रुधिर

Definition from Wiktionary, the free dictionary
Jump to: navigation, search

Sanskrit[edit]

Etymology[edit]

From Proto-Indo-European *h₁rudʰrós ‎(red), from the root *h₁rewdʰ- . Cognates include Avestan 𐬭𐬀𐬊𐬌𐬜𐬌𐬙𐬀 ‎(raoiδita-), Ancient Greek ἐρυθρός ‎(eruthrós) Latin ruber, Tocharian A/B rtär/ratre, Old Church Slavonic рудъ ‎(rudŭ), Lithuanian raúdas, and Old English rēad (English red).

Adjective[edit]

रुधिर ‎(rudhirá)

  1. red, blood-red, bloody
Descendants[edit]

Declension[edit]

Masculine a-stem declension of रुधिर
Nom. sg. रुधिरः ‎(rudhiraḥ)
Gen. sg. रुधिरस्य ‎(rudhirasya)
Singular Dual Plural
Nominative रुधिरः ‎(rudhiraḥ) रुधिरौ ‎(rudhirau) रुधिराः ‎(rudhirāḥ)
Vocative रुधिर ‎(rudhira) रुधिरौ ‎(rudhirau) रुधिराः ‎(rudhirāḥ)
Accusative रुधिरम् ‎(rudhiram) रुधिरौ ‎(rudhirau) रुधिरान् ‎(rudhirān)
Instrumental रुधिरेण ‎(rudhireṇa) रुधिराभ्याम् ‎(rudhirābhyām) रुधिरैः ‎(rudhiraiḥ)
Dative रुधिराय ‎(rudhirāya) रुधिराभ्याम् ‎(rudhirābhyām) रुधिरेभ्यः ‎(rudhirebhyaḥ)
Ablative रुधिरात् ‎(rudhirāt) रुधिराभ्याम् ‎(rudhirābhyām) रुधिरेभ्यः ‎(rudhirebhyaḥ)
Genitive रुधिरस्य ‎(rudhirasya) रुधिरयोः ‎(rudhirayoḥ) रुधिराणाम् ‎(rudhirāṇām)
Locative रुधिरे ‎(rudhire) रुधिरयोः ‎(rudhirayoḥ) रुधिरेषु ‎(rudhireṣu)
Feminine ā-stem declension of रुधिर
Nom. sg. रुधिरा ‎(rudhirā)
Gen. sg. रुधिरायाः ‎(rudhirāyāḥ)
Singular Dual Plural
Nominative रुधिरा ‎(rudhirā) रुधिरे ‎(rudhire) रुधिराः ‎(rudhirāḥ)
Vocative रुधिरे ‎(rudhire) रुधिरे ‎(rudhire) रुधिराः ‎(rudhirāḥ)
Accusative रुधिराम् ‎(rudhirām) रुधिरे ‎(rudhire) रुधिराः ‎(rudhirāḥ)
Instrumental रुधिरया ‎(rudhirayā) रुधिराभ्याम् ‎(rudhirābhyām) रुधिराभिः ‎(rudhirābhiḥ)
Dative रुधिरायै ‎(rudhirāyai) रुधिराभ्याम् ‎(rudhirābhyām) रुधिराभ्यः ‎(rudhirābhyaḥ)
Ablative रुधिरायाः ‎(rudhirāyāḥ) रुधिराभ्याम् ‎(rudhirābhyām) रुधिराभ्यः ‎(rudhirābhyaḥ)
Genitive रुधिरायाः ‎(rudhirāyāḥ) रुधिरयोः ‎(rudhirayoḥ) रुधिराणाम् ‎(rudhirāṇām)
Locative रुधिरायाम् ‎(rudhirāyām) रुधिरयोः ‎(rudhirayoḥ) रुधिरासु ‎(rudhirāsu)
Neuter a-stem declension of रुधिर
Nom. sg. रुधिरम् ‎(rudhiram)
Gen. sg. रुधिरस्य ‎(rudhirasya)
Singular Dual Plural
Nominative रुधिरम् ‎(rudhiram) रुधिरे ‎(rudhire) रुधिराणि ‎(rudhirāṇi)
Vocative रुधिर ‎(rudhira) रुधिरे ‎(rudhire) रुधिराणि ‎(rudhirāṇi)
Accusative रुधिरम् ‎(rudhiram) रुधिरे ‎(rudhire) रुधिराणि ‎(rudhirāṇi)
Instrumental रुधिरेण ‎(rudhireṇa) रुधिराभ्याम् ‎(rudhirābhyām) रुधिरैः ‎(rudhiraiḥ)
Dative रुधिरा ‎(rudhirā) रुधिराभ्याम् ‎(rudhirābhyām) रुधिरेभ्यः ‎(rudhirebhyaḥ)
Ablative रुधिरात् ‎(rudhirāt) रुधिराभ्याम् ‎(rudhirābhyām) रुधिरेभ्यः ‎(rudhirebhyaḥ)
Genitive रुधिरस्य ‎(rudhirasya) रुधिरयोः ‎(rudhirayoḥ) रुधिराणाम् ‎(rudhirāṇām)
Locative रुधिरे ‎(rudhire) रुधिरयोः ‎(rudhirayoḥ) रुधिरेषु ‎(rudhireṣu)

