क्षत्रिय
Jump to navigation
Jump to search
Hindi
[edit]Etymology
[edit]Borrowed from Sanskrit क्षत्रिय (kṣatríya).
Pronunciation
[edit]Proper noun
[edit]क्षत्रिय • (kṣatriya) m
Declension
[edit]Declension of क्षत्रिय (sg-only masc cons-stem)
singular | |
---|---|
direct | क्षत्रिय kṣatriya |
oblique | क्षत्रिय kṣatriya |
vocative | क्षत्रिय kṣatriya |
Noun
[edit]क्षत्रिय • (kṣatriya) m (feminine क्षत्रियण)
Declension
[edit]Declension of क्षत्रिय (masc cons-stem)
singular | plural | |
---|---|---|
direct | क्षत्रिय kṣatriya |
क्षत्रिय kṣatriya |
oblique | क्षत्रिय kṣatriya |
क्षत्रियों kṣatriyõ |
vocative | क्षत्रिय kṣatriya |
क्षत्रियो kṣatriyo |
Nepali
[edit]Etymology
[edit]Borrowed from Sanskrit क्षत्रिय (kṣatríya).
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]क्षत्रिय • (kṣatriya)
Related terms
[edit]- क्षत्राणी (kṣatrāṇī, “female kshatriya”)
Sanskrit
[edit]Alternative forms
[edit]Alternative scripts
- ক্ষত্ৰিয় (Assamese script)
- ᬓ᭄ᬱᬢ᭄ᬭᬶᬬ (Balinese script)
- ক্ষত্রিয় (Bengali script)
- 𑰎𑰿𑰬𑰝𑰿𑰨𑰰𑰧 (Bhaiksuki script)
- 𑀓𑁆𑀱𑀢𑁆𑀭𑀺𑀬 (Brahmi script)
- က္ၑတြိယ (Burmese script)
- ક્ષત્રિય (Gujarati script)
- ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯ (Gurmukhi script)
- 𑌕𑍍𑌷𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯 (Grantha script)
- ꦏ꧀ꦰꦠꦿꦶꦪ (Javanese script)
- 𑂍𑂹𑂭𑂞𑂹𑂩𑂱𑂨 (Kaithi script)
- ಕ್ಷತ್ರಿಯ (Kannada script)
- ក្ឞត្រិយ (Khmer script)
- ກ຺ຩຕ຺ຣິຍ (Lao script)
- ക്ഷത്രിയ (Malayalam script)
- ᡬᢢᠠᢠᡵᡳᠶᠠ (Manchu script)
- 𑘎𑘿𑘬𑘝𑘿𑘨𑘱𑘧 (Modi script)
- ᢉᢔᠠᢐᠷᠢᠶ᠋ᠠ᠋ (Mongolian script)
- 𑦮𑧠𑧌𑦽𑧠𑧈𑧒𑧇 (Nandinagari script)
- 𑐎𑑂𑐲𑐟𑑂𑐬𑐶𑐫 (Newa script)
- କ୍ଷତ୍ରିଯ (Odia script)
- ꢒ꣄ꢰꢡ꣄ꢬꢶꢫ (Saurashtra script)
- 𑆑𑇀𑆰𑆠𑇀𑆫𑆴𑆪 (Sharada script)
- 𑖎𑖿𑖬𑖝𑖿𑖨𑖰𑖧 (Siddham script)
- ක්ෂත්රිය (Sinhalese script)
- 𑩜 𑪙𑪀𑩫 𑪙𑩼𑩑𑩻 (Soyombo script)
- 𑚊𑚶𑚙𑚶𑚤𑚮𑚣 (Takri script)
- க்ஷத்ரிய (Tamil script)
- క్షత్రియ (Telugu script)
- กฺษตฺริย (Thai script)
- ཀྵ་ཏྲི་ཡ (Tibetan script)
- 𑒏𑓂𑒭𑒞𑓂𑒩𑒱𑒨 (Tirhuta script)
- 𑨋𑩇𑨯𑨙𑩇𑨫𑨁𑨪 (Zanabazar Square script)
Etymology
[edit]From Proto-Indo-Iranian *kšatríyas (“ruler, warrior”), from Proto-Indo-European *tek- (“obtain, receive, get”). Cognate with Avestan 𐬑𐬱𐬀𐬚𐬭𐬌𐬌𐬀 (xšaθriia), Old Persian 𐎧𐏁𐎠𐎹𐎰𐎡𐎹 (xšāyaθiya, “emperor”) (whence Persian شاه (šâh, “king”)). Related to क्षत्र (kṣatrá, “rule, dominion, authority”).
