अस्त्र

See also: अस्त्री

Hindi

Etymology

Borrowed from Sanskrit अस्त्र (astra).

Pronunciation

• (Standard Hindi) IPA^(key): /əs.t̪ɾᵊ/, [ɐs.t̪ɾᵊ]

Noun

अस्त्र • (astr) m (Urdu spelling استر)

1. missile, weapon, any instrument capable of causing destruction when thrown or launched away from the user

   भाला, बाण, बम इत्यादि को अस्त्र कहते हैं।

   bhālā, bāṇ, bam ityādi ko astr kahte ha͠i.

   Spears, arrows and bombs are examples of missiles.

Declension

Declension of अस्त्र (masc cons-stem)

	singular	plural
direct	अस्त्र astr	अस्त्र astr
oblique	अस्त्र astr	अस्त्रों astrõ
vocative	अस्त्र astr	अस्त्रो astro

See also

• शस्त्र (śastra)

References

• Dāsa, Śyāmasundara (1965–1975), “अस्त्र”, in Hindī Śabdasāgara [lit. “Sea of Hindi words”] (in Hindi), Kashi [Varanasi]: Nagari Pracarini Sabha, page 384
• Caturvedi, Mahendra; Bhola Nath Tiwari (1970), “अस्त्र”, in A practical Hindi-English dictionary, Delhi: National Publishing House, page 54
• McGregor, Ronald Stuart (1993), “अस्त्र”, in The Oxford Hindi-English Dictionary, London: Oxford University Press, page 70
• Bahri, Hardev (1989), “अस्त्र”, in Siksarthi Hindi-Angrejhi Sabdakosa [Learners' Hindi-English Dictionary], Delhi: Rajpal & Sons, page 30.

Sanskrit

Alternative scripts

Alternative scripts

• অস্ত্ৰ (Assamese script)
• ᬅᬲ᭄ᬢ᭄ᬭ (Balinese script)
• অস্ত্র (Bengali script)
• 𑰀𑰭𑰿𑰝𑰿𑰨 (Bhaiksuki script)
• 𑀅𑀲𑁆𑀢𑁆𑀭 (Brahmi script)
• အသ္တြ (Burmese script)
• અસ્ત્ર (Gujarati script)
• ਅਸ੍ਤ੍ਰ (Gurmukhi script)
• 𑌅𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰 (Grantha script)
• ꦄꦱ꧀ꦠꦿ (Javanese script)
• 𑂃𑂮𑂹𑂞𑂹𑂩 (Kaithi script)
• ಅಸ್ತ್ರ (Kannada script)
• អស្ត្រ (Khmer script)
• ອສ຺ຕ຺ຣ (Lao script)
• അസ്ത്ര (Malayalam script)
• ᠠᠰ᠌ᢠᡵᠠ (Manchu script)
• 𑘀𑘭𑘿𑘝𑘿𑘨 (Modi script)
• ᠠᠰᢐᠷᠠ᠋ (Mongolian script)
• 𑦠𑧍𑧠𑦽𑧠𑧈 (Nandinagari script)
• 𑐀𑐳𑑂𑐟𑑂𑐬 (Newa script)
• ଅସ୍ତ୍ର (Odia script)
• ꢂꢱ꣄ꢡ꣄ꢬ (Saurashtra script)
• 𑆃𑆱𑇀𑆠𑇀𑆫 (Sharada script)
• 𑖀𑖭𑖿𑖝𑖿𑖨 (Siddham script)
• අස‍්ත්‍ර (Sinhalese script)
• 𑩐𑪁 𑪙𑩫 𑪙𑩼 (Soyombo script)
• 𑚀𑚨𑚶𑚙𑚶𑚤 (Takri script)
• அஸ்த்ர (Tamil script)
• అస్త్ర (Telugu script)
• อสฺตฺร (Thai script)
• ཨ་སྟྲ (Tibetan script)
• 𑒁𑒮𑓂𑒞𑓂𑒩 (Tirhuta script)
• 𑨀𑨰𑩇𑨙𑩇𑨫 (Zanabazar Square script)

Etymology

From the root अस् (as, “to throw”) +‎ -त्र (-tra, suffix forming nouns denoting tools)

Pronunciation

• (Vedic) IPA^(key): /ɐs.tɾɐ́/
• (Classical Sanskrit) IPA^(key): /ɐs̪.t̪ɾɐ/

Noun

अ॒स्त्र • (astrá) stem, n

1. a missile weapon, bolt, arrow
2. a weapon in general (L.)
3. a sword (L.)
4. a bow (L.)
5. name of a mantra (pronounced, for instance, before reading a book or while kindling a fire, etc.)
6. name of the mystical syllable फत् (RāmatUp.)

Declension

Neuter a-stem declension of अ॒स्त्र

	singular	dual	plural
nominative	अ॒स्त्रम् (astrám)	अ॒स्त्रे (astré)	अ॒स्त्राणि॑ (astrā́ṇi) अ॒स्त्रा¹ (astrā́¹)
accusative	अ॒स्त्रम् (astrám)	अ॒स्त्रे (astré)	अ॒स्त्राणि॑ (astrā́ṇi) अ॒स्त्रा¹ (astrā́¹)
instrumental	अ॒स्त्रेण॑ (astréṇa)	अ॒स्त्राभ्या॑म् (astrā́bhyām)	अ॒स्त्रैः (astráiḥ) अ॒स्त्रेभिः॑¹ (astrébhiḥ¹)
dative	अ॒स्त्राय॑ (astrā́ya)	अ॒स्त्राभ्या॑म् (astrā́bhyām)	अ॒स्त्रेभ्यः॑ (astrébhyaḥ)
ablative	अ॒स्त्रात् (astrā́t)	अ॒स्त्राभ्या॑म् (astrā́bhyām)	अ॒स्त्रेभ्यः॑ (astrébhyaḥ)
genitive	अ॒स्त्रस्य॑ (astrásya)	अ॒स्त्रयोः॑ (astráyoḥ)	अ॒स्त्राणा॑म् (astrā́ṇām)
locative	अ॒स्त्रे (astré)	अ॒स्त्रयोः॑ (astráyoḥ)	अ॒स्त्रेषु॑ (astréṣu)
vocative	अस्त्र॑ (ástra)	अस्त्रे॑ (ástre)	अस्त्रा॑णि (ástrāṇi) अस्त्रा॑¹ (ástrā¹)

• ¹Vedic

Derived terms

• अस्त्रबन्ध (astrabandha)
• अस्त्रभृत् (astrabhṛt)
• अस्त्रमन्त्र (astramantra)
• अस्त्रवत् (astravat)
• प्रत्यस्त्र (pratyastra)
• ब्रह्मास्त्र (brahmāstra)

Descendants

• Prakrit: 𑀅𑀢𑁆𑀣 n (attha, “weapon”)
• → Hindi: अस्त्र (astra)
• → Bengali: অস্ত্র (ostro)
• → Malayalam: അസ്ത്രം (astraṁ)
• → Tocharian B: āstär

References

• Monier Williams (1899), “अस्त्र”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 122, column 3.
• Turner, Ralph Lilley (1969–1985), “astrá”, in A Comparative Dictionary of the Indo-Aryan Languages, London: Oxford University Press, page 43
• Hellwig, Oliver (2010–2026), “astra”, in DCS - The Digital Corpus of Sanskrit, Berlin, Germany.