काण्ड

Hindi

Pronunciation

(Standard Hindi) IPA^(key): /kɑːɳɖ/, [kä̃ːɳɖ]

Noun

काण्ड • (kāṇḍ) m (Urdu spelling کانڈ)

alternative spelling of कांड (kāṇḍ)

Declension

Declension of *काण्ड* (masc cons-stem)
	singular	plural
direct	काण्ड kāṇḍ	काण्ड kāṇḍ
oblique	काण्ड kāṇḍ	काण्डों kāṇḍõ
vocative	काण्ड kāṇḍ	काण्डो kāṇḍo

Sanskrit

Alternative forms

खण्ड (khaṇḍa)

Alternative scripts

কাণ্ড (Assamese script)
ᬓᬵᬡ᭄ᬟ (Balinese script)
কাণ্ড (Bengali script)
𑰎𑰯𑰜𑰿𑰚 (Bhaiksuki script)
𑀓𑀸𑀡𑁆𑀟 (Brahmi script)
ကာဏ္ဍ (Burmese script)
કાણ્ડ (Gujarati script)
ਕਾਣ੍ਡ (Gurmukhi script)
𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡 (Grantha script)
ꦏꦴꦟ꧀ꦝ (Javanese script)
𑂍𑂰𑂝𑂹𑂙 (Kaithi script)
ಕಾಣ್ಡ (Kannada script)
កាណ្ឌ (Khmer script)
ກາຓ຺ຑ (Lao script)
കാണ്ഡ (Malayalam script)
ᡬᠠ᠎᠊ᠠᢏᡷᠠ (Manchu script)
𑘎𑘰𑘜𑘿𑘚 (Modi script)
ᢉᠠᢗᢏᢎᠠ᠋ (Mongolian script)
𑦮𑧑𑦼𑧠𑦺 (Nandinagari script)
𑐎𑐵𑐞𑑂𑐜 (Newa script)
କାଣ୍ଡ (Odia script)
ꢒꢵꢠ꣄ꢞ (Saurashtra script)
𑆑𑆳𑆟𑇀𑆝 (Sharada script)
𑖎𑖯𑖜𑖿𑖚 (Siddham script)
කාණ‍්ඩ (Sinhalese script)
𑩜𑩛𑩪 𑪙𑩨 (Soyombo script)
𑚊𑚭𑚘𑚶𑚖 (Takri script)
காண்ட³ (Tamil script)
కాణ్డ (Telugu script)
กาณฺฑ (Thai script)
ཀཱ་ཎྜ (Tibetan script)
𑒏𑒰𑒝𑓂𑒛 (Tirhuta script)
𑨋𑨊𑨘𑩇𑨖 (Zanabazar Square script)

Etymology

Perhaps from Proto-Indo-European *kelh₂d- (“to break”) via *kelh₂d-nós (“broken off”) > Proto-Indo-Iranian *kal(H)dnás > *kaHlndás (with euphonic metathesis) > काण्ड (kāṇḍa) (with Fortunatov's law).^[1] This would make it a cognate with Latin clādēs (“breaking”) and Proto-Slavic *kolda (“log”), and also related by Indo-European root to काष्ठ (kāṣṭha, “wood”), काण (kāṇa, “pierced”). Connection to Ancient Greek κόνδῠλος (kóndŭlos, “knuckle, knot”), which is phonetically problematic and implicitly rejected by Beekes (who considers the Greek to derive from Pre-Greek). The derivation of खण्ड (khaṇḍa), खड्ग (khaḍga), etc from this family is less certain.

Alternatively, a Prakritic formation from कृत् (kṛt, “to cut”).^[2]

Mayrhofer appears to tentatively favor a borrowing from Dravidian, taking the original sense as "segment of bamboo or sugar cane", whence the other senses; compare Tamil கணு (kaṇu, “joint of a bamboo cane, node”).^[3]

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /kɑ́ːɳ.ɖɐ/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /kɑːɳ.ɖɐ/

(Vedic) IPA^(key): /kɑːɳ.ɖɐ́/
(Classical Sanskrit) IPA^(key): /kɑːɳ.ɖɐ/

Noun

काण्ड॑, का॒ण्ड • (kā́ṇḍa, kāṇḍá) stem, m or n

a joint of the stalk of a cane or bamboo
section, portion, chapter
a part of a sacrificial rite
department of knowledge, subject (AV., TS., ŚBr., R.)
stalk
switch, whip (MBh., R., Kauś., Suśr.)
node of a tree trunk (W.)
cluster (W.)
multitude, abundance, quantity (Pāṇ., Kāś., Vcar.)
arrow (MBh., Hit.)
a long bone (Suśr.)
rudder (R.)
a measurement of area (Pāṇ., Vop.)
cane (L.)
opportunity, occasion (L.)
a private place, privacy (L.)
praise, flattery (L.)

