díbir

See also: dibir

Irish

Etymology

From Middle Irish díbrid (“to banish, expel”),^[1] from Old Irish do·opir (“to take away, defraud”), from dí- +‎ uss- +‎ beirid.^[2]

Pronunciation

IPA^(key): /ˈdʲiːbʲəɾʲ/

Verb

díbir (present analytic díbríonn, future analytic díbreoidh, verbal noun díbirt, past participle díbeartha)

to drive out, expel
- 1939, Peig Sayers, “Inghean an Cheannaidhe”, in Marie-Louise Sjoestedt, Description d’un parler irlandais de Kerry (Bibliothèque de l'École des Hautes Études; 270) (overall work in French), Paris: Librairie Honoré Champion, page 198:
  Is dócha, do díbrigheadh an cailín as a dtigh agus is é bhí tuillte aici.
  Probably, the girl was expelled from their house and she deserved it.
to exile, banish

Conjugation

Conjugation of *díbir* (second conjugation)
indicative	singular			plural			direct relative	autonomous
indicative	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
present	díbrím	díbríonn tú; díbrír^†	díbríonn sé, sí	díbrímid; díbríonn muid	díbríonn sibh	díbríonn siad; díbríd^†	a dhíbríonn; a dhíbríos	díbrítear
past	dhíbir mé; dhíbríos	dhíbir tú; dhíbrís	dhíbir sé, sí	dhíbríomar; dhíbir muid	dhíbir sibh; dhíbríobhair	dhíbir siad; dhíbríodar	a dhíbir	díbríodh
past habitual	dhíbrínn / díbrínn^‡	dhíbríteá / díbríteá^‡	dhíbríodh sé, sí / díbríodh sé, sí^‡	dhíbrímis; dhíbríodh muid / díbrímis^‡; díbríodh muid^‡	dhíbríodh sibh / díbríodh sibh^‡	dhíbrídís; dhíbríodh / díbrídís^‡; díbríodh siad^‡	a dhíbríodh	dhíbrítí / díbrítí^‡

	singular			plural			direct relative	autonomous
	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
future	díbreoidh mé; díbreod; díbreochaidh mé^†	díbreoidh tú; díbreoir^†; díbreochaidh tú^†	díbreoidh sé, sí; díbreochaidh sé, sí^†	díbreoimid; díbreoidh muid; díbreochaimid^†; díbreochaidh muid^†	díbreoidh sibh; díbreochaidh sibh^†	díbreoidh siad; díbreoid^†; díbreochaidh siad^†	a dhíbreoidh; a dhíbreos; a dhíbreochaidh^†; a dhíbreochas^†	díbreofar; díbreochar^†
conditional	dhíbreoinn; dhíbreochainn^† / díbreoinn^‡; díbreochainn^†^‡	dhíbreofá; dhíbreochthá^† / díbreofá^‡; díbreochthá^†^‡	dhíbreodh sé, sí; dhíbreochadh sé, sí^† / díbreodh sé, sí^‡; díbreochadh sé, sí^†^‡	dhíbreoimis; dhíbreodh muid; dhíbreochaimis^†; dhíbreochadh muid^† / díbreoimis^‡; díbreodh muid^‡; díbreochaimis^†^‡; díbreochadh muid^†^‡	dhíbreodh sibh; dhíbreochadh sibh^† / díbreodh sibh^‡; díbreochadh sibh^†^‡	dhíbreoidís; dhíbreodh siad; dhíbreochaidís^†; dhíbreochadh siad^† / díbreoidís^‡; díbreodh siad^‡; díbreochaidís^†^‡; díbreochadh siad^†^‡	a dhíbreodh; a dhíbreochadh^†	dhíbreofaí; dhíbreochthaí^† / díbreofaí^‡; díbreochthaí^†^‡

subjunctive	singular			plural			direct relative	autonomous
subjunctive	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
present	go ndíbrí mé; go ndíbríod^†	go ndíbrí tú; go ndíbrír^†	go ndíbrí sé, sí	go ndíbrímid; go ndíbrí muid	go ndíbrí sibh	go ndíbrí siad; go ndíbríd^†	—	go ndíbrítear
past	dá ndíbrínn	dá ndíbríteá	dá ndíbríodh sé, sí	dá ndíbrímis; dá ndíbríodh muid	dá ndíbríodh sibh	dá ndíbrídís; dá ndíbríodh siad	—	dá ndíbrítí

imperative	singular			plural			direct relative	autonomous
imperative	first	second	third	first	second	third	direct relative	autonomous
—	díbrím	díbir	díbríodh sé, sí	díbrímis	díbrígí; díbrídh^†	díbrídís	—	díbrítear

past participle	díbeartha

verbal noun	díbirt

^† archaic or dialect form
^‡ dependent form

Mutation

Mutated forms of *díbir*
radical	lenition	eclipsis
díbir	dhíbir	ndíbir

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

References

^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “díbrid”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
^ Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “do·opir”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language