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]क्षत्रिय • (kṣatríya) stem, m
- a Kshatriya, a member of the military or reigning order, consisting of kings, warriors and soldiers, which in later times constituted the second highest of the four castes in traditional Indian society
- the power of a sovereign
Declension
[edit]Masculine a-stem declension of क्षत्रिय (kṣatríya) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | क्षत्रियः kṣatríyaḥ |
क्षत्रियौ / क्षत्रिया¹ kṣatríyau / kṣatríyā¹ |
क्षत्रियाः / क्षत्रियासः¹ kṣatríyāḥ / kṣatríyāsaḥ¹ |
Vocative | क्षत्रिय kṣátriya |
क्षत्रियौ / क्षत्रिया¹ kṣátriyau / kṣátriyā¹ |
क्षत्रियाः / क्षत्रियासः¹ kṣátriyāḥ / kṣátriyāsaḥ¹ |
Accusative | क्षत्रियम् kṣatríyam |
क्षत्रियौ / क्षत्रिया¹ kṣatríyau / kṣatríyā¹ |
क्षत्रियान् kṣatríyān |
Instrumental | क्षत्रियेण kṣatríyeṇa |
क्षत्रियाभ्याम् kṣatríyābhyām |
क्षत्रियैः / क्षत्रियेभिः¹ kṣatríyaiḥ / kṣatríyebhiḥ¹ |
Dative | क्षत्रियाय kṣatríyāya |
क्षत्रियाभ्याम् kṣatríyābhyām |
क्षत्रियेभ्यः kṣatríyebhyaḥ |
Ablative | क्षत्रियात् kṣatríyāt |
क्षत्रियाभ्याम् kṣatríyābhyām |
क्षत्रियेभ्यः kṣatríyebhyaḥ |
Genitive | क्षत्रियस्य kṣatríyasya |
क्षत्रिययोः kṣatríyayoḥ |
क्षत्रियाणाम् kṣatríyāṇām |
Locative | क्षत्रिये kṣatríye |
क्षत्रिययोः kṣatríyayoḥ |
क्षत्रियेषु kṣatríyeṣu |
Notes |
|
Adjective
[edit]क्षत्रिय • (kṣatríya) stem
- governing, endowed with sovereignty
Declension
[edit]Masculine a-stem declension of क्षत्रिय (kṣatríya) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | क्षत्रियः kṣatríyaḥ |
क्षत्रियौ / क्षत्रिया¹ kṣatríyau / kṣatríyā¹ |
क्षत्रियाः / क्षत्रियासः¹ kṣatríyāḥ / kṣatríyāsaḥ¹ |
Vocative | क्षत्रिय kṣátriya |
क्षत्रियौ / क्षत्रिया¹ kṣátriyau / kṣátriyā¹ |
क्षत्रियाः / क्षत्रियासः¹ kṣátriyāḥ / kṣátriyāsaḥ¹ |
Accusative | क्षत्रियम् kṣatríyam |
क्षत्रियौ / क्षत्रिया¹ kṣatríyau / kṣatríyā¹ |
क्षत्रियान् kṣatríyān |
Instrumental | क्षत्रियेण kṣatríyeṇa |
क्षत्रियाभ्याम् kṣatríyābhyām |
क्षत्रियैः / क्षत्रियेभिः¹ kṣatríyaiḥ / kṣatríyebhiḥ¹ |
Dative | क्षत्रियाय kṣatríyāya |
क्षत्रियाभ्याम् kṣatríyābhyām |
क्षत्रियेभ्यः kṣatríyebhyaḥ |
Ablative | क्षत्रियात् kṣatríyāt |
क्षत्रियाभ्याम् kṣatríyābhyām |
क्षत्रियेभ्यः kṣatríyebhyaḥ |
Genitive | क्षत्रियस्य kṣatríyasya |
क्षत्रिययोः kṣatríyayoḥ |
क्षत्रियाणाम् kṣatríyāṇām |
Locative | क्षत्रिये kṣatríye |
क्षत्रिययोः kṣatríyayoḥ |
क्षत्रियेषु kṣatríyeṣu |
Notes |
|
Feminine ā-stem declension of क्षत्रिया (kṣatríyā) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | क्षत्रिया kṣatríyā |
क्षत्रिये kṣatríye |
क्षत्रियाः kṣatríyāḥ |
Vocative | क्षत्रिये kṣátriye |
क्षत्रिये kṣátriye |
क्षत्रियाः kṣátriyāḥ |
Accusative | क्षत्रियाम् kṣatríyām |
क्षत्रिये kṣatríye |
क्षत्रियाः kṣatríyāḥ |
Instrumental | क्षत्रियया / क्षत्रिया¹ kṣatríyayā / kṣatríyā¹ |
क्षत्रियाभ्याम् kṣatríyābhyām |
क्षत्रियाभिः kṣatríyābhiḥ |
Dative | क्षत्रियायै kṣatríyāyai |
क्षत्रियाभ्याम् kṣatríyābhyām |
क्षत्रियाभ्यः kṣatríyābhyaḥ |
Ablative | क्षत्रियायाः / क्षत्रियायै² kṣatríyāyāḥ / kṣatríyāyai² |
क्षत्रियाभ्याम् kṣatríyābhyām |
क्षत्रियाभ्यः kṣatríyābhyaḥ |