Declension

Masculine a-stem declension of काण्ड॑
	singular	dual	plural
nominative	काण्डः॑ (kā́ṇḍaḥ)	काण्डौ॑ (kā́ṇḍau) काण्डा॑¹ (kā́ṇḍā¹)	काण्डाः॑ (kā́ṇḍāḥ) काण्डा॑सः¹ (kā́ṇḍāsaḥ¹)
accusative	काण्ड॑म् (kā́ṇḍam)	काण्डौ॑ (kā́ṇḍau) काण्डा॑¹ (kā́ṇḍā¹)	काण्डा॑न् (kā́ṇḍān)
instrumental	काण्डे॑न (kā́ṇḍena)	काण्डा॑भ्याम् (kā́ṇḍābhyām)	काण्डैः॑ (kā́ṇḍaiḥ) काण्डे॑भिः¹ (kā́ṇḍebhiḥ¹)
dative	काण्डा॑य (kā́ṇḍāya)	काण्डा॑भ्याम् (kā́ṇḍābhyām)	काण्डे॑भ्यः (kā́ṇḍebhyaḥ)
ablative	काण्डा॑त् (kā́ṇḍāt)	काण्डा॑भ्याम् (kā́ṇḍābhyām)	काण्डे॑भ्यः (kā́ṇḍebhyaḥ)
genitive	काण्ड॑स्य (kā́ṇḍasya)	काण्ड॑योः (kā́ṇḍayoḥ)	काण्डा॑नाम् (kā́ṇḍānām)
locative	काण्डे॑ (kā́ṇḍe)	काण्ड॑योः (kā́ṇḍayoḥ)	काण्डे॑षु (kā́ṇḍeṣu)
vocative	काण्ड॑ (kā́ṇḍa)	काण्डौ॑ (kā́ṇḍau) काण्डा॑¹ (kā́ṇḍā¹)	काण्डाः॑ (kā́ṇḍāḥ) काण्डा॑सः¹ (kā́ṇḍāsaḥ¹)

¹Vedic

Masculine a-stem declension of का॒ण्ड
	singular	dual	plural
nominative	का॒ण्डः (kāṇḍáḥ)	का॒ण्डौ (kāṇḍáu) का॒ण्डा¹ (kāṇḍā́¹)	का॒ण्डाः (kāṇḍā́ḥ) का॒ण्डासः॑¹ (kāṇḍā́saḥ¹)
accusative	का॒ण्डम् (kāṇḍám)	का॒ण्डौ (kāṇḍáu) का॒ण्डा¹ (kāṇḍā́¹)	का॒ण्डान् (kāṇḍā́n)
instrumental	का॒ण्डेन॑ (kāṇḍéna)	का॒ण्डाभ्या॑म् (kāṇḍā́bhyām)	का॒ण्डैः (kāṇḍáiḥ) का॒ण्डेभिः॑¹ (kāṇḍébhiḥ¹)
dative	का॒ण्डाय॑ (kāṇḍā́ya)	का॒ण्डाभ्या॑म् (kāṇḍā́bhyām)	का॒ण्डेभ्यः॑ (kāṇḍébhyaḥ)
ablative	का॒ण्डात् (kāṇḍā́t)	का॒ण्डाभ्या॑म् (kāṇḍā́bhyām)	का॒ण्डेभ्यः॑ (kāṇḍébhyaḥ)
genitive	का॒ण्डस्य॑ (kāṇḍásya)	का॒ण्डयोः॑ (kāṇḍáyoḥ)	का॒ण्डाना॑म् (kāṇḍā́nām)
locative	का॒ण्डे (kāṇḍé)	का॒ण्डयोः॑ (kāṇḍáyoḥ)	का॒ण्डेषु॑ (kāṇḍéṣu)
vocative	काण्ड॑ (kā́ṇḍa)	काण्डौ॑ (kā́ṇḍau) काण्डा॑¹ (kā́ṇḍā¹)	काण्डाः॑ (kā́ṇḍāḥ) काण्डा॑सः¹ (kā́ṇḍāsaḥ¹)

