kółko
Jump to navigation
Jump to search
Masurian
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Old Polish kółko. By surface analysis, koło + -ko.
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]kółko n
- diminutive of koło (“spinning wheel”)
- diminutive of koło (“wheel”) (round simple machine allowing vehicles to move)
- diminutive of koło (“wheel”) (simple machine on an axis allowing for rotation)
- ring (piece of jewelry worn around one's ring)
- diminutive of koło (“bicycle”)
- diminutive of koło (“warping machine”) (simple machine that allows one to arrange strands of thread, etc., so that they run lengthwise in weaving)
- (spinning) spindle (rod used for spinning and then winding natural fibres)
- disc (a thin, flat, circular plate or similar object)
- circle (round pattern in material)
- union, association (institution whose aim is to realize common goals of its members)
Further reading
[edit]- Zofia Stamirowska (1987-2024) “kółko”, in Anna Basara, editor, Słownik gwar Ostródzkiego, Warmii i Mazur, volume 3, Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, →ISBN, pages 309-311
Old Polish
[edit]Etymology
[edit]From koło + -ko. First attested in the 15th century.
Pronunciation
[edit]Noun
[edit]kółko n (diminutive kółeczko)
- (attested in Pomerania, Greater Poland) diminutive of koło (“circle; round object”)
- 1874-1891 [15th century], Rozprawy i Sprawozdania z Posiedzeń Wydziału Filologicznego Akademii Umiejętności[1], [2], [3], volume XXIV, Grochów, West Pomeranian Voivodeship, Kcynia, page 68:
- Kolko circulus
- [Kółko circulus]
- 1442, Wokabularz Raczyńskich, Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, sygn. 1360/I, page 136v:
- Lista […] sine r est res sperica vlg. kolko eciam dicitur porcio panis
- [Lista […] sine r est res sperica vlg. kółko eciam dicitur porcio panis]
- (attested in Greater Poland) diminutive of koło (“wheel”)
- 1892 [1493], Adolf Warschauer, editor, Sonder-Veröffentlichungen der historischen Gesellschaft für die Provinz Posen, volume I, Poznań, page 351:
- Pro kolka ad taczek decem grossos
- [Pro kółka ad taczek decem grossos]
Derived terms
[edit]nouns
Descendants
[edit]References
[edit]- Boryś, Wiesław (2005) “koło”, in Słownik etymologiczny języka polskiego (in Polish), Kraków: Wydawnictwo Literackie, →ISBN
- Bańkowski, Andrzej (2000) “koło”, in Etymologiczny słownik języka polskiego [Etymological Dictionary of the Polish Language] (in Polish)
- B. Sieradzka-Baziur, Ewa Deptuchowa, Joanna Duska, Mariusz Frodyma, Beata Hejmo, Dorota Janeczko, Katarzyna Jasińska, Krystyna Kajtoch, Joanna Kozioł, Marian Kucała, Dorota Mika, Gabriela Niemiec, Urszula Poprawska, Elżbieta Supranowicz, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, Piotr Szpor, Bartłomiej Borek, editors (2011–2015), “kółko”, in Słownik pojęciowy języka staropolskiego [Conceptual Dictionary of Old Polish] (in Polish), Kraków: IJP PAN, →ISBN
- Ewa Deptuchowa, Mariusz Frodyma, Katarzyna Jasińska, Magdalena Klapper, Dorota Kołodziej, Mariusz Leńczuk, Ludwika Szelachowska-Winiarzowa, Zofia Wanicowa, editors (2023), “kółko”, in Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych [Dictionaries of Polish glosses, an Internet database] (in Polish), Kraków: Pracownia Języka Staropolskiego Instytut Języka Polskiego Polskiej Akademii Nauk
Polish
[edit]Etymology
[edit]Inherited from Old Polish kółko. By surface analysis, koło + -ko. Compare Kashubian kółkò and Slovincian kólkô.
Pronunciation
[edit]- IPA(key): /ˈkuw.kɔ/
- (Middle Polish) IPA(key): /ˈkoɫ.kɔ/
Audio: (file) - Rhymes: -uwkɔ
- Syllabification: kół‧ko
Noun
[edit]kółko n (diminutive kółeczko)
- diminutive of koło
- social circle, group (group of people sharing a hobby or similar common interest)
- (colloquial) steering wheel
- Synonym: kierownica
Declension
[edit]Declension of kółko
Derived terms
[edit]adverbs
nouns
verbs
- kręcić się w kółko impf
Trivia
[edit]According to Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej (1990), kółko is one of the most used words in Polish, appearing 1 time in scientific texts, 15 times in news, 46 times in essays, 9 times in fiction, and 5 times in plays, each out of a corpus of 100,000 words, totaling 75 times, making it the 847th most common word in a corpus of 500,000 words.[1]
References
[edit]Further reading
[edit]- kółko in Wielki słownik języka polskiego, Instytut Języka Polskiego PAN
- kółko in Polish dictionaries at PWN
- Maria Renata Mayenowa, Stanisław Rospond, Witold Taszycki, Stefan Hrabec, Władysław Kuraszkiewicz (2010-2023) “kółko”, in Słownik Polszczyzny XVI Wieku [A Dictionary of 16th Century Polish]
- “KÓŁKO”, in Elektroniczny Słownik Języka Polskiego XVII i XVIII Wieku [Electronic Dictionary of the Polish Language of the XVII and XVIII Century], 21.05.2014
- Samuel Bogumił Linde (1807–1814) “kółko”, in Słownik języka polskiego
- Aleksander Zdanowicz (1861) “kółko”, in Słownik języka polskiego, Wilno 1861
- J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, editors (1902), “kółko”, in Słownik języka polskiego (in Polish), volume 2, Warsaw, page 518
Categories:
- Masurian terms inherited from Old Polish
- Masurian terms derived from Old Polish
- Masurian terms suffixed with -ko
- Masurian terms with IPA pronunciation
- Rhymes:Masurian/owkɔ
- Rhymes:Masurian/owkɔ/2 syllables
- Masurian lemmas
- Masurian nouns
- Masurian neuter nouns
- Masurian diminutive nouns
- zlw-mas:Spinning
- zlw-mas:Collectives
- zlw-mas:Cycling
- zlw-mas:Simple machines
- zlw-mas:Vehicles
- zlw-mas:Weaving
- Old Polish terms suffixed with -ko
- Old Polish terms with IPA pronunciation
- Old Polish lemmas
- Old Polish nouns
- Old Polish neuter nouns
- Pomerania Old Polish
- Greater Poland Old Polish
- Old Polish diminutive nouns
- Old Polish terms with quotations
- zlw-opl:Shapes
- zlw-opl:Transport
- Polish terms inherited from Old Polish
- Polish terms derived from Old Polish
- Polish terms suffixed with -ko
- Polish 2-syllable words
- Polish terms with IPA pronunciation
- Polish terms with audio links
- Rhymes:Polish/uwkɔ
- Rhymes:Polish/uwkɔ/2 syllables
- Polish lemmas
- Polish nouns
- Polish neuter nouns
- Polish diminutive nouns
- Polish colloquialisms
- pl:Collectives
- pl:Geometry
- pl:Shapes
- pl:Simple machines
- pl:Transport