ईश्वर
Jump to navigation
Jump to search
Hindi
[edit]Etymology
[edit]Learned borrowing from Sanskrit ईश्वर (īśvara).
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]ईश्वर • (īśvar) m (Urdu spelling ایشور)
- (Hinduism) God, Ishvara
- Synonyms: see Thesaurus:भगवान
- हम प्रतिदिन ईश्वर से प्रार्थना करते हैं।
- ham pratidin īśvar se prārthanā karte ha͠i.
- We pray to God every day.
- lord, master
- (dated or literary) husband
- a title to address the god Shiva
Declension
[edit]Declension of ईश्वर (masc cons-stem)
Further reading
[edit]- Bahri, Hardev (1989) “ईश्वर”, in Siksarthi Hindi-Angrejhi Sabdakosa [Learners' Hindi-English Dictionary], Delhi: Rajpal & Sons.
Nepali
[edit]Etymology
[edit]Learned borrowing from Sanskrit ईश्वर (īśvara).
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]ईश्वर • (īśwar)
Sanskrit
[edit]Alternative forms
[edit]Alternative scripts
- ঈশ্বৰ (Assamese script)
- ᬈᬰ᭄ᬯᬭ (Balinese script)
- ঈশ্বর (Bengali script)
- 𑰃𑰫𑰿𑰪𑰨 (Bhaiksuki script)
- 𑀈𑀰𑁆𑀯𑀭 (Brahmi script)
- ဤၐွရ (Burmese script)
- ઈશ્વર (Gujarati script)
- ਈਸ਼੍ਵਰ (Gurmukhi script)
- 𑌈𑌶𑍍𑌵𑌰 (Grantha script)
- ꦇꦯ꧀ꦮꦫ (Javanese script)
- 𑂆𑂬𑂹𑂫𑂩 (Kaithi script)
- ಈಶ್ವರ (Kannada script)
- ឦឝ្វរ (Khmer script)
- ອີຨ຺ວຣ (Lao script)
- ഈശ്വര (Malayalam script)
- ᡳᡳᡧᠣᠸᠠᡵᠠ (Manchu script)
- 𑘃𑘫𑘿𑘪𑘨 (Modi script)
- ᠢᠢᠱᢦᠷᠠ᠋ (Mongolian script)
- 𑦣𑧋𑧠𑧊𑧈 (Nandinagari script)
- 𑐃𑐱𑑂𑐰𑐬 (Newa script)
- ଈଶ୍ଵର (Odia script)
- ꢅꢯ꣄ꢮꢬ (Saurashtra script)
- 𑆆𑆯𑇀𑆮𑆫 (Sharada script)
- 𑖃𑖫𑖿𑖪𑖨 (Siddham script)
- ඊශ්වර (Sinhalese script)
- 𑩐𑩑𑩛𑩿 𑪙𑩾𑩼 (Soyombo script)
- 𑚃𑚧𑚶𑚦𑚤 (Takri script)
- ஈஶ்வர (Tamil script)
- ఈశ్వర (Telugu script)
- อีศฺวร (Thai script)
- ཨཱི་ཤྭ་ར (Tibetan script)
- 𑒄𑒬𑓂𑒫𑒩 (Tirhuta script)
- 𑨀𑨁𑨊𑨮𑩇𑨭𑨫 (Zanabazar Square script)
Etymology
[edit]From the root ईश् (īś).