¹Vedic

Neuter a-stem declension of काण्ड॑
	singular	dual	plural
nominative	काण्ड॑म् (kā́ṇḍam)	काण्डे॑ (kā́ṇḍe)	काण्डा॑नि (kā́ṇḍāni) काण्डा॑¹ (kā́ṇḍā¹)
accusative	काण्ड॑म् (kā́ṇḍam)	काण्डे॑ (kā́ṇḍe)	काण्डा॑नि (kā́ṇḍāni) काण्डा॑¹ (kā́ṇḍā¹)
instrumental	काण्डे॑न (kā́ṇḍena)	काण्डा॑भ्याम् (kā́ṇḍābhyām)	काण्डैः॑ (kā́ṇḍaiḥ) काण्डे॑भिः¹ (kā́ṇḍebhiḥ¹)
dative	काण्डा॑य (kā́ṇḍāya)	काण्डा॑भ्याम् (kā́ṇḍābhyām)	काण्डे॑भ्यः (kā́ṇḍebhyaḥ)
ablative	काण्डा॑त् (kā́ṇḍāt)	काण्डा॑भ्याम् (kā́ṇḍābhyām)	काण्डे॑भ्यः (kā́ṇḍebhyaḥ)
genitive	काण्ड॑स्य (kā́ṇḍasya)	काण्ड॑योः (kā́ṇḍayoḥ)	काण्डा॑नाम् (kā́ṇḍānām)
locative	काण्डे॑ (kā́ṇḍe)	काण्ड॑योः (kā́ṇḍayoḥ)	काण्डे॑षु (kā́ṇḍeṣu)
vocative	काण्ड॑ (kā́ṇḍa)	काण्डे॑ (kā́ṇḍe)	काण्डा॑नि (kā́ṇḍāni) काण्डा॑¹ (kā́ṇḍā¹)

¹Vedic

Neuter a-stem declension of का॒ण्ड
	singular	dual	plural
nominative	का॒ण्डम् (kāṇḍám)	का॒ण्डे (kāṇḍé)	का॒ण्डानि॑ (kāṇḍā́ni) का॒ण्डा¹ (kāṇḍā́¹)
accusative	का॒ण्डम् (kāṇḍám)	का॒ण्डे (kāṇḍé)	का॒ण्डानि॑ (kāṇḍā́ni) का॒ण्डा¹ (kāṇḍā́¹)
instrumental	का॒ण्डेन॑ (kāṇḍéna)	का॒ण्डाभ्या॑म् (kāṇḍā́bhyām)	का॒ण्डैः (kāṇḍáiḥ) का॒ण्डेभिः॑¹ (kāṇḍébhiḥ¹)
dative	का॒ण्डाय॑ (kāṇḍā́ya)	का॒ण्डाभ्या॑म् (kāṇḍā́bhyām)	का॒ण्डेभ्यः॑ (kāṇḍébhyaḥ)
ablative	का॒ण्डात् (kāṇḍā́t)	का॒ण्डाभ्या॑म् (kāṇḍā́bhyām)	का॒ण्डेभ्यः॑ (kāṇḍébhyaḥ)
genitive	का॒ण्डस्य॑ (kāṇḍásya)	का॒ण्डयोः॑ (kāṇḍáyoḥ)	का॒ण्डाना॑म् (kāṇḍā́nām)
locative	का॒ण्डे (kāṇḍé)	का॒ण्डयोः॑ (kāṇḍáyoḥ)	का॒ण्डेषु॑ (kāṇḍéṣu)
vocative	काण्ड॑ (kā́ṇḍa)	काण्डे॑ (kā́ṇḍe)	काण्डा॑नि (kā́ṇḍāni) काण्डा॑¹ (kā́ṇḍā¹)

¹Vedic

Descendants

Terms inherited from काण्ड (kāṇḍa)

Dardic:
- Burushaski: kāˋ'n
- Dameli: kā̆n
- Gawar-Bati: کانڈ (kāṇḍ), کاݨ (kāṇ)
- Kashmiri:
  Sharada script: 𑆑𑆳𑆀𑆝𑇀 (kā̃ḍ)
  
  Devanagari script: काँड् (kā̃ḍ)
  
