıŋızdardan

Verb

кыл • (kıl) (Arabic spelling قىل)

to do (to take action)

Nogai

Etymology

From Proto-Turkic *kïl.

Noun

кыл • (kıl)

hair, string

References

N. A. Baskakov, S.A Kalmykov, editor (1963), “кыл”, in Nogajsko-Russkij Slovarʹ [Nogai-Russian Dictionary], Moscow: karačajevo-čerkesskij naučno- issledovatelʹskij institut jazyka, literatury i istorii, →ISBN

Northern Altai

Etymology

From Proto-Turkic *kïl. Cognate to Khakas хыл (xıl), etc.

Noun

кыл • (kïl)

hair

References

N. A Baskakov, editor (1966), “кыл”, in Severnyje Dialekty Altajskovo (Ojrotskovo) Jazyka - Dialekty Černevyx Tatar (Tuba-Kiži) - Grammatičeskij Očerk i Slovarʹ [Northern Altai Dialect of Altai Language - Black Tatar Dialect (Tuba-Kiži), Grammatical text and dictionary], Moskva: glavnaja redakcija vostočnoja literatury, →ISBN, page 134

Southern Altai

Etymology

From Proto-Turkic *kïl.

Noun

кыл • (kïl)

hair
string

Declension

Inflection of **кыл**
	singular	plural
absolute	кыл (kïl)	кылдар (kïldar)
definite genitive	кылдыҥ (kïldïŋ)	кылдардыҥ (kïldardïŋ)
dative	кылга (kïlga)	кылдарга (kïldarga)
definite accusative	кылды (kïldï)	кылдарды (kïldardï)
locative	кылда (kïlda)	кылдарда (kïldarda)
ablative	кылдаҥ (kïldaŋ)	кылдардаҥ (kïldardaŋ)

References

N. A. Baskakov, Toščakova N.A, editor (1947), “кыл”, in Ojrotsko-Russkij Slovarʹ [Oyrot-Russian Dictionary], Moscow: M.: OGIZ, →ISBN
Čumakajev, A. E., editor (2018), “кыл”, in Altajsko-russkij slovarʹ [Altaic–Russian Dictionary], Gorno-Altaysk: NII altaistiki im. S.S. Surazakova, →ISBN

Udmurt

Alternative forms

көл (kål) — Beserman

Etymology

From Proto-Permic *ku̇l, from Proto-Uralic *käle. Cognates include Finnish kieli and Northern Sami giella.

Permic cognates include Komi-Zyrian кыв (kyv), Komi-Permyak кыв (kyv) and Komi-Yazva көл (kål)

Pronunciation

IPA^(key): [ˈkɯ̈l]
Rhymes: -ɯ̈l
Hyphenation: кыл

Noun

кыл • (kyl)

(anatomy) tongue
language
удмурт кыл туж капчи ― udmurt kyl tuž kapći ― the Udmurt language is very easy
speech, talk, language
conversation

Declension

Declension of кыл (hard declension)
	singular	plural
nominative	кыл kyl	кылъёс kyljos
accusative	кылэз kylez	кылъёсыз kyljosyz
genitive	кыллэн kyllen	кылъёслэн kyljoslen
dative	кыллы kylly	кылъёслы kyljosly
ablative	кыллэсь kylleś	кылъёслэсь kyljosleś
instrumental	кылэн kylen	кылъёсын kyljosyn
abessive	кылтэк kyltek	кылъёстэк kyljostek
adverbial	кылъя kylja	кылъёсъя kyljosja
inessive	кылын kylyn	кылъёсын kyljosyn
illative	кылэ kyle	кылъёсы kyljosy
elative	кылысь kylyś	кылъёсысь kyljosyś
egressive	кылысьен kylyśjen	кылъёсысьен kyljosyśjen
terminative	кылозь kyloź	кылъёсозь kyljosoź
prolative	кылэтӥ kyleti	кылъёсытӥ kyljosyti
allative	кыллань kyllań	кылъёслань kyljoslań

Possessive forms of кыл

1st person singular possessive forms
	singular	plural
nominative	кылэ kyle	кылъёсы kyljosy
accusative	кылме kylme	кылъёсме kyljosme
genitive	кылэлэн kylelen	кылъёсылэн kyljosylen
dative	кылэлы kylely	кылъёсылы kyljosyly
ablative	кылэлэсь kyleleś	кылъёсылэсь kyljosyleś
instrumental	кылэным kylenym	кылъёсыным kyljosynym