Genitive | क्षत्रियायाः / क्षत्रियायै² kṣatríyāyāḥ / kṣatríyāyai² |
क्षत्रिययोः kṣatríyayoḥ |
क्षत्रियाणाम् kṣatríyāṇām |
Locative | क्षत्रियायाम् kṣatríyāyām |
क्षत्रिययोः kṣatríyayoḥ |
क्षत्रियासु kṣatríyāsu |
Notes |
|
Neuter a-stem declension of क्षत्रिय (kṣatríya) | |||
---|---|---|---|
Singular | Dual | Plural | |
Nominative | क्षत्रियम् kṣatríyam |
क्षत्रिये kṣatríye |
क्षत्रियाणि / क्षत्रिया¹ kṣatríyāṇi / kṣatríyā¹ |
Vocative | क्षत्रिय kṣátriya |
क्षत्रिये kṣátriye |
क्षत्रियाणि / क्षत्रिया¹ kṣátriyāṇi / kṣátriyā¹ |
Accusative | क्षत्रियम् kṣatríyam |
क्षत्रिये kṣatríye |
क्षत्रियाणि / क्षत्रिया¹ kṣatríyāṇi / kṣatríyā¹ |
Instrumental | क्षत्रियेण kṣatríyeṇa |
क्षत्रियाभ्याम् kṣatríyābhyām |
क्षत्रियैः / क्षत्रियेभिः¹ kṣatríyaiḥ / kṣatríyebhiḥ¹ |
Dative | क्षत्रियाय kṣatríyāya |
क्षत्रियाभ्याम् kṣatríyābhyām |
क्षत्रियेभ्यः kṣatríyebhyaḥ |
Ablative | क्षत्रियात् kṣatríyāt |
क्षत्रियाभ्याम् kṣatríyābhyām |
क्षत्रियेभ्यः kṣatríyebhyaḥ |
Genitive | क्षत्रियस्य kṣatríyasya |
क्षत्रिययोः kṣatríyayoḥ |
क्षत्रियाणाम् kṣatríyāṇām |
Locative | क्षत्रिये kṣatríye |
क्षत्रिययोः kṣatríyayoḥ |
क्षत्रियेषु kṣatríyeṣu |
Notes |
|
Descendants
[edit]- Maharastri Prakrit: 𑀔𑀢𑁆𑀢𑀺𑀅 (khattia)
- Nepali: छेत्री (chetrī)
- Pali: khattiya
- Punjabi: ਖੱਤਰੀ (khattarī)
- → Thai: กษัตริย์ (gà-sàt)
Borrowed terms
[edit]- → Bengali: ক্ষত্রিয় (khotriẏo)
- → Chinese: 剎帝利/刹帝利 (chàdìlì)
- → English: kshatriya
- → Gujarati: ક્ષત્રિય (kṣatriya)
- → Hindi: क्षत्रिय (kṣatriya), खत्री (khatrī) (from Punjabi ਖੱਤਰੀ (khattarī))
- → Indonesian: kesatria, ksatriya, ksatria, satria
- → Indonesian: ksatriya
- Kannada: ಕ್ಷತ್ರಿಯ (kṣatriya)
- → Khmer: ក្សត្រ (ksat)
- → Lao: ກະສັດ (ka sat)
- → Malay: kesatria, satria
- → Malayalam: ക്ഷത്രിയ (kṣatriya), ഖത്രി (khatri)
- → Marathi: क्षत्रिय (kṣatriy), खत्री (khatrī)
- → Nepali: क्षेत्री (kṣetrī), खत्री (khatrī)
- → Newar: छथरे (chathare) छथरीय (chatharīya)
- → Old Javanese: kṣatriya
- → Sinhalese: ක්ෂත්රිය (kṣatriya)
- → Tamil: சத்திரியர் (cattiriyar), கத்ரி (katri)
- → Telugu: క్షత్రియ (kṣatriya), ఖత్రీ (khatrī)
- → Thai: กษัตริย์ (gà-sàt)
Related terms
[edit]Categories:
- Hindi terms borrowed from Sanskrit
- Hindi terms derived from Sanskrit
- Hindi terms with IPA pronunciation
- Hindi terms with audio links
- Hindi lemmas
- Hindi proper nouns
- Hindi masculine nouns
- Hindi uncountable nouns
- Hindi masculine consonant-stem nouns
- Hindi nouns
- Hindi nouns with other-gender equivalents
- Nepali terms borrowed from Sanskrit
- Nepali terms derived from Sanskrit
- Nepali terms with IPA pronunciation
- Nepali lemmas
- Nepali nouns
- Sanskrit terms derived from Proto-Indo-European
- Sanskrit terms derived from the Proto-Indo-European root *tek- (receive)
- Sanskrit terms inherited from Proto-Indo-Iranian
- Sanskrit terms derived from Proto-Indo-Iranian
- Sanskrit terms with IPA pronunciation
- Sanskrit lemmas
- Sanskrit nouns
- Sanskrit nouns in Devanagari script
- Sanskrit masculine nouns
- Sanskrit a-stem nouns
- Sanskrit adjectives
- Sanskrit adjectives in Devanagari script