  Arabic script: کانڈ (kā̃ḍ)
- Khowar: کن (kan)
- Pashayi:
  - Northeast Pashayi: kōṇ, kō̃
  - Northwest Pashayi: kāṇḍ, kāṇ
  - Southeast Pashayi: kā̃ṛ, kā̃ṛī
- Palula: کوݨ (kōṇ)
- Shina: کون (kōn)
  - → Domaaki: [script needed] (kōn)
- Savi: kā̃ṛa
- Shumashti: [script needed] (kō̃ṛ,kō̃)
- Torwali: کن (kan)
Pali: kaṇḍa
Prakrit: 𑀓𑀁𑀟 (kaṃḍa), 𑀓𑀁𑀟𑀬 (kaṃḍaya)
- Central:
  - Hindustani:
    Hindi: काँड़ी (kā̃ṛī), कंडा (kaṇḍā), कण्डा (kaṇḍā)
    
    Urdu: کاں٘ڑِی (kā̃ṛī), کَنڈا (kaṇḍā)
- Eastern:
  - Assamese: কাঁড় (kãr)
    - ⇒ Assamese: কঁড়িয়া (kõria), কঁৰিয়া (kõria)
  - Bengali: কাঁড় (kãṛ), কাঁড়া (kãṛa), কেঁড়িয়া (kẽṛiẏa)
  - Bihari: काँड़ा (kā̃ṛā)
    - Bhojpuri: कंडा (kaṇḍā)
    - Maithili: काँड़ (kā̃ṛ), काँड़ी (kā̃ṛī)
  - Odia: କାଣ୍ଡ (kāṇḍa), କାଁଡ଼ (kā̃ṛa)
- Northern:
  - Western Pahari:
    - Bhadrawahi: कान् (kān)
    - Jaunsari: काँड् (kā̃ḍ)
  - Eastern Pahari:
    - Nepali: काँड (kā̃ḍ), काँडो (kā̃ḍo)
- Northwestern:
  - Punjabi:
    Gurmukhi script: ਕਾੱਨਾ (kānnā), ਕਾਨੀ (kānī)
    
    Shahmukhi script: کانّا (kānnā), کانِی (kānī)
  - Sindhi:
    Khudabadi script: 𑊺𑋠𑋑𑋣 (kānu), 𑊺𑋠𑋑𑋧 (kānō), 𑊺𑋠𑋑𑋢 (kānī)
    
    Devanagari script: कानु (kānu), कानो (kānō), कानी (kānī)
    
    Arabic script: ڪانُ (kānu), ڪانو (kānō), ڪانِي (kānī)
- Southern:
  - Marathi: कांड (kāṇḍa), कांडें (kāṇḍẽ), कांडी (kāṇḍī)
  - Sinhalese: කඩය (kaḍaya)
- Western:
  - Gujarati: કાંડ (kā̃ḍ), કાંડું (kā̃ḍũ), કાંડી (kā̃ḍī)

Terms borrowed from काण्ड (kāṇḍa)

→ Bengali: কাণ্ড (kanḍo) (learned)
→ Hindustani: (learned)
Hindi: काण्ड (kāṇḍ), कांड (kāṇḍ), काँड (kā̃ḍ)

Urdu: کانڈ (kāṇḍ)
→ Odia: କାଣ୍ଡ (kāṇḍa)
→ Punjabi: (learned)
Gurmukhi script: ਕਾਂਡ (kāṇḍ)

Shahmukhi script: کانڈ (kāṇḍ)
→ Sinhalese: කාණ්ඩය (kāṇḍaya)
→ Tamil: காண்டம் (kāṇṭam)
→ Proto-Nuristani:
- Northern Nuristani:
  - Kamkata-viri: kåṇ
    Kamviri: źarë́
    
    Kativiri: zërë́
  - Prasuni: kə̃
- Southern Nuristani:
  - Ashkun: kaṇ
  - Tregami: źó
  - Waigali: kāṇ, kŕä̃

References

^ Fortunatov, Filipp (1881), “L + dental im Altindischen”, in Beiträge zur Kunde der indogermanischen Sprachen (in German), volume 6, Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, pages 215–220
^ Mayrhofer, Manfred (1992), “kā́ṇḍa-”, in Etymologisches Wörterbuch des Altindoarischen [Etymological Dictionary of Old Indo-Aryan]‎^[1] (in German), volume 1, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, pages 336-7
^ Mayrhofer, Manfred (1956), “kā́ṇḍaḥ”, in Kurzgefasstes Etymologisches Wörterbuch des Altindischen [A Concise Etymological Sanskrit Dictionary]‎^[2] (in German), volume 1, Heidelberg: Carl Winter Universitätsverlag, page 197

Hindi

Pronunciation

Noun

Declension

Sanskrit

Alternative forms

Alternative scripts

Etymology

Pronunciation

Noun

Declension

Descendants

References

Further reading