Derived terms[edit]

Noun[edit]

रुधिर ‎(rudhirám

  1. the bloodred planet or Mars
  2. a kind of precious stone (compare रुधिराख्य ‎(rudhirā*khya))

Declension[edit]

Masculine a-stem declension of रुधिर
Nom. sg. रुधिरः ‎(rudhiraḥ)
Gen. sg. रुधिरस्य ‎(rudhirasya)
Singular Dual Plural
Nominative रुधिरः ‎(rudhiraḥ) रुधिरौ ‎(rudhirau) रुधिराः ‎(rudhirāḥ)
Vocative रुधिर ‎(rudhira) रुधिरौ ‎(rudhirau) रुधिराः ‎(rudhirāḥ)
Accusative रुधिरम् ‎(rudhiram) रुधिरौ ‎(rudhirau) रुधिरान् ‎(rudhirān)
Instrumental रुधिरेण ‎(rudhireṇa) रुधिराभ्याम् ‎(rudhirābhyām) रुधिरैः ‎(rudhiraiḥ)
Dative रुधिराय ‎(rudhirāya) रुधिराभ्याम् ‎(rudhirābhyām) रुधिरेभ्यः ‎(rudhirebhyaḥ)
Ablative रुधिरात् ‎(rudhirāt) रुधिराभ्याम् ‎(rudhirābhyām) रुधिरेभ्यः ‎(rudhirebhyaḥ)
Genitive रुधिरस्य ‎(rudhirasya) रुधिरयोः ‎(rudhirayoḥ) रुधिराणाम् ‎(rudhirāṇām)
Locative रुधिरे ‎(rudhire) रुधिरयोः ‎(rudhirayoḥ) रुधिरेषु ‎(rudhireṣu)

Noun[edit]

रुधिर ‎(rudhirán

  1. saffron
  2. name of a city

Declension[edit]

Neuter a-stem declension of रुधिर
Nom. sg. रुधिरम् ‎(rudhiram)
Gen. sg. रुधिरस्य ‎(rudhirasya)
Singular Dual Plural
Nominative रुधिरम् ‎(rudhiram) रुधिरे ‎(rudhire) रुधिराणि ‎(rudhirāṇi)
Vocative रुधिर ‎(rudhira) रुधिरे ‎(rudhire) रुधिराणि ‎(rudhirāṇi)
Accusative रुधिरम् ‎(rudhiram) रुधिरे ‎(rudhire) रुधिराणि ‎(rudhirāṇi)
Instrumental रुधिरेण ‎(rudhireṇa) रुधिराभ्याम् ‎(rudhirābhyām) रुधिरैः ‎(rudhiraiḥ)
Dative रुधिरा ‎(rudhirā) रुधिराभ्याम् ‎(rudhirābhyām) रुधिरेभ्यः ‎(rudhirebhyaḥ)
Ablative रुधिरात् ‎(rudhirāt) रुधिराभ्याम् ‎(rudhirābhyām) रुधिरेभ्यः ‎(rudhirebhyaḥ)
Genitive रुधिरस्य ‎(rudhirasya) रुधिरयोः ‎(rudhirayoḥ) रुधिराणाम् ‎(rudhirāṇām)
Locative रुधिरे ‎(rudhire) रुधिरयोः ‎(rudhirayoḥ) रुधिरेषु ‎(rudhireṣu)

References[edit]

  • Sir Monier Monier-Williams (1898) A Sanskrit-English dictionary etymologically and philologically arranged with special reference to cognate Indo-European languages, Oxford: Clarendon Press, page 0884