2nd person singular possessive forms
	singular	plural
nominative	кылэд kyled	кылъёсыд kyljosyd
accusative	кылдэ kylde	кылъёстэ kyljoste
genitive	кылэдлэн kyledlen	кылъёсыдлэн kyljosydlen
dative	кылэдлы kyledly	кылъёсыдлы kyljosydly
ablative	кылэдлэсь kyledleś	кылъёсыдлэсь kyljosydleś
instrumental	кылэныд kylenyd	кылъёсыныд kyljosynyd

3rd person singular possessive forms
	singular	plural
nominative	кылэз kylez	кылъёсыз kyljosyz
accusative	кылзэ kylze	кылъёссэ kyljosse
genitive	кылэзлэн kylezlen	кылъёсызлэн kyljosyzlen
dative	кылэзлы kylezly	кылъёсызлы kyljosyzly
ablative	кылэзлэсь kylezleś	кылъёсызлэсь kyljosyzleś
instrumental	кылэныз kylenyz	кылъёсыныз kyljosynyz

1st person plural possessive forms
	singular	plural
nominative	кылмы kylmy	кылъёсмы kyljosmy
accusative	кылмэс kylmes	кылъёсмес kyljosmes
genitive	кылмылэн kylmylen	кылъёсмылэн kyljosmylen
dative	кылмылы kylmyly	кылъёсмылы kyljosmyly
ablative	кылмылэсь kylmyleś	кылъёсмылэсь kyljosmyleś
instrumental	кылэнымы kylenymy	кылъёсынымы kyljosynymy

2nd person plural possessive forms
	singular	plural
nominative	кылды kyldy	кылъёсты kyljosty
accusative	кылдэс kyldes	кылъёстэс kyljostes
genitive	кылдылэн kyldylen	кылъёстылэн kyljostylen
dative	кылдылы kyldyly	кылъёстылы kyljostyly
ablative	кылдылэсь kyldyleś	кылъёстылэсь kyljostyleś
instrumental	кылэныды kylenydy	кылъёсыныды kyljosynydy

3rd person plural possessive forms
	singular	plural
nominative	кылзы kylzy	кылъёссы kyljossy
accusative	кылзэс kylzes	кылъёссэс kyljosses
genitive	кылзылэн kylzylen	кылъёссылэн kyljossylen
dative	кылзылы kylzyly	кылъёссылы kyljossyly
ablative	кылзылэсь kylzyleś	кылъёссылэсь kyljossyleś
instrumental	кылэнызы kylenyzy	кылъёсынызы kyljosynyzy

Derived terms

nouns

азькыл (aźkyl)
анай кыл (anaj kyl)
бадӟымкыл (baddźymkyl)
выжыкыл (vyžykyl)
вылькыл (vyľkyl)
книгакыл (kńigakyl)
кылгур (kylgur)
мадькыл (maďkyl)
нимкыл (ńimkyl)
нодкыл (nodkyl)
пичикыл (pićikyl)
удмурт кыл (udmurt kyl)

verbs

кылыны (kylyny)

References

L. E. Kirillova, L. L. Karpova, editors (2008), “кыл”, in Удмурт-ӟуч кыллюкам [Udmurt-Russian dictionary], Izhevsk: Удмуртский институт истории, языка и литературы УрО РАН, →ISBN, page 369
T. V. Voronova, T. A. Poyarkova, editor (2012), Удмурт-ӟуч, ӟуч-удмурт кыллюкам [Udmurt-Russian, Russian-Udmurt dictionary] (overall work in Russian), Izhevsk: Книжное издательство «Удмуртия», →ISBN, page 40
R. S. Nasibullin; V. G. Semenov (2013), “язык”, in Системно-Тематический Русско-Удмуртский Словарь [Systematic-Thematic Russian-Udmurt Dictionary], Izhevsk: Ассоциация «Научная книга», page 144
Yrjö Wichmann; Toivo Emil Uotila (1987), Mikko Korhonen, editor, Wotjakischer Wortschatz [Votyak Vocabulary] (Lexica Societatis Fenno-Ugricae; Volume 21) (overall work in German), Helsinki: Suomalais-ugrilainen Seura, →ISBN, →ISSN, page 110

Yakut

Etymology

From Proto-Turkic *kïl (“hair”). See Turkish kıl (“body hair”) for more cognates.

Noun

кыл • (kïl)

(zootomy) horsehair