Adjective
[edit]ईश्वर • (īśvará) stem
Declension
[edit]Masculine a-stem declension of ईश्वर (īśvará) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | ईश्वरः īśvaráḥ |
ईश्वरौ / ईश्वरा¹ īśvaraú / īśvarā́¹ |
ईश्वराः / ईश्वरासः¹ īśvarā́ḥ / īśvarā́saḥ¹ |
Vocative | ईश्वर ī́śvara |
ईश्वरौ / ईश्वरा¹ ī́śvarau / ī́śvarā¹ |
ईश्वराः / ईश्वरासः¹ ī́śvarāḥ / ī́śvarāsaḥ¹ |
Accusative | ईश्वरम् īśvarám |
ईश्वरौ / ईश्वरा¹ īśvaraú / īśvarā́¹ |
ईश्वरान् īśvarā́n |
Instrumental | ईश्वरेण īśvaréṇa |
ईश्वराभ्याम् īśvarā́bhyām |
ईश्वरैः / ईश्वरेभिः¹ īśvaraíḥ / īśvarébhiḥ¹ |
Dative | ईश्वराय īśvarā́ya |
ईश्वराभ्याम् īśvarā́bhyām |
ईश्वरेभ्यः īśvarébhyaḥ |
Ablative | ईश्वरात् īśvarā́t |
ईश्वराभ्याम् īśvarā́bhyām |
ईश्वरेभ्यः īśvarébhyaḥ |
Genitive | ईश्वरस्य īśvarásya |
ईश्वरयोः īśvaráyoḥ |
ईश्वराणाम् īśvarā́ṇām |
Locative | ईश्वरे īśvaré |
ईश्वरयोः īśvaráyoḥ |
ईश्वरेषु īśvaréṣu |
Notes |
|
Feminine ī-stem declension of ईश्वरी (īśvarī́) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | ईश्वरी īśvarī́ |
ईश्वर्यौ / ईश्वरी¹ īśvaryaù / īśvarī́¹ |
ईश्वर्यः / ईश्वरीः¹ īśvaryàḥ / īśvarī́ḥ¹ |
Vocative | ईश्वरि ī́śvari |
ईश्वर्यौ / ईश्वरी¹ ī́śvaryau / ī́śvarī¹ |
ईश्वर्यः / ईश्वरीः¹ ī́śvaryaḥ / ī́śvarīḥ¹ |
Accusative | ईश्वरीम् īśvarī́m |
ईश्वर्यौ / ईश्वरी¹ īśvaryaù / īśvarī́¹ |
ईश्वरीः īśvarī́ḥ |
Instrumental | ईश्वर्या īśvaryā́ |
ईश्वरीभ्याम् īśvarī́bhyām |
ईश्वरीभिः īśvarī́bhiḥ |
Dative | ईश्वर्यै īśvaryaí |
ईश्वरीभ्याम् īśvarī́bhyām |
ईश्वरीभ्यः īśvarī́bhyaḥ |
Ablative | ईश्वर्याः / ईश्वर्यै² īśvaryā́ḥ / īśvaryaí² |
ईश्वरीभ्याम् īśvarī́bhyām |
ईश्वरीभ्यः īśvarī́bhyaḥ |
Genitive | ईश्वर्याः / ईश्वर्यै² īśvaryā́ḥ / īśvaryaí² |
ईश्वर्योः īśvaryóḥ |
ईश्वरीणाम् īśvarī́ṇām |
Locative | ईश्वर्याम् īśvaryā́m |
ईश्वर्योः īśvaryóḥ |
ईश्वरीषु īśvarī́ṣu |
Notes |
|
Neuter a-stem declension of ईश्वर (īśvará) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | ईश्वरम् īśvarám |
ईश्वरे īśvaré |
ईश्वराणि / ईश्वरा¹ īśvarā́ṇi / īśvarā́¹ |
Vocative | ईश्वर ī́śvara |
ईश्वरे ī́śvare |
ईश्वराणि / ईश्वरा¹ ī́śvarāṇi / ī́śvarā¹ |
Accusative | ईश्वरम् īśvarám |
ईश्वरे īśvaré |
ईश्वराणि / ईश्वरा¹ īśvarā́ṇi / īśvarā́¹ |
Instrumental | ईश्वरेण īśvaréṇa |
ईश्वराभ्याम् īśvarā́bhyām |
ईश्वरैः / ईश्वरेभिः¹ īśvaraíḥ / īśvarébhiḥ¹ |
Dative | ईश्वराय īśvarā́ya |
ईश्वराभ्याम् īśvarā́bhyām |
ईश्वरेभ्यः īśvarébhyaḥ |
Ablative | ईश्वरात् īśvarā́t |
ईश्वराभ्याम् īśvarā́bhyām |
ईश्वरेभ्यः īśvarébhyaḥ |
Genitive | ईश्वरस्य īśvarásya |
ईश्वरयोः īśvaráyoḥ |
ईश्वराणाम् īśvarā́ṇām |
Locative | ईश्वरे īśvaré |
ईश्वरयोः īśvaráyoḥ |
ईश्वरेषु īśvaréṣu |
Notes |
|
Noun
[edit]ईश्वर • (īśvará) stem, m
Declension
[edit]Masculine a-stem declension of ईश्वर (īśvará) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | ईश्वरः īśvaráḥ |
ईश्वरौ / ईश्वरा¹ īśvaraú / īśvarā́¹ |
ईश्वराः / ईश्वरासः¹ īśvarā́ḥ / īśvarā́saḥ¹ |
Vocative | ईश्वर ī́śvara |
ईश्वरौ / ईश्वरा¹ ī́śvarau / ī́śvarā¹ |
ईश्वराः / ईश्वरासः¹ ī́śvarāḥ / ī́śvarāsaḥ¹ |
Accusative | ईश्वरम् īśvarám |
ईश्वरौ / ईश्वरा¹ īśvaraú / īśvarā́¹ |
ईश्वरान् īśvarā́n |
Instrumental | ईश्वरेण īśvaréṇa |
ईश्वराभ्याम् īśvarā́bhyām |
ईश्वरैः / ईश्वरेभिः¹ īśvaraíḥ / īśvarébhiḥ¹ |
Dative | ईश्वराय īśvarā́ya |
ईश्वराभ्याम् īśvarā́bhyām |
ईश्वरेभ्यः īśvarébhyaḥ |
Ablative | ईश्वरात् īśvarā́t |
ईश्वराभ्याम् īśvarā́bhyām |
ईश्वरेभ्यः īśvarébhyaḥ |
Genitive | ईश्वरस्य īśvarásya |
ईश्वरयोः īśvaráyoḥ |
ईश्वराणाम् īśvarā́ṇām |
Locative | ईश्वरे īśvaré |
ईश्वरयोः īśvaráyoḥ |
ईश्वरेषु īśvaréṣu |
Notes |
|
Derived terms
[edit]Descendants
[edit]Descendants
- Bengali: ঈশ্বর (iśśor)
- Prakrit: 𑀇𑀲𑁆𑀲𑀭 (issara)
- Punjabi: ਈੱਸਰ੍ (īssar)
- → Gujarati: ઈશ્વર (īśvar)
- → Hindi: ईश्वर (īśvar)
- → Kannada: ಈಶ್ವರ (īśvara)
- → Khmer: ឦស្វរៈ (ʼeisvâréaʼ)
- → Lao: ອີສວນ (ʼī sūan)
- → Malayalam: ഈശ്വരൻ (īśvaraṉ)
- Nepali: ईश्वर (īśwar)
- → Old Javanese: īśwara, śwara
- → Balinese: ᬰ᭄ᬯᬭ (suara)
- → Punjabi:
- Sinhalese: ඊශ්වර (īśwara)
- → Tamil: ஈசுவரன் (īcuvaraṉ), ஈசன் (īcaṉ)
- → Telugu: ఈశ్వరి (īśvari), ఈశ్వరుడు (īśvaruḍu)
- → Thai: อิศวร (ì-sǔuan), พระอิศวร
- Urdu: ایشور (iśvar)
Categories:
- Hindi terms borrowed from Sanskrit
- Hindi learned borrowings from Sanskrit
- Hindi terms derived from Sanskrit
- Hindi terms with IPA pronunciation
- Hindi lemmas
- Hindi nouns
- Hindi masculine nouns
- hi:Hinduism
- Hindi terms with usage examples
- Hindi dated terms
- Hindi literary terms
- Hindi masculine consonant-stem nouns
- hi:Shaivism
- Nepali terms borrowed from Sanskrit
- Nepali learned borrowings from Sanskrit
- Nepali terms derived from Sanskrit
- Nepali terms with IPA pronunciation
- Nepali lemmas
- Nepali nouns
- ne:Religion
- Sanskrit terms belonging to the root ईश्
- Sanskrit lemmas
- Sanskrit adjectives
- Sanskrit adjectives in Devanagari script
- Sanskrit nouns
- Sanskrit nouns in Devanagari script
- Sanskrit masculine nouns
- Sanskrit a-stem nouns
- sa:Shaivism
- sa:Vaishnavism